عنوان شماره صفحه
۲-۱- مدل اجرايي HSE-MS202-2- گام‌هاي ضروري مديريت خطرات۲۹۲-۳٫ نحوه شيب‌دارسازي۵۸۲-۴ . جعبه‌هاي ترانشه۵۹۲-۵ . پله‌بندي۶۰۲-۶- تهويه تونل و محيط‌هاي سربسته۷۰۲-۷٫ نحوه مهار تأسيسات برقي۷۱۲-۸٫ نمونه‌اي از آلودگي زيست‌محيطي در پروژه‌هاي شهري۷۴۳-۱ – مدل تحليل سلسله مراتبي انتخاب پيمانکار برتر در حوزه HSE102
چکيده:
دستيابي به معيارها و مولفه‌هاي ارزيابي عملکرد پيمانکاران در حوزه HSE يکي از مهمترين دغدغه‌هاي سازمان‌هاي پيشرو است که منجر به کاهش هزينه‌هاي مستقيم و غير مستقيم سازمان مي‌گردد. در اين تحقيق سعي شده تا با شناخت شاخصه‌هايي براي ارزيابي عملکرد پيمانکاران فعال در حوزه‌هاي عمراني- شهري از ديدگاه بهداشت، ايمني و محيط زيست (HSE)، مدلي ارائه گردد تا به کمک آن بتوان پيمانکاران را با يک سنگ محک ارزيابي و رتبه‌بندي نمود.
اين تحقيق به دنبال آن است تا به سازمان‌هاي پيشرو که موضوعاتي همچون بهداشت، ايمني و محيط‌زيست (HSE) را جزء اولويت‌هاي کاري خود در پروژه‌ها برمي‌شمارند، اين پيام را برساند تا با شناخت شاخصه‌هاي مناسب در حوزه HSE و ارزيابي مناسب پيمانکاران خود نه تنها مي‌توانند در کاهش هزينه‌هاي مشهود و غير مشهود ناشي از عدم رعايت اصول HSE در فعاليت‌هاي برون‌سپاري شده به غير، اقدامي اثربخش و کارا انجام دهند بلکه معياري مناسب براي انتخاب‌هاي آتي پيمانکاران به دست خواهد آورد.
اين تحقيق از لحاظ نوع هدف، كاربردي و از لحاظ نوع روش توصيفي- کيفي است. ابزارهاي اين تحقيق در بخش جمع‏آوري اطلاعات جهت تعيين ويژگي‏هاي مدل ارزيابي، نظرسنجي (از طريق انجام مصاحبه‏هاي آزاد با خبرگان) و مطالعات ميداني است. براي تحليل اطلاعات از روش امتيازدهي (توسط خبرگان) و جهت تست مدل از مطالعه موردي استفاده شده است. در ابتداي تحقيق، به وسيله پرسشنامه‌هاي بازي که در اختيار خبرگان در حوزه‌ HSE قرار مي‌گيرد و همچنين با انجام مطالعات کتابخانه‌اي، ويژگي‌هاي يک مدل مناسب براي ازريابي عملکرد HSE پيمانکاران در پروژه‌هاي عمراني شهري شناسايي مي‌گردد. پس از اعتبارسنجي نتايج اوليه به دست آمده، با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP)، به اين شاخص‌هاي به دست آمده با توجه به درجه اهميت‌شان وزن اختصاص مي‌يابد. شاخص‌هاي شناسايي شده و اوزان اختصاص يافته با استفاده از پرسشنامه‌هايي که در اختيار خبرگان قرار خواهد گرفت، اعتبارشان سنجيده مي‌گردد. در پايان نيز ساختار طراحي شده را براي گروهي از پيمانکاران سازمان مهندسي و عمران شهر تهران اجرايي مي‌نماييم تا روايي مدل طراحي شده مورد ارزيابي قرار گيرد.

مقدمه:
دستيابي به معيارها و مولفه‌هاي ارزيابي عملکرد پيمانکاران در حوزه HSE يکي از مهمترين دغدغه‌هاي سازمان‌هاي پيشرو است که منجر به کاهش هزينه‌هاي مستقيم و غيرمستقيم سازمان مي‌گردد. از آنجا که فعاليت پيمانکاران در محيط‌هاي پروژه رافع مسئوليت کارفرما نمي‌گردد، سازمان موظف است کنترل‌هاي شايسته و مناسبي از نظر HSE در سطح فعاليت‌هاي پروژه به اجرا رساند. از طرف ديگر بروز حوادث در سطح پروژه نه تنها فعاليت پيمانکار آسيب ديده را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهد، بلکه مي‌تواند تاثير نامطلوبي بر روند فعاليت‌‌هاي ساير پيمانکاران، افراد سازمان و ساير طرف‌هاي ذينفع ايجاد نمايد. عدم رعايت ملاحظات HSE، به خصوص در كشورهاي در حال توسعه، همه ساله حوادث جاني، مالي و زيست‌محيطي فراوان براي اين كشورها به ارمغان مي‌آورد. از طرف ديگر ارزيابي عملکرد HSE پيمانکاران، مي‌تواند معيار مناسبي براي کارنامه عملکرد پيمانکار در انتخاب‌هاي آتي ايشان باشد، به شرط آنکه کليه پيمانکاران با يک سنجه ارزيابي شوند. (بشيري نسب, ۱۳۸۷)
هر چند كه در حال حاضر اطلاعات عمومي زيادي در زمينه اندازه‌گيري عملكرد وجود دارد ولي اين دانش در زمينه عملكرد اختصاصي سيستم‌هاي ايمني هنوز اندك مي‌باشد. به‌عنوان مثال امروزه مديران مي‌توانند به‌راحتي با بكارگيري الگوهاي مختلف به ارزيابي عملكرد عمومي سازمان‌هاي خود با استفاده از شاخص‌هاي مثبت بپردازند ولي در زمينه اندازه‌گيري عملكرد ايمني، هنوز هم در اغلب سازمان‌هاي داخلي تنها بر روي شاخص‌هاي واكنشي و منفي‌نگر نظير شاخص فراواني حادثه، شدت حادثه، تعداد مرگ‌هاي شغلي و مواردمشابه تاكيد مي‌شود.
استفاده از شاخص‌هاي واكنشي براي ارزيابي ايمني سازمان‌ها با وجود مزاياي خود، مي‌توانند بسيار هزينه‌بر و گران باشند. در دنياي امروز تبديل شدن خطرات به حوادث كه زمينه را براي اندازه‌گيري شاخص‌هاي واكنشي عملكرد سيستم ايمني سازمان مهيا مي‌كند، مي‌تواند به قيمت مرگ انسان‌ها، خسارات شديد اقتصادي، آسيب‌هاي جبران ناپذير زيست محيطي و خدشه دار شدن اعتبار تجاري سازمان تمام شود. (محمدفام وهمکاران، ۱۳۸۹)
در راستاي مطالب ياد شده در اين تحقيق به منظور شناسايي بهترين تركيب شركت‌هاي پيمانكاري در سازمان مهندسي و عمران شهر تهران در صدد شناسايي شاخص‌هاي مناسبي جهت ارزيابي عملکرد ايشان برآمديم. مطالعات انجام شده مختلف نشان مي‌دهد كه رفتارهاي ناايمن عامل اصلي بروز حوادث ناشي از كار مي‌باشد، بطوريكه در مطالعات مختلف نسبت مستقيم بين نرخ بروز رفتارهاي ناايمن با بروز حوادث مورد تاكيد قرار گرفته است. [(Mohamad fam & etc 2008) & (Andrew 2010)]
در همين راستا در رويكرد پيشگيرانه ايمني، شناسايي، ارزيابي و كنترل اينگونه شاخص‌ها که سازنده رفتارهاي ناايمن است قبل از تبديل آنها به حوادث فاجعه بار به‌عنوان يكي از استراتژي‌هاي اصلي ارتقاء ايمني قلمداد شده است. بديهي است با ارزيابي اينگونه شاخص‌ها در بين شركت‌هاي پيمانكاري مي‌توان از شركت‌هاي مستعد حوادث شغلي را شناسايي و بر اساس يافته‌هاي موجود اقدامات كنترلي را پي‌ريزي نمود. (محمدفام و همکاران ۱۳۸۹)
فصل اول : كليات
۱-۱) مقدمه
در اين فصل کليات تحقيق ارائه شده است. در ابتدا پس از يادآوري اهميت موضوع بهداشتي، ايمني و زيست محيطي (HSE) به بيان مساله ارزيابي عملکرد بهداشتي، ايمني و زيست محيطي (HSE) در پروژه‌هاي عمراني پرداخته شده است. پس از آن مختصري از متدولوژي انجام کار ارائه شده و به‏دنبال آن سئوالات تحقيق مطرح گرديده است. در ادامه فصل به تشريح نمونه و جامعه آماري تحقيق پرداخته شده و سوابق تحقيقاتي با موضوعات مرتبط با ارزيابي ريسک‏هاي HSE عنوان شده است. در پايان فصل نيز مفاهيم و واژگان اختصاصي طرح آمده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

۱-۲) بيان مساله
در محافل علمي مديريت را مترادف با واژه تصميم و تصميم‌گيري مي‌دانند و در مفهوم نوين مديريت از تصميم‌گيري به عنوان يکي از مسئوليت‌هاي اصلي مدير ياد مي‌کنند و از طرفي به علت تنوع و نيز تعارض معيارهاي کمي و کيفي تصميم‌گيري، انتخاب مناسب مستلزم پيچيدگي‌هاي فراواني است. (دانا, ۱۳۸۸)
درطول سال‌هاي اخير به خاطر انتخاب نادرست پيمانکاران در پروژه‌هاي عمراني شهري و نيز صنعت ساخت و ساز شاهد از دست رفتن منابع مالي زيادي در ايران بوده‌ايم. تعيين معيارهاي مناسب و صحيح و در پي آن انتخاب پيمانکار اصلح، از ميان پيمانکاران تاييد صلاحيت شده مي‌تواند يکي از راه حل‌هاي موجود براي حل چنين مشکلاتي باشد. (دانا ت. , ۱۳۸۸)
چنين تصميم‌گيري‌هايي اغلب پيچيده مي‌باشند و در اين رابطه فاکتورهاي کمي و کيفي زيادي براي ارزيابي مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد. عدم توجه به اين امر باعث مي‌گردد تا اجراي پروژه از لحاظ زماني طولاني‌تر، با کيفيت پايين‌تر و هزينه بالاتر (با توجه به هزينه استهلاك و خوابيدگي سرمايه و ضرر ناشي از عدم تکميل و تحويل به موقع پروژه انجام پذيرد) و در نتيجه باعث از بين رفتن توجيه اقتصادي پروژه‌ها مي‌گردد. (محمدفام و همکاران، ۱۳۸۹)
از سوي ديگر بايد يادآور شد که وقوع حوادث همه ساله باعث وارد آمدن خسارت‏هاي مالي،‌ جاني، زيست‏محيطي فراوان به سازمان‏هاي مختلف مي‏گردد. محيط‏هاي كاري به لحاظ تنوع فعاليت، حضور گروه‏هاي مختلف كاري و نيز عدم آشنايي كامل با محيط و شرايط كار، با پتانسيل بالاي وقوع حوادث ايمني، بهداشتي و زيست‏محيطي همراه است؛ از اين‏رو پرداختن به موضوعات ايمني، بهداشت و محيط‏زيست۱ HSEدر فرآيندهاي کاري اهميتي دو‏چندان مي‏يابد. علاوه بر خسارت‏هاي مستقيم و مشهود حوادث که شامل مواردي نظير خسارت‏هاي جاني و نيز خسارات وارد شده به تجهيزات و اموال مي‏باشد، هزينه‏هاي ديگري نظير کاهش وجهه و اعتبار سازمان به‏عنوان هزينه‏هاي غيرمشهود به سازمان‏ها تحميل مي‏گردد. اين‏گونه هزينه‏ها در سازمان‌ها به خاطر ماهيت و نوع فعاليت‏ها، ميزان حضور در جامعه و تاثيرات نامطلوب بر محيط عمومي و عامه مردم اهميتي زياد دارد. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸) و(Andrew 2010) و (Urich and Jaap 2009)
از آنجايي که معيار موفقيت و صحت انجام هرکاري بررسي وضع موجود و بازخورد آن فعاليت مي‌باشد، بررسي و مقايسه عملکرد HSE با يک الگوي مشخص نيز امري ضروري تلقي مي‌شود. (دانا ت. , ۱۳۸۸)
براي مديريت بهداشت و ايمني محيط زيست(HSE) ، نيز پارامترهاي ارزيابي عملکرد و روش‌هاي نظارتي متعددي وجود دارد. بعضي از اين موارد جنبه عمومي داشته و بعضي بسيار خاص هستند. انتخاب پارامترهاي ارزيابي مي‌تواند جهت اجراي محک‌زني‌ها و يا تعيين سطح عملکرد و در نتيجه مديريت بهتر کنترل زيان‌ها (ضايعات) به کار گرفته شوند. (هاشمي و همکاران، ۱۳۸۶)
به بيان ديگر شناخت شاخصه‌هاي مهم بهداشت، ايمني و زيست محيطي (HSE) و اندازه‌گيري، تجزيه و تحليل و کنترل آن، مي‌تواند در کاهش هزينه‌هاي ناشي از عدم رعايت HSE و همچنين افزايش ضريب ايمني و بالا بردن سطح بهداشتي و نيز استفاده بهينه از محيط زيست و منابع، بسيار موثر باشد. از اين رو در اين تحقيق سعي بر آن است تا با شناسايي شاخص‌هاي موثر بر عملکرد HSE سازمان در پروژه‌هاي عمراني شهري، مکانيزمي به منظور ارزيابي عملکرد HSE پيمانکاران تدوين گردد تا مقياسي مناسب براي ارزيابي عملکرد ايشان توسط سازمان در اين حوزه تلقي گردد. (محمدي وهمکاران- ۱۳۸۸)
۱-۳) اهميت و ضرورت تحقيق
دستيابي به معيارها و مولفه‌هاي ارزيابي عملکرد پيمانکاران در حوزه HSE يکي از مهمترين دغدغه‌هاي سازمان‌هاي پيشرو است که منجر به کاهش هزينه‌هاي مستقيم و غير مستقيم سازمان مي‌گردد. از آنجا که فعاليت پيمانکاران در محيط‌هاي پروژه رافع مسئوليت کارفرما نمي‌گردد، سازمان موظف است کنترل‌هاي شايسته و مناسبي از نظر HSE در سطح فعاليت پروژه به اجرا رساند. از طرف ديگر بروز حوادث در سطح پروژه نه تنها فعاليت پيمانکار آسيب ديده را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهد، بلکه مي‌تواند تاثير نامطلوبي بر روند فعاليت‌‌هاي ساير پيمانکاران، افراد سازمان و ساير طرف‌هاي ذينفع ايجاد نمايد. عدم رعايت ملاحظات HSE، به مخصوص در كشورهاي در حال توسعه، همه ساله حوادث جاني، مالي و زيست‌محيطي فراوان براي اين كشورها به ارمغان مي‌آورد. از طرف ديگر ارزيابي عملکرد HSE پيمانکاران، مي‌تواند معيار مناسبي براي کارنامه عملکرد پيمانکار در انتخاب‌هاي آتي باشد، به شرط آنکه کليه پيمانکاران با يک سنجه ارزيابي شوند. (Azadeh & etc. 2008)
عليرغم اهميت بسيار زياد اين موضوع در آيتم‌هاي نظارتي بر پيمانکار، متاسفانه در ادبيات ارزيابي عملکرد پيمانکاران توجه چنداني به شاخص‌هاي HSE نمي‌گردد و مواردي همچون پيشرفت حجمي و ريالي پروژه و گاهي نيز موضوعاتي کيفي مورد تاكيد واقع مي‌شوند. (Azadeh & etc. 2008)
از آنجا که هنوز ساختار واحد و مناسبي براي سنجش عملکرد HSE پيمانکاران در اين حوزه وجود ندارد، هدف اين پژوهش را بر آن قرار داديم تا با كند و كاو در ادبيات ارزيابي عملکرد HSE پيمانکاران، مدلي ارائه نمايد تا کليه پيمانکاران بر اساس آن مورد سنجش قرار گيرند.
۱-۴) متدولوژي انجام کار
اين تحقيق از نوع توصيفي-کيفي است. در اجراي روند تحقيق، ابتدا مطالعاتي در زمينه ادبيات ارزيابي عملکرد سازمان و نيز ادبيات بهداشت، ايمني و زيست محيطي(HSE) در پروژه‌هاي شهري انجام شده و به بررسي مختصر جايگاه HSE در مدل‏هاي ارزيابي عملکرد پرداخته شده است. پس از آن از طريق مصاحبه آزاد۲ با تعدادي از متخصصين HSE به بررسي ويژگي‏ها و شاخص‌هاي کاربردي براي مدل ارزيابي ‏عملکرد HSE در پروژه‌هاي شهري پرداخته شده‏است. شاخص‌هاي تعيين شده با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP)، بر اساس درجه اهميت‌شان وزن‌دهي مي‌گردند. در ادامه، شاخص‌هاي شناسايي شده و اوزان اختصاص يافته به آنها، با استفاده از پرسشنامه‌هايي که در اختيار خبرگان مسائل بهداشت، ايمني و محيط زيست (HSE) قرار خواهند گرفت، از نظر اعتبار۳ مورد سنجش قرار مي‌گيرند.
در پايان تحقيق به‏منظور سنجش پايايي۴ مدل نيز يک مطالعه موردي در پروژه‌هاي عمراني سازمان مهندسي و عمران شهر تهران با استفاده از مدل تحقيق انجام شده است.
ويژگي‌هاي مدل طراحي شده را مي‌توان در موارد ذيل خلاصه نمود:
۱) مشخص بودن روش ارزيابي و مقايسه کليه پيمانکاران در يک قالب مشخص.
۲) عدم اتکاء زياد به قضاوت‌هاي ذهني سرپرستان و اتکاء ‌بيشتر به شاخص‌ها و معيارهاي عيني قابل سنجش با توجه به رويکرد فرايندگرا- نتيجه محور
۳) عينيت بخشيدن به شاخص‌هاي ارزيابي با تفکيک حوزه‌هاي عملکردي و نيز سطوح وظايف در ستاد و حوزه‌هاي اجرائي و عملياتي.
۴) امکان ارزيابي به صورت کمي و تعيين وضعيت موجود آن
۵) امکان شناسايي فواصل خالي (gap)، فرصتهاي بهبود و نقاط قوت و ضعف سازمان در زمينه HSE و اولويت‌‌بندي براي اجراي پروژه‌هاي بهبود و همچنين نظارت بر روند و سرعت بهبود در ارزيابي‌هاي دوره‌اي
۶) امکان مقايسه با ساير سازمان‌هاي پيشرو در مورد هريک از معيارها و مشخص کردن جايگاه سازمان در سطوح مختلف صنعتي و تجاري و ملي و بين‌المللي
۷) امکان يادگيري از ديگر سازمان‌ها از طريق به اشتراک گذاشتن تجربيات برتر
۸) امکان دريافت بازخورد و يادگيري از مديران، مشاوران و مجريان رده بالاي صنايع و بخشهاي مختلف تجاري و خدماتي و صنعتي از طريق ارزيابي مستقل و رودررو (face to face) و همچنين دريافت گزارش از آنها
۹) امکان دسته بندي هاي متنوعي از فرصت هاي بهبود سازمان فراهم مي آورد.
۱۰) به دليل نگرش فرايندي مدل، در هر سازمان با هر ساختار سازماني قابل پياده سازي مي باشد.
۱۱) زمان و هزينه اجراي مدل به نسبت زياد نمي باشد.
۱۲) ارتقاء سطح فرهنگ HSE در سازمان‌ها و همچنين در کشور
۱-۵) سوالات تحقيق
اين پژوهش در پي پاسخگويي به سوالات زير مي‌باشد:
۱) شاخص‌هاي مهم در حوزه بهداشت، ايمني و محيط زيست در پروژه‌هاي عمراني کدامند؟
۲) ضريب اهميت هر يک از اين شاخص‌ها چگونه سنجش مي‌شود؟
۳) چگونه مي‌توان عملکرد HSE يک سازمان را در پروژه‌هاي عمراني اندازه‌گيري نمود؟
۴) مدل ارزيابي عملکرد HSE سازمان در پيمانکاران سازمان مهندسي عمران شهر تهران چه نتايجي را به دنبال دارد؟
۱-۶) نمونه و جامعه آماري تحقيق
جامعه آماري تحقيق شامل ارزيابي شاخص‌هاي بهداشتي، ايمني و زيست‏محيطي در ارزيابي عملکرد HSE در پروژه‌هاي عمراني است. به منظور جمع‌آوري اطلاعات از نظرات متخصصين HSE در حوزه‏هاي مختلف صنعت و دانشگاه استفاده شده است. از اين‏رو، از طريق يک مصاحبه آزاد نيمه هدايت۵ شده نظرات سه دسته از افراد در انجام تحقيق مورد استفاده قرار گرفت. اين سه دسته عبارتند از:
* اساتيد دانشگاه‏ها: اين بخش از جامعه را افرادي تشكيل مي‏دهند كه با ارزيابي و مديريت ريسکهاي HSE و/ يا ارزيابي تكنولوژي از نظر تئوري و عملي آشنايي دارند.
* مديران، سرپرستان و کارشناسان HSE صنعت: به منظور کاربردي‏تر شدن نتايج تحقيق استفاده از نظرات اين گروه از متخصصين HSE به‏ويژه در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي مورد توجه بوده است.
* مشاوران، مدرسين و صاحبنظران حوزه‏هاي خدمات مشاوره و آموزش: اين گروه از متخصصين با توجه به ارتباط و آشنايي نزديک با صنايع مختلف انتخاب شده‏اند.
به منظور جمع‏آوري اطلاعات و انجام مصاحبه در مورد ويژگي‏هاي مدل، يك نمونه شامل ۳۰ نفر از متخصصين HSE در سه دسته ذکر شده بالا انتخاب شد که در نهايت با پيگيري‏هاي فراوان امکان مصاحبه با ۲۵ نفر از آنان فراهم گرديد. هر چند افراد شاغل در حوزه HSE بيش از اين تعداد مي‌باشند ولي محدوديت‌هايي نظير کمبود افراد متخصص و صاحب نظر در حوزه HSE و نيز افراد محدود در دسترس و نيز ساير مواردي که منجر به عدم همکاري ايشان در تکميل نظرسنجي گرديد، باعث شد که اين تعداد از صاحب نظران و متخصصان در حوزه HSE انتخاب گردند.
براي تعيين ميزان اعتبار مدل نيز از نظرات ۳۰ نفر از متخصصين با تکميل فرم‏هاي امتيازدهي استفاده شد. در ضمن مدل طراحي شده به‏صورت مطالعه موردي تحت آزمون قرار گرفت.
۱-۷) سوابق تحقيق
با توجه به بررسي‌هاي صورت گرفته در خصوص موضوع ساختار و يا مدل مدوني که مورد تأييد نهاد و يا مرجع بين‌المللي قرار گرفته باشد، يافت نگرديد. اين مهم به خصوص در صنايع مربوط به نفت، گاز و پتروشيمي کشور به علت قدمت مباحث HSE در آن بيشتر مورد بررسي و تحقيق قرار گرفت ولي همانطورکه اشاره شد ساختار و مدل مدون مورد تأييد مراجع معتبر يافت نگرديد اما در خصوص اين موضوع تحقيقاتي زيادي انجام پذيرفته است و مقالاتي به چاپ رسيده است که در طول خلال تحقيق به آن‌ها اشاره خواهد شد. برخي از آنها عبارتند از:
* مهدي پور، محمد” انتخاب پيمانکاران با استفاده از شيوه هاي نوين ارزيابي عملکرد درمناطق نفتخيز جنوب” . نويسنده در اين تحقيق با پرداختن به بيان موردي در خصوص ارزيابي عملکرد پيمانکاران، به شناخت اهميت موضوع ارزيابي و شيوه‌هاي انجام ارزيابي پيمانکاران، فضاي مناسبي در تحقيق را فراهم آورد.
* بشيري‏نسب م، غلامرضا ع، فرزانه س، “ارزيابي و مديريت ريسک‏هاي HSE در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي” مجموعه مقالات اولين کنفرانس ملي مهندسي و مديريت زيرساخت، دانشگاه تهران، ۱۳۸۸٫ اين تحقيق با توجه به بيان موضوعات مرتبط با ارزيابي ريسک و دسته بندي آنها در جهت شناخت مباحث مرتبط به HSE و شاخص‌هاي مربوط به آن توانست به منظور شناخت شاخص‌هاي مطروحه در اين حوزه، مسير مناسبي را نشان دهد.
* هاشمي س‌ج‌، مجرديان ع، ايزدپناه س، “ارزيابي، نظارت و مديريت عملکرد HSE در صنايع بالادستي نفت و گاز” دومين همايش ملي مهندسي ايمني و مديريت HSE، ۱۳۸۶٫ اين تحقيق نحوه ارزيابي عملکرد HSE، در صنايع نفت را مطرح مي‌نمايد که با توجه به نزديکي موضوع به تحقيق مورد نظر، مسير رسيدن به ساختار را هموار نمود با اين فرض که نوع شاخص‌هاي قابل طرح در پروژه‌هاي عمراني تا حد زيادي با متفاوت است.
* بشيري‏نسب م، غلامرضا ع، “ارائه مدلي براي ارزيابي فرهنگ ايمني در سازمان‌ها” سومين همايش ملي مهندسي ايمني و مديريت HSE، ۱۳۸۸٫ پرداختن به موضوعات فرهنگي و شاخص‌هاي مرتبط به آن در کمتر تحقيقي به چشم مي‌خورد، که اين موضوع در تحقيق مورد نطر مسير مناسب‌تري را براي شناخت شاخص‌هاي مرتبط با آن تعيين نمود.
* دانا ت، “بررسي و مقايسه مناطق چهارگانه شرکت نفت فلات قاره ايران از ديدگاه عملکرد سيستم مديريت ايمني ، بهداشت و محيط زيست (HSE?MS)” سومين همايش ملي مهندسي ايمني و مديريت HSE، ۱۳۸۸٫ اين تحقيق تنها در حوزه سيستمي توانست شاخص‌هاي مناسبي را معرفي نمايد.
* فريدنيا پ، “معماري عملکرد و طراحي سازه اي وپياده سازي نظام هاي نوين ارزيابي عملکرد سازماني در حوزه مديريت سيستم سلامت ،ايمني ومحيط زيست (مطالعه موردي در سازمان بهداشت ودرمان صنعت نفت(” سومين همايش ملي مهندسي ايمني و مديريت HSE، ۱۳۸۸٫ تحقيق مذکور، با بيان مسائلي در خصوص نحوه تعيين ساختار ارزيابي عملکرد، توانست به سوالاتي نظير چگونگي ساختاربندي و تعيين متغييرهاي تحقيق پاسخ دهد.
* خادم ر، “رويه ارزيابي عملكرد HSEواحدهاي توليدي در راستاي بهبود عملكرد سازمان” ، نماينده معاونت در سيستم مديريت HSE درشركت ايران خودرو. اين تحقيق موضوعاتي نظير چگونگي شناخت شاخصه‌هاي ارزيابي عملکرد HSE در حوزه‌هاي توليدي را به خوبي شفاف نمود.
* محمدفام ا، ” ارائه مدلي براي سنجش عملکرد سيستم مديريت بهداشت، ايمني و محيط زيست HSE-MS”، چاپ دوم، تهران. به جرأت مي‌توان گفت که اين تحقيق با بيان دقيق و شفاف مسائل مرتبط با ارزيابي عملکرد سيستم مديريت HSE ، توانست به بسياري از سوالات در خصوص نحوه تعيين شاخصه‌ها، دسته‌بندي آنها و حتي وزن‌دهي آنها، به صراحت پاسخ مناسب و روشني داشت.
* حسين عباسى ل، مستعان م، “كاربرد روش‌هاي نوين ارزيابي عملكرد HSE در صنايع نفت”، ماهنامه اکتشاف و توليد شماره۶۲، آبان ۸۸٫ اين تحقيق نيز توانست ساختارهاي متفاوت در خصوص ارزيابي عملکرد HSE را بيان نمايد.
* شفيعي مقدم، پ. ۷۹- ۱۳۷۸ “ارزيابي ايمني يک واحد صنعت پتروشيمي به روش”safety Audit “، پايان‏نامه کارشناسي ارشد بهداشت حرفه‏اي، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکي تهران. نحوه بيان شاخصه‌هاي ايمني در اين تحقيق به خوبي ارائه شده است.
۱-۸) تعريف مفاهيم و واژگان اختصاصي تحقيق
ارزيابي عملکرد: عبارت است از تبيين درجه كفايت و لياقت از لحاظ انجام وظايف محوله و قبول مسئوليت‌هاي لحاظ شده در سازمان و محيط پيمان، كه اين ارزيابي بايد به طور عيني و منظم انجام پذيرد. به بيان ديگر ارزيابي عملكرد پيمانکاران، سنجش سيستماتيك و منظم كار پيمانکاران در ارتباط با نحوه انجام وظيفه آنها در مشاغل محوله و تعيين پتانسيل موجود در آنها براي رشد و بهبود است.
ايمني: ميزان يا درجه فرار از خطر را گويند. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
بهداشت: علم و هنر پيشگيري از بيماري‏ها و تامين، حفظ و ارتقاء سلامتي است. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
محيط زيست: مجموعه اي از موجودات جاندار زمين و پوسته نازك هوا، آب و خاك و انرژي است كه در كنش و ارتباط تنگاتنگ پيوسته مي‌باشند. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
ريسك: تركيب ( يا تابعي ) از احتمال و پيامد ( هاي ) ناشي از حادثه است. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
ريسك قابل تحمل(حد قابل تحمل ريسك): ريسكي كه ميزان آن تا حد قابل تحمل سازمان پايين آمده است (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
ارزيابي ريسك: فرآيند شناسايي خطرات و تخمين ريسك و تصميم‏گيري در مورد قابل پذيرش بودن/ نبودن ريسكها. (محمدي و همکاران, ۱۳۸۸)
۱-۹) جمع‌بندي فصل
ارزيابي عملکرد HSE يکي از موضوعات بسيار مهم در انتخاب پيمانکاران در پروژه‌هاي عمراني است که هرچند به صورت مجزا در حوزه‏هاي مختلف فعاليت‏هايي مرتبط با آن انجام شده اما تا کنون در کشور مطالعات چنداني در مورد مدلهاي جامع ارزيابي عملکرد HSE در پروژه‌هاي عمراني صورت نگرفته است؛ اين موضوع از سه جنبه قابل تامل است:
۱٫ کم توجهي به موضوع ارزيابي عملکرد و شاخص‌هاي HSE در مدلهاي ارزيابي عملکرد
۲٫ نبود تعامل مناسب بين متخصصين و ناظران پروژه‌ها و متخصصين HSE
3. جديد بودن موضوعات بهداشت، ايمني و محيط زيست در صنايع ساخت و ساز که خود نيازمند زمان بيشتر براي انجام مطالعاتي نظير ارزيابي عملکرد HSE سازمان و پيمانکاران در پروژه‌هاي عمراني مي‏باشد.
از اين رو تحقيق حاضر با هدف شناسايي و تعيين ويژگي‏ها و معيارهاي ارزيابي عملکرد HSE و ارائه مدلي به اين منظور در پروژه‌هاي عمراني تعريف شده است.
همانگونه که اشاره شد در اين تحقيق کيفي – توصيفي پس از شناسايي ويژگي‏هاي مدل ارزيابي عملکرد HSE در پروژه‌هاي عمراني از طريق مرور ادبيات موجود و نيز مصاحبه با خبرگان و وزن‌دهي آن با استفاده از تحليل سلسله مراتبي (AHP) مدلي براي ارزيابي عملکرد HSE در پروژه‌هاي عمراني ارائه شده و با استفاده از يک فرم امتياز دهي و نيز انجام يک مطالعه موردي، روايي و پايايي آن سنجيده شده است.
فصل بعد به مرور ادبيات تحقيق در دو قسمت “ارزيابي عملکرد” و “شاخص‌هاي عملکردي HSE” مي‏پردازد.
۲-۱)
مقدمه
در فصل اول کليات تحقيق ارائه گرديد. در اين فصل، به تدوين ادبيات تحقيق، در سه بخش کلي، شامل؛ بررسي ارزيابي عملکرد، سيستم مديريت HSE و نيز بررسي مخاطرات HSE موجود در فعاليت‌هاي پروژه‌هاي عمراني، پرداخته مي‌شود.
در بخش اول پس از بيان تعاريف اوليه از ارزيابي عملکرد به بيان نکاتي کاربردي در ارزيابي عملکرد HSE مي‌پردازيم. سپس به مطالعه ادبيات سيستم مديريت HSE پرداخته خواهد شد. بدين ترتيب که، در ابتدا تعاريف و مفاهيم اوليه ارائه گرديده و محورهاي مهم در تعيين شاخص‌هاي سيستم مديريت HSE از نظر خواهد گذشت. بخش سوم اين فصل نيز به مطالعه محورهاي اساسي در رعايت اصول فني HSE در عمليات عمراني پرداخته است. در اين راستا هر يک از موضوعات تاثيرگذار بر بهداشت، سلامت و ايمني افراد پروژه معرفي و شناسايي مي‌گردند و سپس به تشريح نکاتي کاربردي در خصوص رعايت الزامات HSE در اجراي هر يک از اين موضوعات پرداخته شده است.
۲-۲) ارزيابي عملکرد
اكثر نظريه‌پردازان مديريت پيمان معتقدند كه سازمان‌ها پيش از هر تصميم‌گيري مهم نظير: ارتقاء، افزايش مبلغ قرارداد، تمديد يا انفصال آن، بايد پيمانکاران خود را ارزيابي كنند و براساس معيارهايي مناسب، عملكرد و اثربخشي فعاليت‌هاي آنان را مورد سنجش قرار دهند، زيرا براي بقا، رشد و پويايي سازمان و تحقق اهداف، نقش پيمانکاران توانمند، از اهميتي حياتي و جايگاهي ويژه برخوردار است. (محمدفام وهمکاران، ۱۳۸۹) و (اشتري اصفهاني و همکاران ۱۳۸۷)
با بكارگيري صحيح نظام ارزيابي عملكرد، بي‌ترديد مي‌توان ضمن کنترل مناسب بر روي پيمان‌ها و پيمانکاران، نسبت به رشد و ارتقاء سازمان در بين رقبا خوش‌بين بود و نتايج مطلوبي را به دست آورد که از اين رهگذر منافع زيادي متوجه سازمان مي‌گردد. (ت. دانا ۱۳۸۸)
تحقيقات متعددي در زمينه روش‌هاي ارزيابي صورت گرفته است، اما هيچكدام بر روش خاصي تأكيده نكرده و اين ضرورت را تأييد مي‌كنند كه نخست بايد اهداف و انتظارات سازمان از ارزيابي عملكرد را مشخص كرد سپس برحسب آنها، روش مناسب را برگزيد. (بشيري نسب ۱۳۸۷)
ارزيابي پيمانکاران تحت عناوين تعيين شايستگي، ارزيابي عملكرد و نظير اين‌ها در تئوري و عمل مطرح مي‌باشد از جمله ابزارها و وسايل مؤثر در مديريت پيمان است كه با اعمال صحيح آن اهداف و مأموريت‌هاي سازمان با كارايي مطلوب تحقق مي‌يابد و منافع واقعي جامعه نيز تأمين مي‌گردد. (حسين عباسي و همکاران ۱۳۸۸)

۲-۲-۱) مفهوم ارزيابي عملكرد و تعاريف آن

دسته بندی : 22

پاسخ دهید