۳-۹-۴- وزن پوسته تخم مرغ …………………………………………………………………………………. ۶۱
۳-۹-۵- ضخامت پوسته تخم مرغ …………………………………………………………………………… ۶۱
۳-۹-۶- وزن زرده و سفيده به عنوان درصدي از وزن تخم مرغ ………………………………….. ۶۲
۳-۹-۷- تعيين کلسترول زرده تخم مرغ …………………………………………………………………… ۶۳
۳-۱۰- آزمايشهاي بيوشيميايي پلاسماي خون ……………………………………………………………….. ۶۳
۳-۱۱- تعيين سلنيوم تخم مرغ …………………………………………………………………………………….. ۶۸
فصل چهارم ………………………………………………………………………………………………………………. ۷۱
نتايج و بحث ……………………………………………………………………………………………………………… ۷۱
۴-۱- صفات عملکردي ………………………………………………………………………………………………. ۷۲
۴-۱-۱- درصد توليد تخم مرغ (درصد تخم گذاري) …………………………………………………. ۷۲
۴-۱-۲- ميانگين وزن تخم مرغ ها…………………………………………………………………………… ۷۳
۴-۱-۳- گرم تخم مرغ توليدي روزانه هر مرغ (Egg mass) ………………………………………. 74
4-1-4- ميانگين مصرف خوراک روزانه …………………………………………………………………… ۷۵
۴-۱-۵- ميانگين ضريب تبديل غذايي ……………………………………………………………………… ۷۶
۴-۱-۶- وزن بدني ………………………………………………………………………………………………… ۷۷
۴-۲- صفات کيفي تخم مرغ ……………………………………………………………………………………….. ۷۷
۴-۲-۱- شاخص ارتفاع زرده ………………………………………………………………………………….. ۷۷
۴-۲-۲- شاخص رنگ زرده …………………………………………………………………………………… ۷۸
۴-۲-۳- شاخص تخم مرغ …………………………………………………………………………………….. ۷۸
۴-۲-۴- کيفيت سفيده تخم مرغ (واحد هاو) ……………………………………………………………. ۷۹
۴-۲-۵- ضخامت پوسته تخم مرغ …………………………………………………………………………… ۷۹
۴-۲-۶- وزن مخصوص تخم مرغ …………………………………………………………………………… ۸۱

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

۴-۲-۷- وزن زرده و پوسته به عنوان درصدي از وزن تخم مرغ ………………………………….. ۸۲
۴-۳- غلظت سلنيوم تخم مرغ ……………………………………………………………………………………… ۸۲
۴-۳-۱- غلظت سلنيوم کل تخم مرغ………………………………………………………………………… ۸۲
۴-۳-۲- غلظت سلنيوم زرده تخم مرغ………………………………………………………………………. ۸۴
۴-۳-۳- غلظت سلنيوم سفيده تخم مرغ……………………………………………………………………. ۸۵
۴-۴- کلسترول زرده تخم مرغ در پايان دوره هاي ۲۸ روزه …………………………………………….. ۸۶
۴-۵- فراسنجه هاي خوني ………………………………………………………………………………………….. ۸۶
۴-۵-۱- آنزيم گلوتاتيون پراکسيداز …………………………………………………………………………. ۸۷

۴-۵-۲- آنزيم سوپراکسيد ديسموتاز ………………………………………………………………………….. ۸۸
۴-۵-۳- کل ظرفيت آنتي اکسيداني …………………………………………………………………………. ۸۸
۴-۵-۴- کلسترول و تري گليسريد ………………………………………………………………………….. ۸۹
نتيجه گيري و پيشنهادات …………………………………………………………………………………………….. ۹۰
فصل پنجم ………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۱
ضمايم و پيوست ………………………………………………………………………………………………………….. ۹۱
فصل ششم ………………………………………………………………………………………………………………… ۱۲۳
فهرست منابع ……………………………………………………………………………………………………………… ۱۲۳
فهرست جداول
جدول ۲-۱- توانايي ترکيبات سلنيوم در توليد سوپراکسيد در شرايط invitro ………………….. 29
جدول ۲-۲- حداقل احتياجات برخي از گونه هاي حيواني به سلنيوم ………………………………. ۳۴
جدول ۳-۱- مواد خوراکي تشکيل دهنده جيره پايه ……………………………………………………….. ۵۳
جدول ۳-۲- ترکيب شيميايي جيره پايه ……………………………………………………………………….. ۵۴
جدول الف-۱- ميانگين درصد تخم گذاري(%) تيمارهاي ۹-۱ در ۸ هفته دوره آزمايشي ……. ۹۲
جدول الف-۲- ميانگين وزن تخم مرغ هاي تيمارهاي ۹-۱ در ۸ هفته دوره آزمايشي …………. ۹۳
جدول الف-۳- ميانگين گرم تخم مرغ توليدي (Egg mass) تيمارهاي ۹-۱ در ۸ هفته دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………………………………………. ۹۴
جدول الف-۴- ميانگين مصرف خوراک روزانه (Feed Intake) تيمارهاي ۹-۱ در ۸ هفته دوره آزمايشي …………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۵
جدول الف-۵ – ميانگين ضريب تبديل غذايي روزانه (Feed Convertion Ratio) تيمارهاي ۹-۱ در ۸ هفته دوره آزمايشي …………………………………………………………………………………………….. ۹۶
جدول الف-۶- ميانگين وزن بدني تيمارهاي ۹-۱ در ابتدا و انتهاي دوره آزمايشي ……………… ۹۷
جدول ب-۱- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه اول دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………………………………………. ۹۸
جدول ب-۲- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه دوم دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………………………………………. ۹۹
جدول ب-۳- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه سوم دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۰
جدول ب-۴- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه چهارم دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۱
جدول ب-۵- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي کل دوره آزمايشي ……. ۱۰۲
جدول ب-۶- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ و پوسته تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه اول دوره آزمايشي …………………………………………………………………………………………….. ۱۰۳
جدول ب-۷- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ و پوسته تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه دوم دوره آزمايشي …………………………………………………………………………………………… ۱۰۴
جدول ب-۸- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ و پوسته تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه سوم دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………….. ۱۰۵
جدول ب-۹- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ و پوسته تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي دوره ۱۴ روزه چهارم دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………….. ۱۰۶
جدول ب-۱۰- ميانگين صفات کيفي تخم مرغ و پوسته تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۷
جدول ج-۱- ميانگين سطح سلنيوم کل تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در چهار دوره ۱۴ روزه و کل دوره آزمايشي دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………… ۱۰۸
جدول ج-۲- تغيير در سطوح سلنيوم کل تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ درهفته هاي دوم، چهارم، ششم و هشتم بعد از شروع آزمايش ……………………………………………………………………………. ۱۰۹
جدول ج-۳- ميانگين سطح سلنيوم زرده و سفيده تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در هفته هشتم دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۱۰
جدول ج-۴- ميانگين تيتر کلسترول هر گرم زرده تخم مرغ تيمارهاي ۹-۱ در طي هفته هاي چهارم و هشتم و کل دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………. ۱۱۱
جدول د-۱- ميانگين نتايج آزمايشات بيوشيميايي پلاسماي خون تيمارهاي ۹-۱ در پايان دوره ۲۸ روزه اول دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………….. ۱۱۲
جدول د-۲- ميانگين نتايج آزمايشات بيوشيميايي پلاسماي خون تيمارهاي ۹-۱ در پايان دوره ۲۸ روزه دوم دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………………. ۱۱۳
جدول د-۳- ميانگين نتايج آزمايشات بيوشيميايي پلاسماي خون تيمارهاي ۹-۱ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۱۴

فهرست نمودارها
نمودار ۵-۱- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين درصد توليد تخم مرغ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………………….. ۱۱۵
نمودار ۵-۲- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين وزن تخم مرغ ها در کل دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………………… ۱۱۵
نمودار ۵-۳- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين گرم تخم مرغ توليدي روزانه هر مرغ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………….. ۱۱۶
نمودار ۵-۴- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين مصرف خوراک روزانه هر مرغ در کل دوره آزمايشي ……………………………………………………………….. ۱۱۶
نمودار ۵-۵- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين ضريب تبديل غذايي در کل دوره آزمايشي ……………………………………………………………………………… ۱۱۷
نمودار ۵-۶- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين وزن بدني در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………………………………… ۱۱۷
نمودار ۵-۷- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم تخم مرغ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………………… ۱۱۸
نمودار ۵-۸- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم سفيده تخم مرغ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………. ۱۱۸
نمودار ۵-۹- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم زرده تخم مرغ در کل دوره آزمايشي ………………………………………………………………… ۱۱۹
نمودار ۵-۱۰- درصد RDA تأمين شده توسط مصرف يک تخم مرغ از تيمارهاي مختلف ….۱۱۹
نمودار ۵-۱۱- تأثير استفاده از ۳/۰ قسمت در ميليون از منبع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم کل تخم مرغ در هفته هاي مختلف آزمايشي ……………………………………………. ۱۲۰
نمودار ۵-۱۲- تأثير استفاده از ۶/۰ قسمت در ميليون از منبع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم کل تخم مرغ در هفته هاي مختلف آزمايشي ……………………………………………. ۱۲۰
نمودار ۵-۱۳- تأثير استفاده از ۹/۰ قسمت در ميليون از منبع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم کل تخم مرغ در هفته هاي مختلف آزمايشي ……………………………………………. ۱۲۱
نمودار ۵-۱۴- تأثير استفاده از ۲ قسمت در ميليون از منبع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت سلنيوم کل تخم مرغ در هفته هاي مختلف آزمايشي ……………………………………………. ۱۲۱
نمودار ۵-۱۵- تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم بر روي ميانگين غلظت آنزيم گلوتاتيون پراکسيداز پلاسماي خون مرغ هاي تخم گذار ……………………………………….. ۱۲۲

فهرست اشکال
شکل ۲-۱- مدل انتقال سلنيوم و متابوليسم سلنيوم …………………………………………………………… ۱۸
شکل ۲-۲- مسيرهاي متابوليکي سلنيوم …………………………………………………………………………… ۲۰
شکل ۲-۳- تفاوت جذب، انتقال و متابوليسم سلنيوم آلي و غير آلي ……………………………………. ۲۱
شکل ۳-۱- روش اندازه گيري وزن مخصوص تخم مرغ ……………………………………………………. ۵۸
شکل ۳-۲- دستگاه اندازه گيري واحد هاو (کيفيت سفيده تخم مرغ) …………………………………… ۶۰
شکل ۳-۳- نمونه اي از دستگاه اندازه گيري ضخامت پوسته تخم مرغ ………………………………… ۶۲
شکل ۳-۴- دستگاه جذب اتمي آزمايشگاه شيمي تجزيه دستگاهي دانشکده شيمي دانشگاه فردوسي
مشهد ……………………………………………………………………………………………………………………………. ۶۹

تأثير استفاده از سطوح مختلف منابع آلي و معدني سلنيوم جيره در غني سازي سلنيوم تخم مرغ و عملکرد مرغ هاي تخم گذار تجاري
چكيده
به منظور بررسي اثر منابع آلي (مخمر غني شده با سلنيوم) و معدني (سديم سلنيت) سلنيوم بر ميزان سطوح سلنيوم تخم مرغ تعداد ۲۱۶ قطعه مرغ تخمگذار لگهورن سويهW-36 كه در سن ۳۰ هفتگي بودند. استفاده شد. اين آزمايش در قالب طرح بلوك كامل تصادفي شامل ۹ تيمار با ۳ تكرار اجرا شد در هر تكرار ۸ قطعه مرغ قرار داشتند. اين مرغها به مدت ۸ هفته با جيره هاي آزمايشي حاوي ۳/۰، ۶/۰، ۹/۰ و ۲ قسمت در ميليون از هر دو منبع سلنيوم و تيمار شاهد تغذيه کردند. در طول دوره، صفات عملكردي (درصد توليد تخم مرغ، وزن تخم مرغ، گرم تخم مرغ توليدي، مصرف خوراكي، ضريب تبديل و وزن بدني) ونيز صفات كيفي تخم مرغ ( واحدهاو، شاخص تخم مرغ، شاخص زرده تخم مرغ، شاخص رنگ زرده تخم مرغ، وزن مخصوص وضخامت پوسته تخم مرغ) و پارامترهاي خوني پلاسما (گلوتاتيون پراکسيداز، سوپراکسيد ديسموتاز، کل ظرفيت آنتي اکسيداني، كلسترول و تري گليسريد) مورد بررسي قرار گرفتند. غلظت سلنيوم نيز در هفته هاي ۲، ۴ و ۶ براي کل تخم مرغ و در هفته هشتم براي زرده و سفيده به طور جداگانه اندازه گيري شد. نتايج آزمايشات نشان داد كه در صفات عملكردي و صفات كيفي تخم مرغ بين تيمارهاي مختلف با تيمار شاهد تفاوت معني داري وجود نداشت. بررسي پارامترهاي خوني نشان از افزايش مشابهي در فعايت آنزيم گلوتاتيون پراکسيداز پلاسما در کليه تيمارهاي مکمل شده داشت که اختلاف آنها با تيمار شاهد معني دار (۰۵/۰P<) بود. ميزان سلنيوم کل تخم مرغ و زرده و سفيده با افزايش ميزان سلنيوم جيره براي هر دو منبع، افزايش يافت (۰۱/۰P<)، اما تخم مرغ هاي مرغ هاي تغذيه شده با مخمر غني شده با سلنيوم غلظت سلنيوم بيشتري (۰۱/۰P<) را نسبت به مرغ هاي تغذيه شده با سديم سلنيت داشتند.
فصل اول
مقدمه
۱-۱- مقدمه
بشر از دير باز از تخم پرندگان به عنوان غذا استفاده مي کرده است و تخم مرغ همواره به عنوان يکي از غذاهاي در دسترس، ساده و در عين حال مغذي که کاربردهاي مختلفي در صنايع غذايي نيز دارد شناخته شده است. تخم مرغ علاوه بر ترکيب ايده آل اسيدهاي آمينه و ارزش بيولوژيکي بالاي پروتئين آن براي انسان، حاوي اسيدهاي چرب ضروري، ويتامين ها و مواد معدني مورد نياز بدن مي باشد. تخم مرغ حاوي تمام ويتامين هاي مورد نياز بدن بجز ويتامين C مي باشد. ويتامين هاي محلول در چربي (K ،E ،D ،A ) فقط در زرده و ويتامين هاي محلول در آب هم در زرده و هم در سفيده تخم مرغ وجود دارند (سوراي و اسپارک، ۲۰۰۱).
تخم مرغ نه تنها يک ترکيب مغذي فوق العاده است بلکه حاوي بسياري از ترکيبات ضد باکتري، ضد ويروس، ضد سرطان و بسياري عوامل واسطه اي که در سيستم ايمني نقش دارند مي باشد و لذا تخم مرغ براي سلامتي انسان و پيشگيري از بيماريها اهميت بسياري دارد. اين اثرات زيستي شناخته شده براي تخم مرغ عمدتا به دليل وجود ليزوزيم و آويدين در سفيده تخم مرغ و ايمونوگلوبين Y(Ig Y) در زرده تخم مرغ مي باشد. ليزوزيم حدود ۵/۳ در صد سفيده تخم مرغ را تشکيل مي دهد و خاصيت ضد باکتريايي آن به دليل توانايي آن در هيدروليز پيوندهاي بتاگلوکوزيدي تشکيل دهنده N- استيل موراميک اسيد و N- استيل گلوکز آمين موجود در ديواره سلولي باکتريها مي باشد. اين آنزيم بر باکتري هاي گرم مثبت بيشتر از گرم منفي تأثير ضد باکتريايي دارد که اين مسأله به خاطر تفاوت در ساختمان ديواره سلولي اين باکتريها است. بنابراين امروزه تخم مرغ علاوه بر اين که به عنوان يک ترکيب مغذي شناخته شده است به عنوان يک دارو نيز مطرح مي باشد (وان در اسلويس، ۲۰۰۵).
سلنيوم يک ماده مغذي ضروري در جيره مرغ هاي تخم گذار مي باشد (۱۹۹۴NRC,). سلنيوم براي عملکرد مناسب آنزيم آنتي اکسيداني گلوتاتيون پراکسيدازکه با تخريب راديکال هاي آزاد، از سلول محافظت مي کند ضروري است (روتروک و همکاران، ۱۹۷۳). احتياجات مرغ هاي تخمگذار به سلنيوم، بسته به خوراک مصرفي روزانه در حدود ۰۵/۰ تا ۰۸/۰ قسمت در ميليون مي باشد(۱۹۹۴NRC,). اين نياز به سلنيوم به وسيله جيره متداول ذرت- کنجاله سويا بدون مکمل سازي اضافي مي تواند تأمين شود. اما محتوي سلنيوم دانه هاي خوراکي به طور وسيعي از منطقه اي به منطقه ديگر تغيير مي کند (۱۹۹۴NRC,)، و بنابراين در صنعت طيور اضافه نمودن آن به جيره هاي مرغ هاي تخمگذار امري متداول است. حداکثر مقدار مجاز اضافه کردن سلنيوم در ايالات متحده آمريکا ۳/۰ قسمت در ميليون است. آنچه که در مورد سلنيوم اهميت دارد اين است که به تازگي اثرات مفيدي براي شکل آلي آن که اغلب به صورت سلنو متيونين مي باشد شناخته شده است. اين شکل سلنيوم در واقع همان شکلي است که به طور طبيعي در گياهان وجود دارد ولي از آنجايي که معمولا سلنيوم در گياهان و دانه هايي که در تغذيه حيوانات استفاده مي شوند پاسخگوي نياز حيوان به اين عنصر نمي باشد، لذا افزودن آن به جيره امري متداول مي باشد.
در گذشته از شکل غير آلي سلنيوم که معمولا سلنيت سديم ۱ بود، در جيره استفاده مي شد. اما در سال ۲۰۰۰ منبع آلي سلنيوم براي استفاده به عنوان مکمل هاي خوراکي در جيره هاي طيور بررسي شد (۲۰۰۰FDA, ). اين منبع آلي، يک مخمر غني شده با سلنيوم۲ است که به وسيله رشد مخمر ساکارومايسس سروزيه ۳ در محيط کشت حاوي سلنيوم زياد، توليد مي شود (۲۰۰۳AAFCO,). نشان داده شده است که بخش عمده سلنيوم در مخمر غني شده با سلنيوم، سلنومتيونين۴ است که شکل سلنيومي متيونين مي باشد (بيلستر و وانگر، ۱۹۸۶ ;کلي و پاور،۱۹۹۵).
از آنجائيکه محتوي سلنيوم موجود در غذاها و گياهان بستگي به ميزان قابليت دسترسي اين عنصر در خاک دارد، در نتيجه سطوح اين عنصر در غذاهاي انسان در ميان مناطق مختلف متفاوت است. نتايج مطالعات کلينيکي بر روي انسان نشان داده اند که مکمل سازي جيره با سلنيوم آلي، مرگ و مير حاصل از سرطان را به ميزان ۵۰ درصد کاهش مي دهد. علاوه بر اين، اين داده ها نشان مي دهند که مصرف سلنيوم ناکافي با تضعيف سلامتي و نقص هاي ژنتيکي و کاهش باروري و توانايي سيستم ايمني براي مقابله با عوامل عفوني بيماري زا ارتباط دارد. متأسفانه، در بسياري از کشور هاي جهان اجزاي تشکيل دهنده غذاي مردم داراي سطوح ناکافي سلنيوم مي باشد. و کمبود ميزان سلنيوم در غذاي انسان يک مشکل جهاني است. در نتيجه، پيدا کردن چاره اي براي حل اين مشکل مسأله روز، و مورد بحث در بسياري از کشورهاي جهان است (فيسينين و همکاران، ۲۰۰۸).
به طور کلي دو رويکرد تغذيه اي و فارماکولوژيکي براي بالا بردن سطوح مصرف سلنيوم در انسان وجود دارد. رويکرد تغذيه اي شامل مصرف غذاهايي مانند تخم مرغ، گوشت، شير، و همچنين سبزيجات گوناگون غني شده با سلنيوم است. و رويکرد فارماکولوژيکي شامل مصرف قرص هاي حاوي سلنيوم در فرم سديم سلنيت، سلنومتيونين، و ترکيبات مختلف شيميايي سنتز شده با عنوان ارگانو سلنيوم مي باشد (سوراي، ۲۰۰۰).
يکي از راه هاي موجود براي بهبود سلنيوم دريافتي انسان، توليد تخم مرغ، شير و گوشت غني شده با سلنيوم مي باشد. همچنين بهترين منبع مکمل سلنيوم فرم کپسول آن است (سوراي، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۶).
در هنگام انتخاب بهترين ماده خوراکي براي غني سازي با سلنيوم، بايد به چند فاکتور مهم توجه کرد. اين فاکتورها عبارتند از:
۱- قسمتي از غذاهاي سنتي مردم باشد.
۲- به طور منظم و در حد متعادل توسط مردم متعادل توسط توسط اکثريت مردم مصرف شود.
۳- قابليت غني سازي با ساير مواد مغذي کم مصرف را داشته باشد.
۴- فراهم کردن يک مقدار معني داري از ماده مغذي (حداقل به ميزان ۵۰ درصد از نياز توصيه شده روزانه۵)
در ميان فرآورده هاي دامي، تخم مرغ به طور ايده آلي نياز هاي اشاره شده در بالا را فراهم مي کند. تخم مرغ قسمتي از غذاهايي سنتي مردم است و در بسياري از کشور ها توسط اکثريت مردم و در تمام گروه هاي سني کم و بيش به طور مرتب و در حد اعتدال مصرف مي شود.
تخم مرغ همچنين يک ماده خوراکي مناسبي براي غني سازي با سلنيوم مي ياشد زيرا براي ايجاد مسموميت با تخم مرغ غني شده با سلنيوم نياز به مصرف طولاني مدت حدود ۳۰ تخم مرغ غني شده با سلنيوم در هر روز است که آن بسيار بعيد به نظر مي رسد.
همچنين تخم مرغ مي تواند به طور همزمان با چندين ماده مغذي مهم مانند اسيدهاي چرب امگا-۳ ، ويتامين E و کاروتنوئيدها غني سازي شود ( سوراي و اسپارکس، ۲۰۰۱ ; سوراي ۲۰۰۰).
يک تخم مرغ غني شده با سلنيوم ممکن است در حدود ۵۰ درصد از نياز روزانه انسان را به سلنيوم تأمين نمايد. علاوه بر تخم مرغ،گوشت خوک، گوشت گاو، گوشت مرغ و شير نيز مي توانند با سلنيوم غني سازي شوند. ايده توليد تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم براي اولين بار از دانشکده کشاورزي اسکاتيش در سال ۱۹۹۸ سرچشمه گرفت (سوراي، ۲۰۰۰).
گنجاندن سديم سلنيت در جيره مرغ هاي تخمگذار توانايي محدودي براي توليد تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم دارد. اما سلنومتيونين موجود در مخمر غني شده با سلنيوم به طور مؤثري به زرده و سفيده تخم مرغ منتقل مي شود که امکان توليد تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم را فراهم مي کند. ثابت شده است که مصرف چنين تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم مي تواند منبع بسيار خوبي را از اين عنصر کم مصرف براي انسان فراهم کند و ممکن است راه حلي براي کمبود جهاني سلنيوم در انسان باشد ( سوراي و همکاران، ۲۰۰۴).
امروزه تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم در بيش از ۲۵ کشور جهان توليد مي شوند و پيشرفت کشورهاي اروپاي شرقي در اين زمينه قابل توجه بوده است و روسيه پيشرفته ترين کشور در اين زمينه است (فيسينين، ۲۰۰۷). و سطوح سلنيوم موجود در يک تخم مرغ روسي غني شده با سلنيوم بين ۳۰ تا ۳۵ ميکروگرم متغيير است، که تقريباً ۵۰ درصد نياز روزانه توصيه شده به اين عنصر را تأمين مي کند.
اين جالب توجه است که ذکر شود که در عمل تمام تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم، با استفاده از فرم تجارتي مخمر غني شده با سلنيوم ۶ توليدي شرکت آلتک آمريکا،۷ به عنوان يک منبع عمده اي از اين عنصر در غذا براي مرغ هاي تخم گذار در سطوح ۳/۰ -۵/۰ ميلي گرم در کيلوگرم غذا توليد مي شوند.
تخم مرغ هاي غني شده با سلنيوم، به عنوان يک قائده کلي بايستي محتوي ۳۰ ميکروگرم سلنيوم باشند. همچنين حدا اکثر سلنيوم جيره اي بي خطر براي انسان ۸۱۹ ميکروگرم در روز است (وانگر و همکاران؛ ۲۰۰۴). و بنابراين براي بروز اثرات سمي سلنيوم، يک فرد بايستي به مدت طولاني، روزانه ۲۵ عدد تخم مرغ غني شده با سلنيوم مصرف کند که تصور آن بسيار مشکل است.
امروزه با مشخص شدن راندمان بالاي جذب و انتقال سلنيوم آلي به محصولات حيواني، استفاده از منبع آلي سلنيوم مورد توجه قرار گرفته است و آزمايشات بسياري جهت مقايسه منابع آلي و غير آلي سلنيوم صورت گرفته است (پاين و همکاران، ۲۰۰۵; جياکوي و همکاران، ۲۰۰۴).
گروهي از پژوهشگران گزارش کرده اند که غلظت سلنيوم کل تخم مرغ با افزايش مقادير جيره اي مکمل هاي سديم سلنيت، سلنومتيونين و مخمر غني شده با سلنيوم افزايش مي يابد، و مکمل هاي سلنومتيونين و مخمر غني شده با سلنيوم سلنيوم تخم مرغ را بيشتر از سديم سلنيت افزايش مي دهند (اسوانسون، ۱۹۸۷; کانتور و همکاران، ۲۰۰۰).
در يک آزمايش مشخص شد که محتوي سلنيوم در کل تخم مرغ، مرغ هاي تغذيه شده با ۸ قسمت در ميليون از سديم سلنيت در مقايسه با مرغ هاي تغذيه شده با جيره هاي بدون سديم سلنيت بيشتر است (آرنولد و همکاران، ۱۹۷۳).
ديويس و همکاران (۱۹۹۶) نشان دادند که تغذيه با سديم سلنيت و سلنومتيونين به مقدار ۲ قسمت در ميليون، هر دو، غلظت سلنيوم زرده تخم مرغ را در مقايسه با جيره مکمل نشده با سلنيوم افزايش مي دهند. اما آرنولد و همکاران (۱۹۷۳) هيچ تفاوتي در محتوي سلنيوم کل تخم مرغ، هنگام تغذيه مرغ ها با ۲ قسمت در ميليون از مکمل سديم سلنيت در مقايسه با آنهايي که جيره بدون مکمل سلنيوم خورده بودند، مشاهده نکردند.
با وجود تحقيقات گسترده اي که براي مقايسه شکل هاي آلي و غير آلي سلنيوم انجام شده است، تحقيقات کافي جهت مقايسه مستقيم مقادير تعيين شده منابع سديم سلنيت و مخمر غني شده با سلنيوم در وضعيت تجاري وجود ندارد. و هنوز خلأهايي در مورد اثرات اين دو منبع به چشم مي خورد. براي مثال علي رغم اين که نشان داده اند که راندمان انتقال سلنو متيونين به بافت ها و محصولات طيور بيشتر از سلنيت سديم است اما نقش اين منابع در پيشگيري از بيماري هاي مربوط به کمبود اين عنصر سلنيوم و خواص آنتي اکسيداني آنزيم گلوتاتيون پراکسيداز کم وبيش ضد و نقيض گزارش شده است. براي مثال نشان داده شده است که زيست فراهمي سلنيوم در منابع مختلف آن متفاوت است. زيست فراهمي سلنيت سديم ۱۰۰ در نظر گرفته مي شود و ساير منابع نسبت به آن مقايسه مي شوند. زيست فراهمي سلنومتيونين براي فعاليت آنزيم گلوتاتيون پراکسيداز و پيشگيري از خيز زير جلدي ۸۰ و براي ابقاء در بافتهاي بدن و پيشگيري از فيبروزي شدن لوزالمعده ۱۱۵ مي باشد (شيوازاد و صيداوي، ۱۳۸۳). اما سوراي b)و a2002) سلنيت سديم را ترکيبي بالقوه سمي دانسته و سلنومتيونين را ترکيب برتري معرفي کرده است که همواره نسبت به سلنيت سديم بهتر و مؤثرتر مي باشد.
.

۱-۲- اهداف تحقيق
هدف اين تحقيق، تعيين بهترين سطوح استفاده از منابع آلي و معدني سلنيوم در غني سازي تخم مرغ با سلنيوم، بدون تأثير منفي بر روي صفات عملکردي بود. همچنين تأثير اين منابع بر روي فراسنجه هاي خوني نيز بررسي شد.

فصل دوم
بررسي منابع
۲-۱- عنصر سلنيوم
۲-۱-۱- ويژگي هاي عنصر سلنيوم
. سلنيوم در سال ۱۸۱۸ توسط يک شيميدان سوئدي به نام جونز جاکوب برزليوس۱ کشف شد (ساند، ۱۹۹۷؛ لواندر، ۱۹۸۶). اين عنصر يک شبه فلز متعلق به گروه VI A جدول تناوبي است (فرانک، ۱۹۳۴). سلنيوم داراي عدد اتمي ۳۴، وزن اتمي ۹۶/۷۸، نقطه ي ذوب ۲۱۷ درجه و نقطه ي جوش ۹/۶۸۴ درجه است. سلنيوم طبيعي تنها يک ايزوتروپ دارد و در مطالعات بيولوژيکي از ايزوتروپ هاي راديواکتيو آن ۷۵se استفاده مي شود. از سلنيوم دو نوع اسيد با فرمول هاي H2Seo3 و H2Seo4 حاصل مي شود که نمک هاي حاصل را بترتيب سلنيت و سلنات مي نامند (گورجي وسکي و همکاران، ۱۹۸۲). سلنيوم داراي ۴ حالت اکسيداتيوي است: سلنيد۲ (۲-)، سلنيوم(۰)، سلنيت۳ يا اسيد سلنيوس ۴ (۴+) و سلنات۵ يا اسيد سلنيک۶ (۶+). با توجه به اين که سلنيوم و گوگرد در جدول تناوبي در يک گروه قرار دارند، ويژگي هاي شيميايي آنها نيز تا حدود زيادي مشابه است. از جمله اينکه طول باند پيوند کووالانسي و يوني و نيز الکترونگاتيوي يکساني را دارند و اين شباهت ها امکان دارد تشخيص شيميايي ترکيبات حاوي سلنيوم و گوگرد را دشوار کند. البته اين دو عنصر به راحتي از طريق شرايط فيزيولوژيک از يکديگر تشخيص داده مي شوند، زيرا نسبت به اسيد قوي تري است (رابرت و پين، ۲۰۰۴).

۲-۱-۲- منابع سلنيوم
مقدار سلنيوم در پوسته ي زمين به طور متوسط در حدود ۰۹/۰ قسمت در ميليون است. سلنيوم از راه تجزيه ي صخره ها، برخي کودهاي فسفاته و برخي از منابع آب به خاک وارد مي شود. بيشتر منابع آبي، حاوي سطوح بسيار کم سلنيوم (از ۱/۰ تا ۱۰۰ ميکروگرم در ليتر) هستند. اما جاري شدن آب در خاک هاي داراي سلنيوم زياد ممکن است سبب افزايش غلظت اين عنصر در آب هاي زير زميني شود.
اغلب خاک ها حدود ۱/۰ تا ۲/۰ قسمت در ميليون سلنيوم دارند. تنها بخشي از سلنيوم خاک ها براي گياهان قابل دسترس است. به خاک هاي حاوي مقدار زياد سلنيوم قابل دسترس، خاک هاي سلني فروس۷ مي گويند. سلنيوم خاک به فرم سلنيت و سلنات براي گياهان قابل دسترسي است، اما سلنيوم احياء شده براي گياهان قابل استفاده نيست. در خاک هاي قليايي که بخوبي هوا در آن نفوذ کرده باشد سلنيوم به سلنات تبديل مي شود. بنابراين اسيديته ي خاک بر ميزان دسترسي سلنيوم آن بر گياهان تاثير دارد.
مقدار سلنيوم در منابع غذايي گياهي به مقدار سلنيوم خاک، اسيديته ي خاک، مقدار گوگرد خاک و گونه گياه بستگي دارد. برخي از گياهان تنها در خاک هاي داراي سلنيوم زياد خوب رشد مي کنند، اين نوع گياهان را، گياهان شاخص۸ مي نامند و چون اين گياهان مقدار زيادي سلنيوم جذب مي کنند آنها را آکومولاتور۹ نيز مي نامند. گياهان شاخص در تبديل سلنيوم خاک نقش مهمي دارند، به طوري که سلنيوم جذب شده را بفرم محلول در آورده و دوباره به خاک بر مي گردانند. در خاک هاي اسيدي بندرت گياهان حاوي سلنيوم زياد رشد مي کنند، و افزودن آهک به اين نوع خاک ها سبب بهبود جذب سلنيوم توسط گياهان مي شود. از سوي ديگر در خاک هاي شوره زار بعلت بالا بودن مقدار سولفات ها جذب سلنيوم توسط گياهان کم مي شود (اندروود و همکاران، ۱۹۹۹).
چراگاهها و علوفه هاي روييده در مناطقي که حيوانات آنجا دچار کمبود سلنيوم نيستند. معمولاً ۱۰/۰ قسمت در ميليون يا مقدار بيشتري سلنيوم دارند (لواندر، ۱۹۸۶). البته گياهان مناطقي که حيوانات آنجا اين علائم را نشان مي دهند اغلب ۰۵/۰ قسمت در ميليون يا مقدار کمتري سلنيوم دارند (لواندر، ۱۹۸۶).
بيلشتاين و وانگر (۱۹۸۶) نشان دادند که سلنيوم در گياهان علوفه اي و دانه هايي که معمولاً توسط دامها مصرف مي شوند، عمدتاً به شکل سلنومتيونين است. و سلنيوم به اشکال ديگري نيز مانند: سلنومتيونين، سلنوسيستئين و Se- متيل سلنومتيونين در آنها وجود دارد.
ميزان سلنيوم گياهان لگومينه از گراس ها کمتر است. يونجه حاوي ۶۹/۰-۰۳/۰ ميلي گرم در کيلوگرم سلنيوم است (آندروود و همکاران، ۱۹۹۹). مقدار سلنيوم دانه ها براساس محل توليد آنها، بسيار متغير است. به عنوان مثال مقدار سلنيوم دانه ي غلات و حبوبات از ۰۰۶/۰ ميلي گرم در کيلوگرم در سوئد و نيوزيلند تا ۰۶/۳ ميلي گرم در کيلوگرم در کانادا گزارش شده است. البته اختلافات گونه اي و واريته اي نيز وجود دارد. بطوريکه مقدار سلنيوم در گندم بيشتر از جو و يولاف است (آندروود و همکاران، ۱۹۹۹). بررسي ها نشان داده است که گندم يکي از بهترين منابع غذايي براي جلوگيري از فيبروز پانکراس در جوجه ها است. سلنيوم در گندم و احتمالاً ديگر غلات و همچنين يونجه بفرم سلنومتيونين است (مک دوول و همکاران، ۱۹۹۲؛ آندروود و همکاران، ۱۹۹۹).

دسته بندی : 22

پاسخ دهید