۱-۱-۳-۲ امکان سنجي قانوني۲۵
۲-۳-۲ امکان سنجي فني۲۵
۱-۲-۳-۲ توسعه پايدار گردشگري اسکي۲۷
۳-۳-۲ امکان سنجي اقتصادي۳۰
۱-۳-۳-۲ اقلام و امکانات مورد نياز جهت بهره برداري از يک پيست اسکي۳۲
۲-۳-۳-۲ تحليل بازگشت سرمايه۳۴
۴-۳-۲ امکان سنجي زماني-برنامه اي۳۴
۵-۳-۲ دسترسي و تجزيه و تحليل بازار۳۵
۴-۲ استان لرستان۳۷
۱-۴-۲ آب وهوا۴۰
۲-۴-۲ کوه ها۴۱
۵-۲ کوه گرين۴۲
۱-۵-۲ مراکز جمعيتي اطراف کوه گرين و مطالعات جمعيت شناختي آن ها۵۰
۲-۵-۲ زيرساخت ها و تأسيسات موجود در مجاورت کوه گرين۵۵
۳-۵-۲ ملاحظات قانوني، اقتصادي و زماني احداث پيست اسکي گرين۵۷
۴-۵-۲ بازار گردشگران ورودي به پيست گرين۵۹
۵-۵-۲ اشتغال زايي مجموعه پيست اسکي گرين۵۹
۶-۵-۲ جاذبه هاي گردشگري اطراف کوه گرين۵۹
۱-۶-۵-۲ جاذبه هاي گردشگري نهاوند۶۰
۲-۶-۵-۲ جاذبه هاي گردشگري دلفان۶۲
۳-۶-۵-۲ جاذبه هاي گردشگري سلسله۶۵
۴-۶-۵-۲ جاذبه هاي گردشگري بروجرد۶۶
۵-۶-۵-۲ سد گرين۷۰
۶-۲ بررسي چند نمونه از پيست هاي موفق ايران۷۱
۱-۶-۲ پيست اسکي دربندسر۷۱
۲-۶-۲ پيست اسکي ديزين۷۲
۳-۶-۲ پيست اسکي پولاد کف شيراز۷۴
فصل سوم: روش تحقيق۱۱
مقدمه۷۸
۱-۳ نوع پژوهش۷۸
۲-۳ روش هاي گردآوري اطلاعات و تحليل آن ها۷۸
۱-۲-۳ مصاحبه۷۹
۲-۲-۳ روش محاسبه شيب۷۹
۳-۲-۳ روش TCI79
4-2-3 تحليل هزينه- منفعت۸۰
۵-۲-۳ دوره بازگشت سرمايه۸۱
۶-۲-۳ پرسشنامه۸۱
۱-۶-۲-۳ روايي پرسشنامه۸۲
۲-۶-۲-۳ پايايي پرسشنامه۸۲
۳-۶-۲-۳ نمونه گيري و حجم نمونه۸۳
۳-۳ تجزيه و تحليل داده ها۸۳
۱-۳-۳ آزمون کلموگروف – اسميرنوف۸۳
۲-۳-۳ آزمون t تک نمونه اي۸۴
فصل چهارم: تجزيه و تحليل يافته هاي پژوهش۸۶
مقدمه۸۷
۱-۴ پاسخ به سوالات تحقيق از طريق ادبيات پژوهش۸۷
۲-۴ تحليل پرسشنامه۸۹
۱-۲-۴ تحليل جمعيت شناختي پاسخ دهندگان۸۹
۱-۱-۲-۴ بررسي وضعيت پاسخ دهندگان از لحاظ جنسيت۸۹
۲-۱-۲-۴ بررسي وضعيت پاسخ دهندگان از لحاظ سطح تحصيلات۹۰
۲-۲-۴ آزمون نرمال بودن داده‌ها۹۱
۳-۴ پاسخ به سوالات تحقيق از طريق تحليل پرسشنامه۹۱
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات۱۰۵
مقدمه۱۰۶
۱-۵ بحث و نتيجه گيري کلي براساس هدف و مدل نظري تحقيق۱۰۶
۱-۱-۵ چالش هاي موجود در منطقه۱۰۸
۲-۵ توصيه هاي اجرايي مبتني بر يافته ها به سرمايه گذارن و مسئولين ذيربط۱۰۹
۳-۵ محدوديتهاي پژوهش۱۱۰
۴-۵ پيشنهادها براي پژوهشگران آتي۱۱۱
منابع فارسيI
منابع لاتينV
پيوست ها
پيوست ۱
پيوست ۲

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

پيوست ۳
پيوست ۴
پيوست ۵
پيوست ۶
پيوست ۷
پيوست ۸
پيوست ۹
پيوست ۱۰
فهرست جداول و نمودارها
فهرستصفحه
فصل دوم: پيشينه تحقيق ………………………………………………………………………………………………………… ۱۱
جدول ۱-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۵
جدول ۲-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۹
جدول ۳-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۲۷
جدول ۴-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۳
جدول ۵-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۶
جدول ۶-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۶
جدول ۷-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۷
جدول ۸-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۷
جدول ۹-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۹
جدول ۱۰-۲ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۲
نمودار ۱-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۳
جدول ۱۱-۲ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۳
نمودار ۲-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۴
نمودار ۳-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۸
نمودار ۴-۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۸
فصل سوم: روش تحقيق …………………………………………………………………………………………………………….. ۷۷
جدول ۱-۳ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۰
فصل چهارم: تجزيه و تحليل يافته هاي پژوهش ………………………………………………………………………. ۸۶
جدول ۱-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۸
جدول ۲-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۹
نمودار ۱-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۹
جدول ۳-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۰
نمودار ۲-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۰
جدول ۴-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۱
جدول ۵-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۲
نمودار ۳-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۳
جدول ۶-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۴
نمودار ۴-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۴
جدول ۷-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۵
جدول ۸-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۶
نمودار ۵-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۷
جدول ۹-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۷
نمودار ۶-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۸
جدول ۱۰-۴ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۸
نمودار ۷-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۹
جدول ۱۱-۴ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۹
نمودار ۸-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۰
جدول ۱۲-۴ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۰
نمودار ۹-۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۱
جدول ۱۳-۴ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۱
نمودار ۱۰-۴ ……………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۲
پيوست ها
جدول ۱ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۱
جدول ۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۳
جدول ۳ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۴
جدول ۴ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۵
جدول ۵ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۵
جدول ۶ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۶
جدول ۷ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۶
جدول ۸ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۷
نمودار ۱ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۷
جدول ۹ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۸
جدول ۱۰ ……………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۸
جدول ۱۱ ……………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۹
نمودار ۲ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۹
جدول ۱۲ ……………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۹
نمودار ۳ ………………………………………………………………………………………………………………………………… پيوست ۹
فهرست اشکال
فهرستصفحه
فصل اول: طرح تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………… ۱
شکل ۱-۱ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷
فصل دوم: پيشينه تحقيق ………………………………………………………………………………………………………… ۱۱
شکل ۱-۲ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۸
شکل ۲-۲ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۷
شکل ۳-۲ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۹
شکل ۴-۲ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۳
شکل ۵-۲ …………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۳
شکل ۶-۲ ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۴۴
شکل ۷-۲ ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۵۱
پيوست ها
شکل ۱ …………………………………………………………………………………………………………………………………. پيوست ۲
فصل اول
طرح تحقيق
مقدمه
در سراسر جهان، صنعت گردشگري به عنوان يکي از مهمترين صنايع در توسعه اقتصادي به شمار مي رود. بنابراين کشورها براي توسعه اقتصاد خويش و بهبود آن نيازمند توسعه صنعت گردشگري خويش هستند. کشور ايران براي ايجاد تحول در اقتصاد خويش نيز نيازمند توسعه اين صنعت و جذب گردشگر مي باشد.
گردشگري زمستاني از اشکال گردشگري مي باشد که چند سالي است جايگاه خود را در ايران، چه در ميان ايرانيان و چه در ميان گردشگران ورودي به ايران پيدا کرده است. البته لازم به ذکر است که در گذشته طبقات ممتاز اجتماعي مي توانستند از آن استفاده كنند، ولي امروزه به علت رونق گردشگري و وجود تسهيلات ارزان قيمت و عمومي شدن جريان هاي گردشگري مورد توجه ديگر اقشار مردمي نيز واقع شده است.
ورزش اسکي يکي از ورزش هاي زمستاني در بسياري از کشورها محسوب مي شود و مسافران و گردشگران زيادي از مناطق مختلف براي انجام اسکي مبادرت مي ورزند. بنابراين شناسايي مکان هاي مستعد احداث پيست اسکي در جهت جذب گردشگر، ضرورت پيدا مي کند (جواهري، ۱۳۸۳).

بيان مسئله
در کشور ايران، مناطقي با پتانسيل بالا براي احداث پيست اسکي وجود دارند. از جمله اين مناطق، استان لرستان است که داراي کوه هاي برف گير در دوره هايي طولاني از سال است که جهت ايجاد پيست اسکي بسيار مناسب مي باشند. مطالعات امکان سنجي به ما در شناسايي مناطق مستعد احداث پيست اسکي کمک مي کند. مطالعات امکان سنجي نيازمند ملاک ها و معيارهايي است که مي تواند براي توجيه به کارگيري دارايي ها يا توانايي هاي آن ناحيه مورد استفاده قرارگيرد (جواهري، ۱۳۸۳). بنابراين هدف از مطالعه امکان سنجي آن است که تعيين کنيد آيا فرصت کسب و کار امکان پذير، عملي و ماندگار است يا خير (هوگلند و ويليامسون۱، ۲۰۰۲).
مطالعات امکان سنجي انواع گوناگوني دارد که عبارتند از مطالعات عملياتي۲، فني۳، اقتصادي (تحليل هزينه- منفعت)۴ و زماني- برنامه اي۵ (کاسترو و مايلوپولس۶، ۲۰۰۲). البته در برخي منابع، به جاي مطالعات عملياتي به مطالعات بازار۷ و مطالعات قانوني۸ اشاره شده است و در برخي ديگر، مطالعات قانوني به صورت جداگانه اشاره شده است. از آنجايي که گردشگري فعاليتي است که با محيط طبيعي در تعامل است، مؤلفه مطالعه محيطي نيز حائز اهميت مي گردد.
امکان سنجي عملياتي اهميت موضوع و پذيرش هر راه حلي براي آن را تعريف مي کند. بدين معني که اگر اين سيستم توسعه يابد، مورد استفاده قرار مي گيرد يا خير. همچنين دربردارنده مسائل مردمي و اجتماعي است که در بردارنده مسائل داخلي مانند مشکلات نيروي انساني، اعتراضات کارگري، مقاومت مديران، درگيري ها و سياست هاي سازماني و مسائل خارجي همچون مقبوليت عمومي، جوانب قانوني و قوانين دولتي مي باشد (کاسترو و مايلوپولس، ۲۰۰۲).
امکان سنجي فني به وضعيت و ساختار محيطي منطقه مانند ارتفاع، شيب، دسترسي و مواردي از اين قبيل و همچنين امکانات مورد نياز براي سايت مورد نظر اشاره دارد. با توجه به استانداردها، مناطقي که داراي سطوح ارتفاعي بالاي ۲۳۰۰ متر هستند، مناسب براي ايجاد پيست اسکي و ورزش هاي زمستانه هستند زيرا امکان جمع شدن برف در آن ها براي ايجاد پيست اسکي وجود دارد. از آنجايي که براي افراد مختلف (مبتدي، متوسط و حرفه اي) شيب هاي متفاوتي وجود دارد، شيب در پيست اسکي متغير است. بر همين اساس مناطقي که شيب بين ۲۰ تا ۷۰ درصد را دارا مي باشند، مناسب براي راه اندازي پيست اسکي مي باشند (فرج زاده اصل و کريم پناه، ۱۳۸۷) زيرا در اين صورت براي تماي اسکي بازان از مبتدي گرفته تا حرفه اي قابل استفاده مي باشد.
در ارتباط با کليه پيست هاي اسکي ملزم به ايجاد خدمات رفاهي مانند مکان هايي جهت استراحت و تجديد قواي ورزشکاران همراه با ارائه خدمات تغذيه اي، سرويس هاي بهداشتي مناسب و پارکينگ با وسعت کافي مي باشند که تأسيس هتل، رستوران و ساير امکانات ديگر همچون نقشه پيست، نقشه راه ها، علائم و تابلوها، نورافکن و غيره نيز در جهت ارائه خدمات بهتر در پيست هاي اسکي توصيه مي شود (آئين نامه فدراسيون اسکي جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۹۱). وجود اين امکانات، هم از لحاظ فني و هم از لحاظ اقتصادي مورد بررسي و سنجش قرار مي گيرد.
امکان سنجي زماني- برنامه اي به حداقل زمان مورد نياز با يک برنامه جامع براي ساخت يک پيست همراه با محدوديت هاي برنامه ريزي براي اين پروژه اشاره دارد.
حال مسأله اي که در اينجا مطرح مي شود آن است که آيا در استان لرستان منطقه اي وجود دارد که بتوان در آن پيست اسکي و ساير امکانات خدماتي- رفاهي احداث کرد؟
پاسخ به اين مسأله، نيازمند امکان سنجي در ابعاد مذکور مي باشد.
۲-۱ اهميت و ضرورت موضوع
گردشگري زمستاني يکي از اشکال فصلي گردشگري مي باشد که اسکي يکي از اشکال اين نوع گردشگري مي باشد. با توجه به اقليم هاي گوناگوني که در کشور ايران وجود دارد و با توجه به وجود کوهستان ها و دامنه هاي برف گير در اين کشور، شرايط مناسبي براي ايجاد پيست اسکي و بالتبع آن گردشگري زمستاني وجود دارد. بنابراين مي توان با تمرکز بر روي اين بخش از صنعت گردشگري، سهمي در توسعه گردشگري کشور داشت.
با توجه به اينکه اساس اين پژوهش، امکان سنجي است، به بيان ضرورت و اهميت امکان سنجي در توسعه گردشگري زمستاني مي پردازد. قوانين و مقررات و الزامات قانوني از جمله مؤلفه هايي هستند که در رابطه با هر گونه توسعه اي بايد مدنظر قرار گيرد. زيرا بايد دانست که جهت احداث يک مجموعه، اجازه قانوني يا منع قانوني در ارتباط با آن وجود دارد يا خير که اين امر در زمره امکان سنجي عملياتي قرار مي گيرد.
اجراي هر طرح گردشگري اثرات مثبت و تبعات منفي به دنبال دارد؛ اثرات اقتصادي همچون چون اشتغال، درآمد براي مردم منطقه، به کار گيري سرمايه محلي و … و اثرات اجتماعي- فرهنگي. بايد در نظر داشت که تمامي اين عوامل مي توانند اثر منفي نيز بر سطح زندگي مردم، درآمد، تغيير فرهنگ و غيره داشته باشند. حتي اثرات زيست محيطي گردشگري را نيز نبايد از قلم انداخت. بنابراين مطالعات امکان سنجي اين امکان را مي دهد تا از اين اثرات منفي جلوگيري به عمل آيد.
۳-۱ پرسش هاي تحقيق
چه سطحي (چند هکتار يا متر مربع) از کوه ها مناسب براي احداث پيست اسکي مي باشد؟
شرايط فيزيکي و يا به عبارتي شرايط فني مناسب براي احداث پيست اسکي روي برف چيست؟
در صورت سرمايه گذاري براي ساخت اين مجموعه پيست اسکي، بازگشت آن در چه مدت صورت خواهد گرفت؟
احداث اين مجموعه باعث اشتغال حداقل و حداکثر چند نفر مي گردد؟

آيا مردم بومي به استفاده از اين مجموعه پيست اسکي تمايل دارند؟
آيا مردم غير بومي به استفاده از اين مجموعه پيست اسکي تمايل دارند؟
احداث اين امکانات به چه ميزان در توسعه و تحول اقتصادي منطقه اثرگذار است؟
اقلام سرمايه اي مورد نياز جهت احداث پيست اسکي، چه هستند؟
چه سطحي از امکانات، منجر به بازگشت سرمايه مي شود؟
با توجه به موارد امکان سنجي، آيا کوه گرين در منطقه گردنه گاماسياب استان لرستان واجد شرايط ايجاد پيست اسکي مي باشد؟
اهداف تحقيق
از آنجايي که گردشگري مزايايي به شکل هاي درآمد صادرات (ورود ارز به کشور)، اشتغال، فرصت هاي روستايي، سرمايه گذاري زيرساختي و فراغت براي مردم فراهم مي سازد، هدف از اين پژوهش بررسي امکان ايجاد يک منطقه تفريحي-گردشگري براي گردشگران داخلي و خارجي، اشتغال زايي براي مردم آن منطقه و در نهايت توسعه هرچه بيشتر گردشگري ايران براي متحول ساختن اقتصاد آن مي باشد.
البته بايد در نظر داشت که گردشگري زمستاني، همانند ساير اشکال گردشگري، اثرات نامطلوبي هم بر محيط و مردم بومي (زندگي، فرهنگ و حتي درآمد آن ها) دارد. به همين جهت توسعه گردشگري زمستاني بر مبناي قوانين توسعه پايدار نيز مورد توجه مي باشد.
روش کلي تحقيق
با توجه به ماهيت اين پژوهش، روش آن به صورت پيمايشي – تحليلي مي باشد.
۱-۵-۱ قلمرو مکاني- جامعه تحقيق
مطالعه اين پژوهش بر روي کوه گرين در منطقه گاماسياب در استان لرستان مي باشد.
با توجه به اينکه اين بخش از کوه گرين براي احداث مجموعه پيست اسکي در نظر گرفته شده است، جهت جمع آوري اطلاعات و پيشبرد هرچه بهتر اين پژوهش، به افرادي آگاه و آشنا به اسکي و مسائل فني و مهندسي آن نياز است. بنابراين جامعه آماري، از ميان تمامي متخصصان فعال در و يا آشنا با محيط و آگاه به مسائل احداث پيست اسکي انتخاب مي گردند.
۲-۵-۱ قلمرو زماني تحقيق
با توجه به گستردگي و پيچيدگي موضوع مورد مطالعه، و با توجه به دسترسي دشوار به متخصصين فعال در زمينه اسکي و پيست اسکي، مطالعات اين تحقيق از ابتداي پاييز ۹۲ آغاز گرديد و تا شهريور سال ۹۳ به درازا کشيد.
۳-۵-۱ روش نمونه گيري و تخمين حجم جامعه
نمونه از ميان متخصصان و به روش گلوله برفي انتخاب مي گردد که حجم آن بين ۱۰۰ تا ۱۵۰ متخصص مي باشد.
نمونه گيري گلوله برفي که به آن نمونه گيري ارجاعي نيز گفته مي شود، در زمره نمونه گيري هاي احتمالي است که براي انتخاب نمونه از جامعه آماري فاقد فهرست يا بانک اطلاعاتي مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين روش نمونه گيري در وهله اول، پاسخ دهندگان اوليه شناسايي شده و پژوهشگر از آن ها درخواست مي نمايد تا در زمينه شناسايي ديگر پاسخ دهندگان به او ياري رسانند (نعمتي، ۱۳۸۸).
۴-۵-۱ روش هاي گردآوري داده ها و ابزار مورد استفاده براي آن
با توجه به ماهيت اين پژوهش، از تمامي ابزارهاي گردآوري داده همچون مطالعات کتابخانه اي، مشاهده، مصاحبه تلفني، مصاحبه حضوري، پرسشنامه الکترونيکي و پرسشنامه نوشتاري در جهت پيشبرد آن استفاده مي گردد. درواقع در ابتداي انجام مطالعات، از منابع کتابخانه اي (کتاب، پايان نامه، مقالات و کتب الکترونيکي) استفاده مي شود. در قسمت مطالعات موردي که به تحقيق بيشتر درباره منطقه موردنظر نياز است، ابزارهاي مشاهده و مصاحبه (حضوري و تلفني) به کار گرفته مي شوند. براي مراحل بعدي تکميل اين پژوهش نيز از ابزار پرسشنامه، چه به صورت نوشتاري و چه به صورت الکترونيک، استفاده مي گردد.
۵-۵-۱ روش هاي تحليل داده ها
در تحليل داده هاي به دست آمده، از روش تحليل نقطه سربه سر و يا به عبارتي از نمودار هزينه- منفعت جهت تحليل اقتصادي اين پروژه استفاده مي گردد. همچنين از آزمون کلموگروف – اسميرنوف براي بررسي نرمال بودن توزيع داده هاي پژوهش و از آزمون t تک نمونه اي براي تعيين معني‌داري اختلاف بين ميانگين يک متغير با مقدار آزمون استفاده شده است.
موانع ومحدوديتهاي تحقيق
پيشبرد اين پژوهش با دشواري هايي نيز همراه بود که ذکر آن ها خالي از لطف نيست. از جمله محدوديت هاي اين پژوهش مي توان به دشواري دسترسي به منابع اطلاعاتي، کمبود سوابق مطالعاتي تحقيق و کمبود زمان در اختيار اشاره کرد. بنابراين در اين تحقيق، بيشتر از گزينه مصاحبه و کمک گرفتن از خبرگان آگاه به مسائل پيست اسکي و فعال در صنعت گردشگري و ورزش هاي زمستاني استفاده مي گردد.
چارچوب کلان نظري تحقيق

شکل ۱-۱: چارچوب کلان نظري تحقيق
نقشه راه
در ابتدا به بررسي ادبيات تحقيق پرداخته مي شود و سپس امکان سنجي صورت مي گيرد. با توجه به اينکه امکان سنجي داراي زير مجموعه هايي است، اين زير مجموعه ها براي منطقه گاماسياب و يا به عبارتي کوه گرين مورد بررسي قرار مي گيرد و در نهايت طرحي براي احداث پيست اسکي در جهت توسعه اين منطقه و در نهايت توسعه گردشگري ارائه مي گردد. اين طرح با خبرگان در ميان گزارده مي شود و در صورت وجود ايرادات، اصلاحات لازم صورت مي گيرد. در صورت تأييد نهايي خبرگان، اين طرح به عنوان پايان نامه ارائه مي گردد.
پيشينه تحقيق
در بسياري از مناطق پر برف جهان مردم براي رفت و آمد بر روي برف به ويژه براي شكار حيوانات در زمستان مجبور بودند وسيله اي اختراع كنند تا بتوانند بدون فرو رفتن در برف حركت نمايند. در ايران نيز نمونه هايي از اين اختراعات ديده شده است. گزنفون مورخ معروف، به تخته هايي اشاره مي كند كه كف آنها را از روكشي از پوست حيوانات كشيده بودند و ساكنان قفقاز در۲۰۰۰ سال پيش از مسيح براي عبور از روي برف به پاي خود مي بستند. زبانشناسان اصل كلمه اسكي را مربوط به زبان آريايي مي دانند و همانطور كه پيش از اين هم اشاره كرديم بسياري از مورخان نيز معتقدند كه اسكي از شرق به غرب و به ممالك اسكانديناوي رفته است (سايت فدراسيون اسکي جمهوري اسلامي ايران).
با گذشت زمان، اين فعاليت تبديل به يک ورزش مفرح گشت. از جمله مکان هايي که براي اين ورزش مفرح در نظر گرفته شد، مجموعه پيست بين المللي اسکي ديزين مي باشد. اين مجموعه در سال هاي ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ توسط يک گروه خارجي که به دنبال اکتشاف معدن در بخش البرز مرکزي بودند، به سرپرستي آقاي کاظم گيلانپور قهرمان و مربي اسکي وقت، شناسايي شد. اين منطقه براي اسکي مناسب تشخيص داده شد و در سال ۱۳۴۳ با نصب يک دستگاه تله اسکي سيار در گردنه ديزين به عنوان محل تمرين خارج از فصل براي تيم ملي وقت به کار گرفته شد. نصب و راه اندازي تله سي يژ برقي شمشک با بازديد رئيس فدراسيون اسکي وقت، در سال ۱۳۴۴ از منطقه ديزين و طرح اين مورد در هيئت دولت وقت، اين منطقه به عنوان يک مجموعه اسکي تعريف و کارهاي زير بنايي آن از جمله احداث جاده از سمت معدن زغال سنگ آرسين آغاز گرديد و بالاخره در سال ۱۳۴۶ رسماً عمليات اجرايي آن که شامل نصب يک خط تله سي يژ به طول ۲۴۰۰ متر در قسمت دره تا پارکينگ بالا و ورود اولين تله کابين به ايران ( تله کابين شاله) هم زمان با ايجاد رستوران شاله و نصب تله اسکي مبتدي و راه اندازي آن بود، شکل گرفت و تا سال ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸ به طول انجاميد. پيرو اين فعاليت ها، نصب تله کابين قله انجام شد و اين مجموعه در سال ۱۳۵۱ پايان يافت و اين منطقه اسکي براي اسکي بازان آماده شد. ايجاد راه دسترسي از شمشک به پارکينگ بالا درسال ۱۳۵۱ پايان يافت. توسعه مجموعه درسال ۱۳۵۲ با تبديل تله سي يژ دره به تله کابين و نصب تله سي يژ قله و نصب تله اسکي گوزني و سي چال و نصب تله اسکي دوپل ماير و مسابقه اين مجموعه تا سال ۱۳۵۳ تکميل گرديد. پس از آن در سال ۱۳۵۵، نصب تله سي يژ چمن و ساخت رستوران چمن به اتمام رسيده و در سال ۶- ۱۳۵۵ تمامي اين مجموعه به مرحله بهره برداري رسيد. يک خط تله کابين ديگر، جهت پيست چمن (تله کابين چهارم) وارد به منطقه جمع شد که آن مهم متأسفانه نصب نگرديد و در زمان پيروزي انقلاب با ترک کشور توسط شرکت سازنده (پوما) توسعه وساخت وساز متوقف گرديد. درسال ۱۳۸۵ بعد ازگذشت نزديک به ۳ دهه، مجدداً با سرمايه گذاري بخش خصوصي توسعه ديزين از سر گرفته شده است (سايت پيست اسکي ديزين).
شرح واژه ها و اصطلاحات تحقيق
مطالعه امکان سنجي: هدف از مطالعه امکان سنجي آن است که تعيين شود آيا فرصت کسب و کار امکان پذير، عملي و ماندگار است يا خير (هوگلند و ويليامسون، ۲۰۰۲).
تحليل هزينه- فايده: تحليل هزينه- فايده روشي براي ارزيابي مزيت نسبي پروژه هاي سرمايه گذاري بر حسب تخصيص بهينه و کارآمد منابع است. هدف تحليل هزينه- فايده بهبود کارايي منابع در جهت رفاه اقتصادي است. به عبارتي ديگر، هدف از ارزيابي، کمک کردن به انتخاب بهترين نوع تصميم گيري در جهت استفاده بهينه و مطلوب از منابع است (لطفعلي پور و اسلامي گيسکي، ۱۳۸۶).
گردشگري زمستاني: گردشگري زمستاني يكي از اشكال فصلي گردشگري است كه در گذشته طبقات ممتاز اجتماعي مي توانستند از آن استفاده كنند، ولي امروزه به علت رونق گردشگري و وجود تسهيلات ارزان قيمت و عمومي شدن جريان هاي گردشگري مورد توجه ديگر اقشار مردمي نيز واقع شده است (شمس و همکاران، ۱۳۹۰).
اسکي: اسکي، يک تفريح، ورزش و نوعي حمل و نقل محسوب مي شود که شامل حرکت روي برف با استفاده از يک جفت رونده بلند و مسطح به نام اسکي مي باشد که به کفش يا چکمه متصل مي گردند (برگرفته از سايت http://www.britannica.com).

فصل دوم
پيشينه تحقيق
مقدمه
در اين فصل به گردشگري و اثرات آن به عنوان يکي از بزرگترين فعاليت هاي اقتصادي پرداخته مي شود. از آنجا که گردشگري سبب ارز آوري، اشتغال زايي، افزايش درآمد دولت و خانوارها، بهبود زيرساخت ها و ايجاد ارتباط ميان ساير بخش هاي اقتصادي مانند کشاورزي، صنعت و … مي شود، اثرات اقتصادي آن مورد توجه بسياري از دولت ها مي باشد.
سپس به اشکال عمده گردشگري از ديدگاه صاحب نظران مختلف پرداخته مي شود. از اشکال گردشگري مي توان به گردشگري ورزشي و زمستاني اشاره کرد. فعاليت هاي زيادي مشمول اين دو نوع گردشگري مي شوند. ورزش اسکي از جمله فعاليت هايي است که در هر دو شکل گردشگري جاي مي گيرد.
ورزش اسکي نيازمند مکان و شرايطي خاص مي باشد. در ايران، مکان هاي مستعد و مناسبي براي پيست اسکي وجود دارند.
استان لرستان با دارا بودن کوه هاي برف گير، شرايط خوبي را براي پيست اسکي فراهم مي کند. کوه گرين از کوه هاي رشته کوه زاگرس در سه استان لرستان، همدان و کرمانشاه مي باشد. بخشي از اين کوه که مرز ميان دو استان همدان و لرستان به حساب مي آيد، براي پيست اسکي در نظر گرفته شده است. جهت تشخيص مناسب بودن اين کوه، انجام مطالعات امکان سنجي ضرورت مي يابد. بر همين اساس در انتهاي اين فصل به تفصيل به امکان سنجي و مؤلفه هاي آن پرداخته مي شود.
گردشگري و اثرات آن
گردشگري، يکي از فعاليت هاي اقتصادي با رشد بسيار سريع در دهه هاي اخير بوده است (مستر و همکاران۹، ۲۰۰۸). صنعت گردشگري در دنيا يكي از منابع مهم درآمد و از عوامل مؤثر در تبادلات فرهنگي بين كشورهاست و به عنوان گسترده ترين صنعت خدماتي جهان جايگاه ويژه اي دارد (بنسبردي و همکاران، ۱۳۹۲).
تعاريف بسيار زيادي از گردشگري ارائه شده است، اما تعريفي جامع از آن، به شرح ذيل مي باشد:
گردشگري، سيستمي شامل سفر اختياري و اقامت موقت افراد به دور از محل زندگي معمول خود براي يک يا چند شب مي باشد که البته شامل تورهايي با هدف کسب دستمزد نمي باشد (للپر۱۰، ۱۹۷۹).
بنابراين، گردشگران کساني هستند که به صورت موقت به مقاصدي خارج از مکان هاي عادي کار و زندگي خود مي روند. هدف آن ها از بازديدشان مي تواند تجارت، فراغت، ديدار دوستان يا ترکيبي از اين انگيزه ها باشد (اتگار۱۱، ۲۰۱۰).
يک تعريف غالباً قراردادي توسط سازمان جهاني جهانگردي (۱۹۹۵) ارائه شده که گردشگران را افرادي تعريف مي کند که از محيط معمول زندگي خود دور مي شوند تا حداقل يک شب، اما نه بيشتر از يک سال، را در مقصد، بدون توجه به علت بازديدشان (تجارت، علم آموزي، فراغت، ديدار دوستان و غيره) بگذرانند (اتگار، ۲۰۱۰).
گردشگري بين المللي از دهه ۱۹۷۰ تا به امروز، به سرعت در مقياس جهاني توسعه يافته است. بر اساس آمار سال ۲۰۰۹ سازمان جهاني گردشگري (UNWTO)، ورود گردشگران بين المللي از ۲۵ ميليون در سال ۱۹۵۰ به ۲۷۷ ميليون در سال ۱۹۸۰، ۴۳۹ ميليون در سال ۱۹۹۰، ۶۸۴ ميليون در سال ۲۰۰۰ و ۹۲۲ ميليون در سال ۲۰۰۸ افزايش يافته است. درآمد گردشگري در سال ۲۰۰۸ به ۹۴۴ ميليارد دلار رسيد (آکميک۱۲، ۲۰۱۲).
گردشگري بين المللي يک محرک اساسي جهاني است که منجر به پيشرفت اقتصادي- اجتماعي مي شود (تراوگر۱۳، ۲۰۱۴). درواقع مي توان گفت که گردشگري به دليل اثرات اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و اثري که بر روابط بين المللي دارد، فعاليتي حياتي براي تمامي ملت ها به حساب مي آيد (ال مامون و ميترا۱۴، ۲۰۱۲). توسعه سريع گردشگري بين المللي، علاقه پژوهشگران زيادي را از دهه ۱۹۸۰ به خود جذب کرده است و مطالعاتي نيز انجام شده تا ميزان اثر گردشگري بر اقتصاد کشورهاي مختلف را تعيين کند (آکميک، ۲۰۱۲).
گردشگري بنا به چند دليل بر رشد اقتصادي، اثري مثبت مي گذارد: ۱) گردشگري، ارز خارجي به همراه دارد که مي تواند براي واردات کالاهاي مصرفي و کالاهاي سرمايه اي مورد استفاده قرار گيرد۱۵٫ ۲) گردشگري، استفاده از موهبت هاي طبيعي يک کشور را آسان مي سازد. ۳) گردشگري موجب ايجاد فرصت هاي شغلي براي نيروهاي کار در اقتصاد مي شود (مادست۱۶، ۱۹۹۴). اين فرصت هاي شغلي، هم در بخش هاي گردشگري و هم در بخش هاي تأمين کالا و خدمات گردشگري ايجاد مي شوند (سوپراديست۱۷، ۲۰۰۴). ۴) گردشگري سبب بهبود زيرساخت هاي کشور- مانند سيستم حمل و نقل، مخابرات، برق، تأمين آب، خدمات عمومي همچون بانک ها، اداره پست و … (سوپراديست، ۲۰۰۴)- مي شود که نه تنها گردشگران بلکه مردم آن کشور را نيز منتفع مي سازد. ۵) گردشگري کمک به انتقال فناوري جديد و مهارت هاي جديد مديريتي به اقتصاد کشور مي کند. ۶) و در نهايت گردشگري داراي پتانسيل لازم براي ايجاد ارتباط مثبت ميان ساير بخش هاي اقتصاد همچون کشاورزي، توليد و ديگر صنايع خدماتي مي باشد (مادست، ۱۹۹۴؛ سوپراديست، ۲۰۰۴). يعني رشد در بخش گردشگري منجر به رشد در ساير بخش هاي اقتصاد مانند کشاورزي، توليد و ديگر صنايع خدماتي مي شود (مادست، ۱۹۹۴). ۷) صنعت گردشگري باعث افزايش درآمد دولت ها مي گردد و مي تواند باعث افزايش درآمد سرانه خانواده ها و ارتقاي سطح استانداردهاي زندگي گردد (اسدي، ۱۳۹۰). ۸) اين صنعت، باعث به وجود آمدن فرصت هاي شغلي براي افراد کم مهارت و زنان نيز مي شود (سوپراديست، ۲۰۰۴).
بعد اقتصادي گردشگري، بيشتر از ساير ابعاد آن مورد توجه قرار مي گيرد. از لحاظ سرمايه گذاري نيز اين صنعت برخلاف سرمايه گذاري هاي ديربازده، با بازده سريع به سرمايه گذاري پاسخ مي دهد (حسن پور، ۱۳۷۸).
به علاوه، گردشگري داراي آثار و منافع اجتماعي و سياسي نيز مي باشد. درواقع:
کارشناسان علوم سياسي و اجتماعي معتقدند افزايش ارتباطات ميان مردم جهان و تماس بيشتر بين ملت ها مي تواند به کاهش تشنجات سياسي و ارتقاي سطح روابط سياسي بين کشورها بينجامد. همچنين توسعه صنعت گردشگري راهي مناسب براي دستيابي به صلح، افزايش شناخت و آگاهي بين المللي، تقويت و ايجاد حس نوع دوستي و احترام متقابل بين کشورها مي باشد.
جاذبه هاي فرهنگي، آداب و رسوم، افکار و عقايد اقوام و ملت ها چنانچه به نحوي مناسب معرفي شوند، مي توانند منجر به وسعت بخشيدن به ديد و نظر ساير ملت ها و غني نمودن فرهنگ آن ها گردند.
گردشگري سبب ايجاد تحرک و پويايي اجتماعي مي گردد.
زمينه مناسب براي حفظ بسياري از هنرهاي در معرض نابودي را فراهم مي سازد.
از جاذبه هاي طبيعي و آثار تاريخي و باستاني حفاظت مي کند.
سبب احياي سنت ها، فرهنگ ها، معماري و ساير ويژگي هاي فرهنگي مي گردد (اسدي، ۱۳۹۰).
بر اساس بيانات صاحب نظراني چون برايدن، دِکات، بول و ديگر صاحب نظران، “نظريه رشد بر پايه گردشگري” متضمن آن است که گردشگري بين المللي به عنوان عامل بالقوه استراتژيک براي رشد اقتصادي محسوب مي گردد (بريدا۱۸، ۲۰۰۸). همين محتوا در مقاله نوشته شده توسط بالاگر و کانتاويا جوردا۱۹ (۲۰۰۰) نيز آورده شده است. بنا به نوشته فاييسا و همکارانش۲۰، برا۲۱، لانزا۲۲ و پيگليارو۲۳ (۲۰۰۳) بيان مي کنند که با مقايسه رشد نسبي عملکرد ۱۴ “کشور گردشگري” به عنوان نمونه اي از ۱۴۳ کشور، کشورهاي گردشگري نسبت به کشورهاي ديگر (با مثلاً صادرات نفت و …) سريع تر رشد مي کنند. بنابراين بسياري از کشورهاي درحال توسعه، گردشگري را به عنوان بخش مهمي از استراتژي رشد و توسعه اقتصاد به حساب مي آورند (فاييسا و همکاران، ۲۰۰۷).
سازمان جهاني گردشگري در سال ۲۰۰۶ اعلام کرد که سهم گردشگري در رشد و توسعه اقتصادي، در قالب صادرات منعکس مي گردد زيرا گردشگري، ۴۰ درصد کل صادرات خدمات را شامل مي شود که درواقع يکي از بزرگترين بخش هاي تجارت بين المللي را تشکيل مي دهد. اين سازمان در سال ۲۰۰۵ اعلام کرد که در همين سال، بخش گردشگري، ۳ تا ۱۰ درصد GDP (توليد ناخالص داخلي) کشورهاي درحال توسعه را تشکيل داد (فاييسا و همکاران، ۲۰۰۷). گردشگري در سال ۲۰۱۱، ۹% از توليد ناخالص داخلي را تشکيل مي داد که داراي ارزشي بيش از ۶ ميليارد دلار آمريکا بود که ۲۵۵ ميليون شغل را ايجاد کرد. تا سال ۲۰۲۲ پيش بيني شده که گردشگري ۳۲۸ ميليون شغل را ايجاد خواهد کرد (چو۲۴، ۲۰۱۳). بنابراين جاي تعجب نيست که فکر کنيم گردشگري، يک استراتژي رشد اقتصاديِ صادرات محور است که سبب اشتغال و پيشرفت و توسعه مردم مي شود و به کاهش فقر آن ها کمک مي کند (فاييسا و همکاران، ۲۰۰۷).
امروزه اهميت گردشگري به عنوان يک منبع درآمد، براي تمامي کشورهاي جهان مسجل شده است. توسعه گردشگري به ويژه براي کشورهاي درحال توسعه که با محدوديت ارز مواجه هستند، به يک هدف اوليه سياست گذاري تبديل شده است (کاپلان و سليک۲۵، ۲۰۰۸).
گردشگري براي ايران كه وابستگي شديدي به درآمدهاي نفتي دارد، مي تواند به عنوان راهي براي رهايي از وابستگي به درآمدهاي نفتي و خروج از اقتصاد تك محصولي باشد (کرمي پور، ۱۳۹۱). براساس معيارهاي يونسکو، ايران از نظر جاذبه هاي گردشگري در بين ده کشور اول جهان قرار دارد (ميرزايي كلهر، ۱۳۹۱؛ شريفي ارداني، ۱۳۷۹-۱۳۸۰).
اشکال گردشگري
گسترش گردشگري باعث به وجود آمدن اشكال عمده آن شده است. اشکال گردشگري از ديدگاه صاحب نظران گوناگون در جدول ۱-۲ آمده است:
نام نويسندهسالانواع گردشگريمنبعوانس اسميت گردشگري قومي، با هدف شناخت اقوام مختلف
گردشگري هنري، با هدف شناخت هنر ملل ديگر
گردشگري تاريخي، که به گردشگري ميراث معروف است
گردشگري طبيعت گرا
گردشگري تفريحي، شرکت در فعاليت هاي ورزشي، استفاده از چشمه هاي آب معدني و حمام آفتاب
گردشگري کاري، شرکت در کنفرانس ها، گردهمايي ها، سمينارهاي علمي و تحقيقاتيکرباسي کاخکي، ۱۳۹۱رضواني
۱۳۷۴
۱) گردشگري تفريحي ۲) گردشگري درماني ۳) گردشگري فرهنگي ۴) گردشگري اجتماعي ۵) گردشگري ورزشي ۶) گردشگري مذهبي ۷) گردشگري زيارتي ۸) گردشگري بازرگاني و تجاري ۹) سياسي کرباسي کاخکي، ۱۳۹۱ اسدي
۱۳۹۰گردشگري فرهنگي، ژئوتوريسم، اکوتوريسم، گردشگري زيارتي، گردشگري سلامت، گردشگري طبي، گردشگري ماجراجويي [مثال: اسکي۲۶، چتربازي، سافاري، تعطيلات دريانوردي، آموزش موج سواري، کوهنوردي و صخره نوردي و … (اسدي، ۱۳۹۰)]، گردشگري ورزشي، گردشگري زمستاني، گردشگري روستايي، گردشگري شهري، گردشگري تجاري، گردشگري کنفرانس ها و همايش ها، گردشگري تحصيلي، گردشگري داوطلبانه، طبيعت گردي، گردشگري دريايي، و …. اسدي، ۱۳۹۰
مستر و همکاران۲۰۰۸گردشگري ماجراجويانه (تجربه واقعيات)، گردشگري تشويقي (تکنيک هاي انگيزشي مولد)، گردشگري فرهنگي (شيوه يا رسوم زندگي)، گردشگري ميراث (افتخارات گذشته)، گردشگري فراغت (دوري از زمان کار)، طبيعت گردي (تجربه از مناظر بيگانه/ناآشنا)، گردشگري آموزشي (يادگيري در حين بازديد از مکان)، گردشگري مناطق بکر (مربوط به طبيعت)، گردشگري ورزشي (تمرکز بر فعاليت فيزيکي)مستر و همکاران، ۲۰۰۸
البته بايد متذکر شد که آنچه که از مطالعه آثار و آراء صاحب نظران اين حوزه به دست مي آيد اين است که توافق جامعي درباره انواع گردشگري ميان آن ها وجود ندارد و هرکدام از صاحب نظران، باتوجه به زاويه ديد خود گونه هايي از فعاليت ها را فعاليت هاي گردشگري دانسته و بر حسب ديد خود آن ها را تقسيم بندي نموده اند؛ مثلاً يکي بر اساس انگيزه هاي مسافران و ديگري بر اساس عوامل ديگري مانند زمان (گردشگري تابستاني يا زمستاني) يا نوع فعاليت (گردشگري تجاري، ورزشي، فرهنگي و …) (سبحاني، ۱۳۸۹).
۱-۲-۲ گردشگري ورزشي و گردشگري زمستاني
گردشگري يکي از بزرگترين صنايع جهان مي باشد و ورزش به عنوان بزرگترين پديده اجتماعي جهان محسوب مي گردد که از تلفيق آن ها يکي از شگفت انگيزترين صنايع خدماتي مدرن به نام صنعت “گردشگري ورزشي” به وجود آمده است. نيمه دوم قرن ۲۰ شاهد توسعه بسيار سريع ورزش و گردشگري بود. درواقع واژه “گردشگري ورزشي” براي درک بهتر استفاده از ورزش به عنوان يک تلاش گردشگري۲۷ به وجود آمد (مستر و همکاران، ۲۰۰۸). براي درک بهتر رابطه ميان ورزش و گردشگري، مي توان به شکل ۱-۲ مراجعه کرد.
دبير کل سازمان جهاني گردشگري و رئيس کميته بين المللي المپيک در پيامي مشترک در سپتامبر ۲۰۰۴ تأکيد کردند گردشگري و ورزش دو نيروي محرک براي ثبات در رشد اقتصادي، اشتغال زايي و افزايش درآمدند (معين فرد، ۱۳۹۰).

دسته بندی : 22

پاسخ دهید