۱-۲-۶-۶- ۲- فسفوليپيدها………………………………………………………….۱۷
۱-۲-۶-۶- ۳- ويتامين ها……………………………………………………………۱۷
عنوان صفحه
۱-۲-۷- عوامل موثر در ترکيب اسيدهاي چرب ناپليوس آرتميا…………………………………۱۸
۱-۲-۷-۱- ژنتيک……………………………………………………………………..۱۸
۱-۲-۷-۲- عوامل محيطي (اختلافات تغذيه اي والدين) ……………………………………۱۹
۱-۲-۸- فرضيه هاي تحقيق……………………………………………………………….۲۰
۱-۲-۹- اهداف تحقيق……………………………………………………………………۲۱
فصل دوم: مروري بر منابع
۲-پيشينه تحقيق……………………………………………………………………………..۲۳
۲-۱- تاريخچه غني سازي با اسيدهاي چرب……………………………………………………۲۳
۲-۲- دلايل غني سازي با اسيدهاي چرب……………………………………………………..۲۳
۲-۳- غني سازي اسيدهاي چرب ضروري در ناپليوس آرتميا……………………………………..۲۴
۲-۴- مروري بر مطالعات گذشته……………………………………………………………..۲۶
فصل سوم: مواد و روش ها
۳- مواد و روش ها…………………………………………………………………………….۳۵
۳-۱- مواد و وسايل استفاده شده……………………………………………………………..۳۵
۳-۱-۱- مواد مصرفي……………………………………………………………………..۳۵
۳-۱-۲- مواد غير مصرفي………………………………………………………………….۳۵
۳-۲- تهيه سيست آرتميا و ضدعفوني آن………………………………………………………۳۶
۳-۳- آماده سازي ظروف (زوگ هاي) غني سازي……………………………………………….۳۶
۳-۴- تخم گشايي سيست آرتميا……………………………………………………………..۳۷
۳-۵- جداسازي و شمارش لارو ها…………………………………………………………….۳۸
۳-۶- غني سازي ناپليوس ها…………………………………………………………………۳۹
۳-۷- تهيه محلول غني سازي………………………………………………………………..۴۰
۳-۸- نمونه برداري براي محاسبه ميزان بقا و طول کل…………………………………………..۴۱
۳-۹- نمونه برداري براي تعيين ميزان اسيدهاي چرب……………………………………………۴۳
۳-۱۰- استخراج اسيدچرب…………………………………………………………………..۴۳
۳-۱۱- آناليز آماري…………………………………………………………………………۴۵
فصل چهارم: نتايج
۴-نتايج………………………………………………………………………………………۴۷
عنوان صفحه
۴-۱- تغييرات ميزان طول کل و درصد بقا در دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت………………………………….۴۷
۴-۲- ترکيب اسيدهاي چرب ناپليوس آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا پيش از غني سازي…………۵۲
۴-۳- اسيدهاي چرب LA، ALA و ARA دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت………………………………….۵۳
۴-۴- ميزان اسيدهاي چرب EPA و DHA دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت………………………………….۵۸
۴-۵- ميزان PUFA، PUFA(n-6) و PUFA(n-3) دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت…………………………….۶۳
۴-۶- ميزان SFA، MUFAو TFA دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت…………………………………………۶۸
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
۵-بحث و نتيجه گيري…………………………………………………………………………۷۵
۵-۱- تاثير غني سازي با روغن کلزا بر طول کل و درصد بقا آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا……….۷۵
۵-۲- ترکيب اسيدهاي چرب مورد مطالعه در ناپليوس آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا پيش از غني سازي……………………………………………………………………………………..۷۷
۵-۳- تاثير غني سازي با روغن کلزا بر ميزان ARA، EPA و DHAآرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا…………………………………………………………………………………….۷۷
۵-۴- تاثير غني سازي با روغن کلزا بر ميزان LA و ALAآرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا…………………………………………………………………………………….۸۱
۵-۵- تاثير غني سازي با روغن کلزا بر ميزان PUFA کل ، PUFA (n-6) و PUFA (n-3) درناپلي آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا…………………………………………………………….۸۴
۵-۶- تاثير غني سازي با روغن کلزا بر ميزان SFA، MUFAو TFA آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا…………………………………………………………………………………….۸۶
۵-۷- مقايسه تيمارهاي مختلف آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا به منظور انتخاب بهترين تيمار در هر گونه………………………………………………………………………………………۸۷

۵-۸- مقايسه بهترين تيمارهاي آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا………………………………..۸۸
۵-۹- نتيجه گيري کلي……………………………………………………………………..۸۹
۵-۱۰- پيشنهادات………………………………………………………………………….۹۰
منابع………………………………………………………………………………………..۹۳
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ۴-۱- طول کل و درصد بقا در آرتميا فرانسيسکانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار)………………………………………………………..۴۸
جدول ۴-۲- طول کل و درصد بقا در آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) …………………………………………………………۵۰
جدول۴-۳- پروفيل اسيدهاي چرب در ناپليوس آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا پيش از غني سازي…………………………………………………………………………………………….۵۲
جدول ۴-۴- ميزان اسيدهاي چرب LA، ALA و ARA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا فرانسيسکانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) …………………………………………………………………………………………..۵۳
جدول ۴-۵- ميزان اسيدهاي چرب LA، ALA و ARA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار)…………………………………………………………………………………………….۵۶
جدول ۴-۶- ميزان اسيدهاي چرب EPA و DHA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا فرانسيسکانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار)……..۵۸
جدول ۴-۷- ميزان اسيدهاي چرب EPA و DHA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار)…………..۶۰
جدول ۴-۸- ميزان اسيدهاي چرب PUFA، PUFA(n-6) و PUFA(n-3) ( (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا فرانسيسکانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) …………………………………………………………………………………. ۶۳
جدول ۴-۹- ميزان اسيدهاي چرب PUFA، (n-6)PUFA و (n-3) PUFA (ميلي گرم در گرم نمونه تر) در آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) ………………………………………………………………………………………….. ۶۵
عنوان صفحه
جدول ۴-۱۰- – ميزان اسيدهاي چرب SFA، MUFA و TFA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا فرانسيسکانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) …………………………………………………………………………………………….۶۸
جدول ۴-۱۱- ميزان اسيدهاي چرب SFA، MUFA و TFA (ميلي گرم در گرم نمونه تر ناپلي) در آرتميا اروميانا با تراکم هاي متفاوت ناپلي و غلظت هاي مختلف روغن کلزا در ۵ زمان متفاوت (ميانگين ± انحراف از معيار) …. ۷۱

فهرست اشکال
عنوان صفحه
شكل‌ ۱-۱: طرح‌ شماتيك‌ استفاده‌ از آرتميا در نقش‌ يك‌ حامل(Van Stappen, 1996)……………………..10
شكل‌ ۳-۱٫ تخم گشايي سيست آرتميا در زوگ هاي ۷ ليتري………………………………………………..۳۸
شكل‌ ۳-۲٫ جداسازي ناپليوس ها از سيست ها و پوسته ها……………………………………………………۳۹
شكل‌ ۳-۳٫ غني سازي ناپليوس ها با استفاده از امولسيون…………………………………………………….۴۰
شكل‌ ۳-۴٫ شمارش ناپليوس ها به منظور محاسبه درصد بقا………………………………………………….۴۲
شكل‌ ۳-۵٫ کشيدن طول کل ناپليوس ها با استريوميکروسکوپ ………………………………………………۴۲
شكل‌ ۳-۶٫ نمونه برداري ناپلي براي اندازه گيري ميزان اسيدهاي چرب……………………………………….۴۳
شكل‌ ۳-۷٫ دستگاه GC براي تعيين ميزان اسيدهاي چرب…………………………………………………..۴۵
ضمائم
عنوان صفحه
ضميمه ۱- مقايسه بهترين تيمارهاي آرتميا فرانسيسکانا از لحاظ طول کل و درصد بقا و ميزان اسيدهاي چرب………………………………………………………………………………………………………۱
ضميمه ۲- مقايسه بهترين تيمارهاي آرتميا اروميانا از لحاظ طول کل و درصد بقا و ميزان اسيدهاي چرب………………………………………………………………………………………………………۲
ضميمه ۳- مقايسه بهترين تيمارهاي دو گونه آرتميا فرانسيسکانا و آرتميا اروميانا از لحاظ طول کل و درصد بقا و ميزان اسيدهاي چرب………………………………………………………………………………………۳
علائم اختصاري

جدول ۱- معرفي برخي از اسيدهاي چرب با علامت اختصاري
علامت اختصارياسيدهاي چربARAآراشيدونيک اسيدEPAايکوزاپنتانوئيک اسيدDHAدوکوزاهگزانوئيک اسيدLAلينولئيک اسيدALAلينولنيک اسيدSFAميزان اسيدهاي چرب اشباعMUFAميزان اسيدهاي چرب اغيراشباع با يک پيوند دوگانه(n-6)HUFAميزان اسيدهاي چرب بلند زنجير امگا ۶(n-3)HUFAميزان اسيدهاي چرب بلند زنجير امگا ۳PUFAميزان اسيدهاي چرب اغيراشباع با چند پيوند دوگانه(n-6)PUFAميزان اسيدهاي چرب اغيراشباع با چند پيوند دوگانه سري n-6(n-3)PUFAميزان اسيدهاي چرب اغيراشباع با چند پيوند دوگانه سري n-3TFAميزان کل اسيدهاي چرب

جدول ۲- معرفي اسيدهاي چرب با اسم عمومي و فرمول شيميايي
اسم عمومي اسيدهاي چربفرمول شيميايي اسيدهاي چربميريستيک اسيدC14:0پالميتيک اسيدC16:0استئاريک اسيدC18:0آراشيديک اسيدC20:0بهنيک اسيدC22:0ليگنوسريک اسيدC24:0ميريستولئيک اسيدC14:1n5پالميتولئيک اسيدC16:1n7اولئيک اسيدC18:1n9واکسنيک اسيدC18:1n7ايکوزنوئيک اسيدC20:1n9اروسيک اسيدC22:1n9نرونيک اسيدC24:1n9لينولئيک اسيدC18:2n6 cisآراشيدونيک اسيدC20:4n6ايکوزادينوئيک اسيدC20:2n6لينولنيک اسيدC18:3n3ايکوزاپنتانوئيک اسيدC20:5n3ايکوزاترينوئيک اسيدC20:3n3دوکوزاهگزانوئيک اسيدC22:6n3
1-1- مقدمه
يکي از مشکلات موجود در پرورش ماهيان، پرورش مراحل اوليه يا نوزادي آن ها است که داراي رشد بطئي همراه با تلفات بالا مي باشد (Girri et al., 2002). در پرورش لارو آبزيان اصلي ترين مسئله، تامين غذايي مناسب با كيفيت بالاست كه به راحتي توسط لارو آن ها پذيرفته و هضم شود (Kim et al., 1996). منابع عمده انرژي متابوليک در طول مراحل جنيني و لاروي قبل از تغذيه فعال در ماهيان، چربي ها و اسيدهاي آمينه مي باشند. در زمان تخم گشايي، لارو داراي کيسه زرده، مقادير بالايي از اين منابع انرژي را دارد اما ميزان آن ها در طول مرحله تغذيه دروني کاهش مي يابند (Evans et al., 2000)، بنابراين لارو با تغذيه آغازين، به غذاي زنده اي نياز دارد که به اندازه کافي اين منابع انرژي را دارا باشد.
به دليل متناسب نبودن اندازه دهان لارو بسياري از ماهيان دريايي و برخي از ماهيان آب شيرين با ذرات غذاي مصنوعي و عدم تامين نيازهاي غذايي لاروها توسط اين نوع مواد غذايي، استفاده از آنها در مراحل اوليه لارو آبزيان امکان پذير نمي باشد در حالي که استفاده از غذاي زنده در پرورش لارو آبزيان مختلف با رژيم غذاي طبيعي آن ها همخواني دارد و بيشتر قابل پذيرش و استفاده است (آق، ۱۳۸۱). پرورش موفقيت آميز آبزيان به قابليت دسترسي به غذاي مناسب بستگي دارد تا بتواند رشد و خصوصاً سلامتي را در مراحل نوزادي و لاروي تضمين نمايد.
استفاده از غذاي زنده در تغذيه آغازين بسياري از گونه هاي پرورشي ماهي و ميگو جهت بهبود وضعيت تغذيه اي، ضريب رشد و کاهش ميزان تلفات لاروها از پيشرفت شايان توجهي در امر آبزي پروري به شمار مي رود. امروزه در بين غذاهاي زنده مورد استفاده در تغذيه آبزيان مختلف از جمله پرورش ميگوهاي پنائيده، ميگوي دراز آب شيرين، پرورش ماهيان دريايي و آب شيرين و ماهيان آکواريومي، از ناپلئوس هاي آرتميا، در سطح وسيعي به عنوان غذاي آغازين استفاده مي شود (آذري تاکامي و همکاران، ۱۳۸۶).
ناپلي آرتميا به عنوان بهترين غذاي زنده قابل دسترس، به طور وسيع براي پرورش لارو ماهيان دريايي و سخت پوستان در تمام جهان مورد استفاده قرار مي گيرد (Laven et al., 1989). مهم ترين عامل براي استفاده از آرتميا به عنوان غذاي زنده، ارزش غذايي آن به خصوص در مرحله ناپليوس است كه داراي بيش از ۶۰ درصد پروتئين و ۱۵ درصد چربي بوده و همچنين كليه اسيدهاي آمينه ضروري و اكثر اسيدهاي چرب را در حد مطلوب دارا مي باشد (Ahmadi et al., 1990).
با وجود ميزان بالاي پروتئين و چربي، نتايج تحقيقات انجام شده بيانگر اين موضوع مي باشد كه اكثر گونه هاي آرتميا از جمله آرتميا اورميانا (Artemia urmiana) داراي مقادير اندكي از اسيدهاي چرب غير اشباع بلند زنجير سري امگا ۳۱ به خصوص اسيد ايكوزاپنتانوئيك۲ بوده و فاقد اسيد چرب دوكوزاهگزانوئيك۳ هستند (Watanabe, 1993). لذا غني سازي ناپليوس آرتميا جهت بالا بردن ارزش غذايي آن امري ضروري است.
مطالعات نشان داده اند که اسيدهاي چرب ضروري (EFA) از قبيل دکوزاهگزانوئيک اسيد ( DHA ،۳-n22:6)، ايکوزاپنتانوئيک اسيد ( EPA،۳-n20:5) و آراشيدونيک اسيد ( ARA،۶-n20:4) در تغذيه لارو ماهيان اهميت زيادي دارند (Takeuchi.,1997; McEvoy et al., 1998; Sargent et al., 1999; Estevez et al., 1999). اين اسيدهاي چرب جزء فسفوليپيدها هستند که ساختار حساسي دارند و از اجزاي فيزيولوژيکي غشاي سلول هاي اکثر بافت ها به شمار مي روند. با اين وجود، معمولاً در مراحل اوليه تغذيه لاروي از غذاي زنده از قبيل روتيفر و آرتميا استفاده مي شود که به طور طبيعي از لحاظ اين اسيدهاي چرب فقير هستند. بنابراين، غني سازي غذاهاي زنده با چربي هاي غني از اسيدهاي چرب ضروري، براي رشد بهتر و بقا در طول دوره دگرديسي ضروري مي باشد (Rainuzzo et al., 1997).
اين غذاهاي زنده (آرتميا و روتيفر) صافي خوار۴ هستند و به طور موفقيت آميزي به عنوان حامل زيستي، از طريق روش غني سازي براي انتقال مواد مغذي ضروري براي لاروهاي شکارچي به کار مي روند (Leger et al., 1986; Citarasu et al., 1998; Immanuel et al., 2004). آرتميا طي فرايند غني سازي مي تواند به عنوان حامل مواد مختلفي نظير انواع ترکيبات مغذي (Watanabe et al., 1983)، عوامل ضدميکروبي (Dixon et al., 1995a,b) و انواع واکسن ها (Campbell et al., 1993) عمل کند و براي انتقال پروبيوتيک ها و ترکيبات تحريک کننده سيستم ايمني به منظور افزايش مکانيسم دفاعي ميزبان (Gatesoupe, 1999) استفاده شود و ممکن است همه اين ها با بهبود خواص ميکروفلورهاي داخل سيستم گوارشي، تاثير مثبتي روي موجود ميزبان داشته باشند.
قابليت استفاده از آرتميا به عنوان منبع مناسب اسيدهاي چرب ضروري، اسيدهاي آمينه، ويتامين ها، رنگدانه ها، آنتي بيوتيک ها و هورمون ها باعث گرديده تا اين موجود از جايگاه ويژه اي برخوردار باشد و روز به روز بر اهميت و دامنه استفاده از آن افزوده شود (Bengeston et al., 1991). غني سازي آرتميا با مواد ذکر شده مي تواند با بهبود رشد، بقا و مقاومت لارو تاثير بسزايي بر افزايش توليدات آبزي پروري داشته باشد (Van Stappen., 1996).
طبق مطالعات صورت گرفته روي غني سازي آرتميا با اسيدهاي چرب و روغن ها، اختلاف در ميزان اسيدهاي چرب EPA و DHA در آرتمياي غني شده، تفاوت ميزان اين اسيدهاي چرب را در منابع محيط غني سازي از لحاظ کمي و کيفي (مثلاً روغن ماهي يا جلبک) نشان مي دهد.
افزايش جهاني توليدات آبزي پروري و کاهش ذخاير ماهيان مورد استفاده جهت توليد روغن ماهي، يافتن جايگزيني براي روغن ماهي در جيره غذايي ماهيان پرورشي را به مشکلي اساسي در صنعت آبزي پروري تبديل کرده است (Bell et al., 2002; Mourente et al., 2005). روغن هاي گياهي که غني از اسيدهاي چرب غيراشباع ۱۸ کربني (C18 PUFA) و اکثراً عاري از اسيدهاي چرب غيراشباع گروه امگا ۳(n-3 HUFA) شامل ايکوزاپنتانوئيک اسيد (EPA) و دوکوزاهگزانوئيک اسيد (DHA) که به مقادير زياد در روغن ماهي يافت مي شوند، نماينده هاي شاخصي براي اين جايگزيني مي باشند (Mourente et al., 2005; Huang et al., 2007). توليد جهاني روغن هاي حاصل از دانه هاي گياهي در سال هاي اخير به طور پيوسته افزايش يافته، به طوري که قيمت آن ها نسبتاً ثابت و قابليت دسترسي آن ها بيشتر شده است. در ميان روغن هاي گياهي آفتابگردان و کلزا و سويا، روغن کلزا نتايج بهتري از لحاظ ميزان اسيدهاي چرب براي غني سازي ناپلي آرتميا داده است (کاظمي، ۱۳۸۹) همچنين روغن کلزا به ميزان زيادي در داخل کشور توليد مي شود بنابراين استفاده از اين روغن، به دليل داشتن مقادير بالايي از اسيدهاي چرب ۱۸ کربنه نظير اسيد لينولئيک و اسيد لينولنيک مي تواند نيازهاي ماهيان آب شيرين و لب شور را به اسيدهاي چرب تامين نمايد، به همين دلايل در اين تحقيق از اين روغن استفاده شد. با توجه به تحقيقاتي که قبلاً در پژوهشکده آرتميا در ارتباط با استفاده از آرتمياي غني شده با روغن هاي گياهي از جمله روغن کلزا در تغذيه لارو ماهي قزل آلا انجام شده است، مي توان پيش بيني کرد که جايگزيني کامل اين روغن به جاي روغن ماهي در غني سازي آرتميا، مي تواند وابستگي به روغن ماهي را که عمدتاً از خارج از کشور وارد مي شود از بين برد که اين امر مي تواند به توسعه صنعت آبزي پروري کمک قابل توجهي نمايد.
ميزان موفقيت در اصلاح پروفيل اسيدهاي چرب ناپليوس تحت تاثير رژيم غذايي غني سازي، شرايط غني سازي و گونه آرتميا قرار مي گيرد. اگرچه درباره غني سازي ناپليوس آرتميا اروميانا و آرتميا فرانسيسکانا با غلظت هاي متفاوت روغن ها تحقيقات متعددي صورت گرفته است، ولي درباره بهينه سازي غني سازي ناپليوس آرتميا اروميانا و آرتميا فرانسيسکانا با روغن کلزا به منظور تعيين شرايط بهينه براي غني سازي آن ها و مقايسه آن ها از اين لحاظ تحقيقي صورت نگرفته است. بدين جهت و با توجه به اهميت بسيار زياد ترکيب اسيدهاي چرب در تغذيه آغازين لارو ميگو و ماهيان پرورشي و افزايش مقاومت آن ها در برابر استرس هاي محيطي و نيز افزايش ارزش غذايي ناپليوس ها براي پرورش لارو آبزيان لازم است که شرايط بهينه غني سازي ناپليوس آرتميا اروميانا و آرتميا فرانسيسکانا مورد بررسي قرار گيرد که در تحقيق حاضر سعي شده تا تراکم ناپلي، غلظت روغن و زمان بهينه براي حداکثر غني سازي و بقاي اين دو گونه با روغن کلزا به دست آيد. اميد است که نتايج حاصل از اين تحقيق گامي در پيشرفت و توسعه بيشتر صنعت آبزي پروري کشور باشد.
۱-۲- کليات
۱-۲-۱- بررسي عمومي آرتميا
آرتميا سخت پوست نسبتاً کوچک و ظريفي است که از آب هاي شور تا خيلي شور که ميزان املاح آن ها ممکن است تا چند برابر آب دريا باشد، زندگي مي کند. اسم و جنس اين سخت پوست به زبان لاتين با توجه به شکل ظاهري آن آرتميا به معني گوشواره آبي مي باشد. در زبان انگليسي به آن Artemia يا Brine shrimp مي گويند. طول آرتميا در نرها حدود mm 12-8 و در ماده ها mm 15-10 است البته گاهي ممکن است طول آن ها به mm 20 هم برسد. نرها کوچکتر از ماده ها بوده و داراي يک جفت انبرک مي باشند که آن ها را از ماده ها متمايز مي سازد. مشخصه مهم ماده ها نيز داشتن کيسه تخمي است که در ابتداي ناحيه شکمي قرار مي گيرد (Persoone and Sorgeloos, 1980).

۱-۲-۲- تاريخچه آرتميا
با وجود اينکه بشر از زمان هاي بسيار قديم به وجود آرتميا در درياچه هاي شور پي برده بود ولي اولين گزارش مکتوب درباره آرتميا توسط Schlosser در سال ۱۷۵۶ ميلادي به ثبت رسيده است. او آرتميا را در نمونه هاي آبي که از آبگيرهاي شور در نزديکي Lymington انگلستان تهيه شده بود، مشاهده کرد (Sorgeloos, 1980).
بعد از وي لينه (Linnaeus) در سال ۱۷۵۸ ميلادي آرتميا را تحت عنوان خرچنگ آب شور (Cancer Salinas) نامگذاري نمود و در سال ۱۸۹۱ شخصي به نام ليچ آن را تحت عنوانArtemia salina نامگذاري نمود. البته قبل از اين نامگذاري هاي علمي، بوميان مناطق مختلف دنيا، از زمان هاي بسيار قديم آن ها را تحت عناوين مختلفي از جمله Verme de sale، Bahar el dud sofereg، Fezzan wurm، Brine worm، Salztierchen و غيره مي شناختند. حتي سرخپوستان و ليبيايي ها از آن به عنوان خوراک انسان نيز استفاده مي کرده اند (Sorgeloos, 1980). آرتمياي درياچه اروميه اولين بار در سال ۱۸۹۹ ميلادي توسط شخصي به نام Gunther گزارش شد و در سال ۱۹۷۶ ميلادي توسط Bowen و Clark به عنوان گونه اي جداگانه به نام Artemia urmiana شناخته و نامگذاري شد.
ارزش غذايي و کاربرد آرتميا در تغذيه آبزيان در سال ۱۹۳۳ ميلادي توسط Alvin Seal در آمريکا و در سال ۱۹۳۹ توسط Rollebson در نروژ مشخص و ثابت گشت و بدين ترتيب از سال ۱۹۳۹ کاربرد آن در آبزي پروري رايج گرديد. در ايران براي اولين بار در سال ۱۳۵۱ در پرورش ماهيان خاوياري از آرتميا استفاده شد (Sorgeloos, 1980).
با روشن شدن ارزش غذايي و کاربرد آرتميا در تغذيه ماهيان پرورشي، براي اولين بار آکواريوم عمومي سانفرانسيسکو موفق به جمع آوري و خشک کردن تخم مقاوم آن که اصطلاحاً سيست ناميده مي شود، گرديد. از نيمه دوم قرن بيستم به بعد مطالعات و تحقيقات وسيعي در رابطه با ريخت شناسي، بوم شناسي، بافت شناسي، ژنتيک، بيوشيمي، توکسيکولوژي و زيست شناسي مولکولي و بسياري از موضوعات ديگر آرتميا آغاز گرديده و سال به سال گسترش بيشتري يافته است (Sorgeloos, 1980).

۱-۲-۳- اهميت اقتصادي آرتميا
عرضه سيست آرتميا در بازارهاي جهاني از سال ۱۹۵۰ از دو منبع آن در آمريكا و يك منبع در كانادا آغاز شد. با گسترش تحقيقات پيرامون آرتميا و افزايش استفاده هاي متنوع از آن در آبزي پروري مشكل كمبود سيست آرتميا نمايان گشت. اهميت آرتميا در صنعت آبزي پروري و مشكلات ناشي از كمبود سيست آن در كنفرانس هاي مختلف بين المللي از زماني که استفاده از ناپلي آن بطور وسيع در مرحله تغذيه لاروي شروع شد مطرح گشت ((۱۹۶۹) Provasoli ، ۵FAOدر سال هاي ۱۹۷۲، ۱۹۷۶ و كنفرانس ۶ASEAN در سال هاي ۱۹۷۶ و ۱۹۷۷) و در سال هاي بعد با توسعه جهشي اين صنعت ارزش کاربردي آرتميا بيشتر مشخص شد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

امروزه توليدات تجاري سيست آرتميا از آمريکا، چين، روسيه، ويتنام و تايلند وارد بازار جهاني مي شود. اما عرضه سيست هاي نامرغوب باعث آشكار شدن تفاوت ارزش غذايي گونه ها و سويه هاي مختلف آرتميا گشت. لذا مبناي قيمت سيست آرتميا به مرغوبيت سيست ها از نظر ارزش غذايي خصوصاً از لحاظ اسيد هاي چرب غير اشباع آلي، اندازه ناپلي و ميزان تفريخ آنها بستگي دارد. امروزه آمريكا و چين بزرگترين توليد كنندگان سيست و بيوماس آرتميا در جهان مي باشند و آمريكا به تنهايي ۷۰% بازار جهاني آرتميا را در اختيار دارد و سالانه ميليون ها دلار از اين تجارت سود مي برد. جالب اينكه كشورهايي نظير تايلند و ويتنام بدون دارا بودن زيستگاه طبيعي آرتميا و فقط با پرورش مصنوعي آن سالانه هزاران تن بيوماس و سيست آرتميا توليد مي كنند (آق، ۱۳۸۱).
امروزه پرورش آرتميا به يک صنعت مقتدر تبديل شده و تعدادي از کشورها با توليد سيست و بيومس آرتميا توانسته اند در کنار ايجاد درآمدهاي ارزي براي تعداد زيادي از متخصصين و کارشناسان و همچنين در سطوح کارگري اشتغال ايجاد نمايند (آق، ۱۳۸۱).
سرمايه گذاري ثابت به ازاي هر ۱۰۰ هكتار زمين در حدود بيست ميليارد ريال برآورد شده است در حالي كه سالانه مي تواند حدود پانزده هزار كيلو سيست خشك و حداقل ۱۰۰ تن بيوماس آرتميا توليد كند. با توجه به اينكه ارزش سيست آرتميا در بازار هاي جهاني با توجه به كيفيت آن حدود ۱۲۰ تا ۲۵۰ دلار مي باشد بنابراين فقط ارزش سيست توليدي در يك سال با احتساب پائين ترين قيمت در همان سال اول، حدوداً يك ميليون دلار معادل حدود ۴۰ ميليارد ريال يعني دو برابر كل سرمايه گذاري ثابت و جاري مي باشد. لذا سرمايه گذاري در اين صنعت جزو اقتصادي ترين سرمايه گذاري ها به حساب مي آيد (آق، مکاتبات شخصي).

۱-۲-۴- مزاياي استفاده از آرتميا براي پرورش دهندگان و آبزيان
از لحاظ آبزي پروري سهولت دسترسي، قابليت نگهداري به مدت طولاني، سهولت حمل ونقل، آسان بودن روند پرورش، سهولت روند ضدعفوني سيست ها، متفاوت بودن اندازه و اشکال آن و قابليت استفاده از آن به عنوان حامل، شاخص ترين عواملي هستند که موجب انتخاب آرتميا به عنوان غذاي آبزيان مي گردد و از نظر آبزيان آرتميا يک طعمه بسيار راحت، قابل ديد، لذيذ و قابل هضم و مغذي و عاري از عوامل بيماري زا است (Leger et al., 1987).

۱-۲-۵- کاربرد آرتميا در تغذيه آبزيان
با توسعه پرورش آبزيان در سال هاي ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ استفاده از آرتميا به دليل عمل آوري آسان و ارزش غذايي بالاي آن براي موجودات لاروي، وسعت بيشتري يافت و تقريباً در همه جا گسترش پيدا نمود. تحقيقات نشان مي دهند كه آرتميا ميزان بازماندگي و رشد را در لارو کليه آبزيان پرورشي افزايش مي دهد. در ضمن آميلاز و تريپسين موجود در آرتميا، در گوارش مواد غذايي درون لوله گوارشي ماهيان و سخت پوستان شركت مي كند. تغذيه لارو ماهيان خاوياري با آرتميا به مراتب بهتر از كرم سفيد و دافني مي باشد که به طور متداول در مراکز تکثير و پرورش ماهيان خاوياري در ايران استفاده مي شد و يا در حال حاضر استفاده مي شود. استفاده از آرتميا درصد مرگ و مير را در کليه گونه هاي ماهيان خاوياري کاهش و رشد آن ها به مراتب افزايش مي دهد (Agh et al., 2011; Noori et al., 2011).
آرتميا در مراحل مختلف رشد و تحت فرآوري هاي متفاوت براي تغذيه آبزيان مورد استفاده قرار مي گيرد:

دسته بندی : 22

پاسخ دهید