۱-۷مصارف دارويي۷
۱-۸نيازهاي اکولوژيکي گياه رازيانه۸
۱-۹نيازهاي زراعي۸
۱-۱۰مواد و عناصر غذايي مورد نياز۹
۱-۱۱ترکيبات شيميايي۹
۱-۱۱-۱اسانسها۹
۱-۱۲ترکيبات فنوليک………..۱۰
۱-۱۳استخراج ترکيبات فنوليک۱۱
۱-۱۳-۱استخراج با حلال۱۱
۱-۱۳-۲استخراج توسط امواج اولتراسونيک…………….۱۱
۱-۱۳-۳استخراج با کلونجر۱۲
۱-۱۴آنتياکسيدانها و اهميت آنها۱۲
۱-۱۵طبقه بندي آنتي اکسيدان ها۱۳
۱-۱۶خودناسازگاري۱۳
۱-۱۷خويشآميزي۱۴
۱-۱۸اهداف خويشآميزي۱۴
۱-۱۹ژنتيک پسروي خويشآميزي۱۴
۱-۲۰تنوع ژنتيکي۱۴
۱-۲۱اهميت بررسي تنوع ژنتيكي۱۵
۱-۲۲روش‌هاي بررسي تنوع ژنتيکي۱۵
۱-۲۲-۱نشانگر ژنتيکي۱۵
۱-۲۲-۲نشانگرهاي مورفولوژيک۱۶
۱-۲۲-۳نشانگرهاي آناتوميک۱۶
۱-۲۲-۴نشانگرهاي بيوشيميايي۱۶
۱-۲۲-۵نشانگرهاي مولکولي۱۷
۱-۲۳تقسيمبندي نشانگرهاي مولکولي۱۷
۱-۲۳-۱نشانگرهاي اختصاصي۱۷
۱-۲۳-۲نشانگرهاي تصادفي۱۷
۱-۲۴نشانگر ISSR17
1-25كاربردهاي نشانگر ISSR18
1-25-1مطالعات تنوع ژنتيكي۱۸
۱-۲۵-۲نقشهيابي ژنتيكي۱۸
۱-۲۵-۳نشانمند كردن ژن و انتخاب به كمك نشانگر۱۸
۱-۲۵-۴مشخص ساختن فراواني توالي‌هاي ريزماهواره۱۸
۱-۲۵-۵مطالعات جمعيت‌هاي طبيعي و تمايز گونه‌ها۱۸
۱-۲۶روش هاي تجزيه و تحليل۱۸
۱-۲۶-۱تجزيه خوشهاي۱۹
۱-۲۶-۲تجزية به مؤلفه‌هاي متعادل۱۹
۱-۲۷مطالعات ژنتيک جمعيت۱۹
۱-۲۸مطالعات انجام شده در زمينه خويشآميزي۱۹
۱-۲۹مطالعات انجام شده روي رازيانه۲۰
۱-۳۰اهداف اين پژوهش۲۱
۱-۳۱جنبههاي جديد بودن طرح۲۱
فصل دوم: مواد و روشها……۲۲
۲-۱شماي کلي پژوهش۲۲
۲-۲موقعيت و ويژگيهاي مکان آزمايش۲۲
۲-۳مواد گياهي۲۲
۲-۴نحوه اجراي اين پژوهش۲۵
۲-۵بررسي تأثير خويشآميزي بر روي صفات۲۵
۲-۶صفات آناتومي مورد بررسي و نحوه اندازهگيري آنها۲۵
۲-۷صفات مورفولوژي مورد بررسي و نحوه اندازهگيري آنها۲۸
۲-۸اندازهگيري درصد اسانس و اجزاي آن۳۰
۲-۸-۱محاسبه درصد اسانس۳۰
۲-۸-۲تجزيه مواد مؤثره اسانس (اجزاي اسانس)۳۰
۲-۹اندازهگيري فعاليت آنتياکسيداني۳۱
۲-۹-۱تهيه و عصارهگيري گياه۳۱
۲-۹-۲تعيين ترکيبات فنولي۳۱
۲-۹-۳بررسي خاصيت آنتيراديکالي به روش DPPH31
2-9-4ارزيابي فعاليت آنتياکسيداني به روش بيرنگ شدن بتاکاروتن۳۲
۲-۹-۵بررسي قدرت احياءکنندگي آهن۳۲
۲-۹-۶اندازهگيري محتوي تام فلاونوئيد عصاره‌ها۳۲
۲-۱۰بررسي تنوع ژنتيکي بين لاينهاي خودگرده افشان و آزاد گرده افشان گياه رازيانه…………………..۳۲
۲-۱۰-۱استخراج DNA ژنومي از نمونه‌هاي گياهي۳۲
۲-۱۱اندازه‌گيري كيفيت و کميت DNA33
2-12اندازه‌گيري غلظت DNA توسط اسپكتروفتومتري۳۳
۲-۱۳اندازه‌گيري غلظت DNA توسط ژل آگارز۳۴
۲-۱۴تکنيک ISSR35
2-15تجزيه و تحليل‌هاي آماري۳۷
۲-۱۶تجزيه و تحليل دادههاي آناتوميک، مورفولوژيک و فيتوشيميايي…………۳۷
فصل سوم: نتايج و بحث……….۴۰
۳-۱مقايسه ميانگين صفات مورد مطالعه در بخش آناتوميک ساقه۴۱
۳-۲تشريح ساقه در تودههاي آزاد گرده افشان۴۱
۳-۳تشريح ساقه در تودههاي خودگرده افشان۴۲
۳-۴تجزيه واريانس آناتوميک دمبرگ۵۱
۳-۵مقايسه ميانگين صفات آناتوميک دمبرگ۵۱
۳-۶تشريح دمبرگ در تودههاي آزاد گرده افشان۵۱
۳-۷تشريح دمبرگ در تودههاي خودگرده افشان..۵۲
۳-۸تجزيه واريانس آناتوميک بذر۶۱
۳-۹مقايسه ميانگين صفات مورد مطالعه در بخش آناتوميک بذر۶۱
۳-۹-۱طول بذر۶۱
۳-۹-۲عرض بذر۶۱
۳-۹-۳نسبت طول به عرض بذر۶۱
۳-۹-۴ضخامت اپيکارپ۶۱
۳-۹-۵تعداد لايه اپيکارپ۶۲
۳-۹-۶حاشيه سطح ديواره سلولي آنتيکلينال۶۲
۳-۹-۷تعداد لايه ديواره سلولي پريکلينال۶۲
۳-۹-۸ضخامت کوتيکول۶۲
۳-۹-۹تعداد لايه کوتيکول۶۳
۳-۹-۱۰ضخامت پارانشيم مزوکارپ۶۳
۳-۹-۱۱تعداد لايه پارانشيم مزوکارپ۶۳
۳-۹-۱۲تعداد دستجات آوندي مزوکارپ۶۳
۳-۹-۱۳اندازه دستجات آوندي مزوکارپ۶۳
۳-۹-۱۴تعداد کانال ترشحي۶۴
۳-۹-۱۵تعداد لايه پوشش بذر۶۴
۳-۹-۱۶تعداد لايه اندوکارپ۶۴
۳-۹-۱۷تعداد لايه آندوسپرم۶۴
۳-۱۰مقايسه ميانگين نتايج حاصل از پسروي خويشآميزي بر روي صفات آناتومي ساقه۷۰
۳-۱۱مقايسه ميانگين نتايج حاصل از پسروي خويشآميزي بر روي صفات آناتومي دمبرگ۷۴
۳-۱۲مقايسه ميانگين نتايج حاصل از پسروي خويشآميزي بر روي صفات آناتومي بذر۷۸
۳-۱۳تجزيه خوشهاي۸۱
۳-۱۴تجزيه به عاملها۸۴
۳-۱۴-۱تجزيه به عاملهاي صفات آناتومي مرتبط با ساقه۸۴
۳-۱۴-۲تجزيه به عاملهاي صفات آناتومي مرتبط با دمبرگ۸۸
۳-۱۴-۳تجزيه به عاملهاي صفات آناتومي مرتبط با بذر۹۳
۳-۱۵ارزيابي صفات مورفولوژي در تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان۱۰۴
۳-۱۶آمارههاي توصيفي، برآورد ضرايب تغييرات فنوتيپي، ژنوتيپي و وراثت پذيري عمومي۱۰۴
۳-۱۷تجزيه واريانس صفات مورفولوژيک۱۰۷
۳-۱۷-۱درصد سبز شدن۱۰۷
۳-۱۷-۲ارتفاع۱۰۷
۳-۱۷-۳تعداد انشعاب فرعي۱۰۷
۳-۱۷-۴قطر گلآذين۱۰۸
۳-۱۷-۵قطر تاجپوش۱۰۸
۳-۱۷-۶وزن تر بوته۱۰۸
۳-۱۷-۷وزن خشک بوته۱۰۸
۳-۱۷-۸نسبت قطر تاج پوش به ارتفاع۱۰۹
۳-۱۷-۹نسبت ارتفاع به تعداد انشعاب فرعي۱۰۹
۳-۱۷-۱۰تعداد روز تا ۵۰ درصد سبز شدن۱۰۹
۳-۱۷-۱۱تعداد روز تا ۵۰ درصد گل‌دهي۱۱۰
۳-۱۷-۱۲وزن هزار دانه۱۱۰
۳-۱۷-۱۳تعداد بذر در چتر۱۱۰
۳-۱۷-۱۴عملکرد دانه در بوته۱۱۰
۳-۱۷-۱۵شاخص خودسازگاري۱۱۱
۳-۱۸مقايسه ميانگين نتايج حاصل از پسروي خويشآميزي بر روي صفات مورفولوژي۱۱۶
۳-۱۹گروهبندي (تجزيه خوشهاي)۱۲۰
۳-۲۰تجزيه واريانس صفات فيتوشيميايي۱۲۶
۳-۲۰-۱درصد اسانس۱۲۶
۳-۲۰-۲عملکرد عصاره۱۲۶
۳-۲۰-۳فنول تام۱۲۷
۳-۲۰-۴فلاونوئيد تام۱۲۷
۳-۲۰-۵آنتياکسيدان (IC50)127
3-21مقايسه ميانگين نتايج حاصل از پسروي خويشآميزي بر روي صفات فيتوشيميايي۱۳۰
۳-۲۲ترکيبات اصلي اسانس۱۳۲
۳-۲۳همبستگي بين ترکيبات و عملکرد اسانس در رازيانه۱۳۶
۳-۲۴تيپهاي شيميايي تودههاي رازيانه بر اساس ترکيبات اصلي اسانس۱۳۸
۳-۲۵تجزيه عاملهاي ترکيبات اصلي اسانس بذر۱۳۹
۳-۲۶همبستگي صفات آناتوميک، مورفولوژيک و فيتوشيميايي…………………………………………………………….۱۴۰

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

۳-۲۷ارزيابي فعاليت آنتياکسيداني تودهها۱۴۳
۳-۲۸روش به داماندازي راديکال ۱و۱- ديفنيل-۲-پيکريلهيدرازيل۱۴۳
۳-۲۹آزمون قدرت احياکنندگي۱۴۳
۳-۳۰روش بيرنگ شدن بتاکاروتن۱۴۴
۳-۳۱همبستگي بين ترکيبات فنوليک و سه مدل سيستم سنجش ظرفيت آنتياکسيداني ۱۴۸
۳-۳۲مطالعات فنولوژي۱۴۹
۳-۳۳بررسي همبستگي بين پارامترهاي اندازهگيري شده در مراحل مختلف نمونهبرداري گياه۱۵۲
۳-۳۴بررسي تنوع بين تودههاي خودگرده افشان و آزاد گرده افشان رازيانه با استفاده از نشانگرISSR156
3-34-1استخراج DNA ژنومي۱۵۶
۳-۳۵الگوي نواري آغازگرها در تودههاي خودگرده افشان۱۵۸
۳-۳۶تجزيه خوشهاي…….۱۶۳
۳-۳۷ضريب همبستگي کوفنتيک۱۶۳
۳-۳۸ترسيم نمودارخوشهاي۱۶۳
۳-۳۹تجزيه به مؤلفههاي اصلي تعديل شده (PCOA)167
3-40ساختار ژنتيکي۱۶۹
۳-۴۱مقايسه نمودار خوشهاي تودهها بر اساس دادههاي حاصل از نشانگر ISSR، صفات مورفولوژيک و آناتومي۱۷۱
فصل چهارم: نتيجهگيري و پيشنهادها۱۷۴
۴-۱نتيجهگيري کلي۱۷۴
۴-۲مطالعات آناتوميک۱۷۵
۴-۳مطالعات مورفولوژيک۱۷۶
۴-۴مطالعات فيتوشيميايي(اسانس)۱۷۷
۴-۵بررسي ترکيبات فنوليک، فلاونوئيد و فعاليت آنتياکسيداني۱۷۸
۴-۶مطالعات فنولوژي۱۷۹
۴-۷نتايج مقايسهاي۱۷۹
۴-۸مطالعه مولکولي۱۸۰
۴-۹پيشنهادها۱۸۱

فهرست جداول
عنوانصفحه
جدول ۲-۱: معرفي خصوصيات زمين مورد کشت۲۲
جدول ۲-۲: مشخصات ۲۳ توده رازيانه…………………………………………………………………………………………………………………..۲۶
جدول ۲-۳: صفات آناتومي مرتبط با ساقه و دمبرگ مورد بررسي……………………………………………………………………………….۲۸
جدول ۲-۴: صفات آناتومي مرتبط با بذر مورد بررسي۲۷
جدول۲-۵: توالي آغازگرهاي ISSR مورد استفاده در بررسي تنوع ژنتيکي توده هاي رازيانه۳۵
جدول ۲-۶ : اجزاء واکنش PCR و مقدار هر يك از آنها براي تهيه محلول پايه۳۶
جدول ۲-۷: برنامه PCR براي تکثير DNA ژنومي با نشانگر ISSR36
جدول ۲-۸: اميد رياضي مربوط به منابع تغييرات طرح آزمايشي انجام شده در اين مطالعه۳۷
جدول۳- ۱: تجزيه واريانس صفات آناتوميک ساقه براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۷۰
جدول۳- ۲: ادامه تجزيه واريانس صفات آناتوميک ساقه براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۷۱
جدول۳- ۳: ادامه تجزيه واريانس صفات آناتوميک ساقه براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۷۲
جدول۳- ۴: مقايسه ميانگين صفات آناتومي ساقه تودههاي مورد مطالعه رازيانه۷۳
جدول۳- ۵: ادامه مقايسه ميانگين صفات آناتومي ساقه تودههاي مورد مطالعه رازيانه۷۴
جدول۳- ۶: ادامه مقايسه ميانگين صفات آناتومي ساقه تودههاي مورد مطالعه رازيانه۷۵
ادامه جدول۳-۷: مقايسه ميانگين صفات آناتومي ساقه تودههاي مورد مطالعه رازيانه۷۶
جدول۳-۸: تجزيه واريانس صفات آناتوميک دمبرگ براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۵۴
جدول۳-۹: ادامه تجزيه واريانس صفات آناتوميک دمبرگ براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۵۵
جدول۳-۱۰: ادامه تجزيه واريانس صفات آناتوميک دمبرگ براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۵۶
جدول۳-۱۱: مقايسه ميانگين صفات آناتومي دمبرگ تودههاي مورد مطالعه رازيانه۵۷
جدول۳-۱۲: مقايسه ميانگين صفات آناتومي دمبرگ تودههاي مورد مطالعه رازيانه۵۸
جدول۳-۱۳: مقايسه ميانگين صفات آناتومي دمبرگ تودههاي مورد مطالعه رازيانه۵۹
جدول۳-۱۴: مقايسه ميانگين صفات آناتومي دمبرگ تودههاي مورد مطالعه رازيانه۶۰
جدول۳-۱۵: تجزيه واريانس صفات آناتوميک بذر براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۶۵

جدول۳-۱۶: ادامه تجزيه واريانس صفات آناتوميک بذر براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني۶۶
جدول۳-۱۷: مقايسه ميانگين صفات آناتومي بذر تودههاي مورد مطالعه رازيانه۶۷
جدول۳-۱۸: ادامه مقايسه ميانگين صفات آناتومي بذر تودههاي مورد مطالعه رازيانه۶۹
جدول۳-۱۹: ادامه مقايسه ميانگين صفات آناتومي بذر تودههاي مورد مطالعه رازيانه۷۰
جدول ۳-۲۰: نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک ساقه۷۱
جدول۳-۲۱: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک ساقه۷۲
جدول۳-۲۲: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک ساقه۷۳
جدول۳-۲۳: نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک دمبرگ۷۵
جدول۳-۲۴: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک دمبرگ۷۶
جدول۳-۲۵: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک دمبرگ۷۷
جدول۳-۲۶: نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک بذر۷۹
جدول۳-۲۷: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات آناتوميک بذر۸۰
جدول۳-۲۸: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با ساقه در تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه۸۶
جدول۳-۲۹: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با ساقه در تودههاي خودگرده افشان رازيانه۸۷
جدول۳-۳۰: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با دمبرگ در تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه۹۰
جدول۳-۳۱: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با دمبرگ در تودههاي خودگرده افشان رازيانه۹۱
ادامه جدول۳-۳۱: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با دمبرگ در تودههاي خودگرده افشان رازيانه۹۲
جدول۳-۳۲: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با بذر در تودههاي آزاد گرده افشان۹۴
جدول۳-۳۳: تجزيه عامل‌ها صفات آناتومي مرتبط با بذر در تودههاي خودگرده افشان۹۵
جدول۳-۳۴: آمارههاي توصيفي صفات موفولوژيک اندازهگيري شده تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۰۶
جدول۳-۳۵: ادامه آمارههاي توصيفي صفات موفولوژيک تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۰۶
جدول۳-۳۶: تجزيه واريانس صفات مورفولوژيک براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني رازيانه۱۱۲
جدول۳-۳۷: ادامه تجزيه واريانس صفات مورفولوژيک براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني رازيانه۱۱۲
جدول۳-۳۸: مقايسه ميانگين صفات مورفولوژي در تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۱۳
جدول۳-۳۹: ادامه مقايسه ميانگين صفات مورفولوژي در تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۱۴
جدول۳-۴۰: ادامه مقايسه ميانگين صفات مورفولوژي در تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۱۵
جدول ۳-۴۱: نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات مورفولوژيک۱۵۵
جدول۳-۴۲: ادامه نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات مورفولوژيک۱۵۶
جدول۳-۴۳: تجزيه عامل‌هاي صفات مورفولوژي در تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه۱۲۵
جدول۳-۴۴: تجزيه عامل‌هاي صفات مورفولوژي در تودههاي خودگرده افشان رازيانه۱۲۴
جدول۳-۴۵: تجزيه واريانس صفات فيتوشيميايي براي دو حالت آزاد گرده افشاني و خودگرده افشاني در رازيانه۱۲۸
جدول۳-۴۶: مقايسه ميانگين صفات فيتوشيميايي در تودههاي آزاد گرده افشان و خودگرده افشان رازيانه۱۲۹
جدول۳-۴۷: نتايج حاصل از برآورد ميزان پسروي خويشآميزي در تودههاي رازيانه براي صفات فيتوشيميايي۱۳۱
جدول۳-۴۸: ترکيبات اصلي اسانس بذر رازيانه با GC/MS133
ادامه جدول۳-۴۸: ترکيبات اصلي اسانس بذر رازيانه با GC/MS134
جدول۳-۴۹: همبستگي ترکيبات اصلي اسانس ۲۳ نمونه شيميايي رازيانه۱۳۷
جدول۳-۵۰: تجزيه عاملهاي ترکيبات اصلي اسانس بذر۱۳۹
جدول۳-۵۱: همبستگي صفات مورفولوژيک، فيتوشيميايي و آناتوميک ۲۳ نمونه شيميايي رازيانه حالت آزاد گرده افشاني۱۴۱
جدول۳-۵۲: همبستگي صفات مورفولوژيک، فيتوشيميايي و آناتوميک ۲۳ نمونه شيميايي رازيانه حالت خودگرده افشاني۱۴۲
جدول۳-۵۳: همبستگي بين پارامترهاي مختلف اندازهگيري شده در مراحل مختلف نمونه برداري گياه رازيانه۱۵۲
جدول ۳-۵۴: اطلاعات مربوط به نشانگرهاي حاصل از تجزيه ISSR در تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه۱۵۷
جدول ۳-۵۶: اطلاعات نشانگرهاي مورد مطالعه در ارزيابي تنوع ژنتيکي ميان تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه۱۶۰
جدول ۳-۵۷: اطلاعات نشانگرهاي مورد مطالعه در ارزيابي تنوع ژنتيکي ميان تودههاي خودگرده افشان رازيانه۱۶۱
جدول۳-۵۸: تجزيه واريانس مولکولي در ۲۳ توده آزاد گرده افشان رازيانه مفروض در دو گروه کلي۱۷۰
جدول ۳-۵۹: اطلاعات مربوط به مکانهاي چند شکل، هتروزيگوسيتي موردانتظار در تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه ۱۷۰
جدول۳-۶۰: تجزيه واريانس مولکولي در ۲۳ توده خودگرده افشان رازيانه مفروض در دو گروه کلي۱۷۱
جدول ۳-۶۱: اطلاعات مربوط به مکانهاي چند شکل، هتروزيگوسيتي موردانتظار در تودههاي خود گرده افشان رازيانه ۱۷۱
فصل چهارم: نتيجهگيري و پيشنهادها۱۷۴
فهرست اشکال
عنوانصفحه
شکل۳-۱ ساختمان کانال ترشحي در دمبرگ رازيانه…………………………………………………………………………………………………۵۵
شکل۳-۲: نتايج گروهبندي تودههاي رازيانه بر اساس صفات آناتومي الف) آزاد گرده افشاني و ب) خود گرده افشاني۸۳
شکل۳-۳: نتايج گروهبندي تودههاي رازيانه بر اساس صفات مورفولوژي الف) آزاد گرده افشاني و ب) خود گرده افشاني۱۲۱
شکل ۳-۴: شماي کلي از تودههاي الف) ديررس و پابلند ب) زودرس و پاکوتاه۱۲۵
شکل۳-۵: الف) نمونه کروماتوگرام و ب) نمونه اسپکتروم بدستآمده از آناليز ترکيبات اصلي اسانس بذر رازيانه۱۳۵
شکل۳-۶: نمودار خوشهاي ۲۳ توده رازيانه مورد مطالعه بر اساس ترکيبات اصلي اسانس۱۳۸
شکل۳-۷: تغييرات درصد بازدارندگي راديکال آزاد DPPH توسط عصاره تودههاي مختلف آزاد گرده افشان رازيانه۱۴۵
شکل۳-۸: تغييرات درصد بازدارندگي راديکال آزاد DPPH توسط عصاره تودههاي مختلف خود گرده افشان رازيانه۱۴۵
شکل۳-۹: مقايسه قدرت احياءکنندگي آهن توسط عصاره تودههاي مختلف رازيانه آزاد گرده افشان۱۴۶
شکل۳-۱۰: مقايسه قدرت احياءکنندگي آهن توسط عصاره تودههاي مختلف رازيانه خودگرده افشان۱۴۶
شکل۳-۱۱: مقايسه قدرت آنتياکسيداني عصاره توده هاي مختلف رازيانه آزاد گرده افشان به روش بتاکاروتن۱۴۷
شکل۳-۱۲: مقايسه قدرت آنتياکسيداني عصاره توده هاي مختلف رازيانه خودگرده افشان به روش بتاکاروتن۱۴۷
شکل۳-۱۳: (الف ، ب و ج) همبستگي فنول تام و سه مدل سيستم سنجش ظرفيت آنتياکسيداني۱۴۸
شکل۳-۱۴(الف-ي): محتواي برخي آنتياکسيدانهاي غيرآنزيمي گياه رازيانه در مراحل مختلف نمونهبرداري۱۵۱
شکل۳-۱۵: تغييرات درصد بازدارندگي راديکال آزاد DPPH در طي مراحل فنولوژي رازيانه۱۵۳
شکل۳-۱۶: مقايسه قدرت احياءکنندگي آهن در طي مراحل فنولوژي رازيانه۱۵۳
شکل۳-۱۷: مقايسه قدرت آنتياکسيداني رازيانه در طي مراحل فنولوژي به روش بتاکاروتن۱۹۳
شکل ۳-۱۹: نمونهاي از ژل آگارز يک درصد TAE جهت تعيين کميت و کيفيت DNA156
شکل ۳-۲۰: الگوي نواري آغازگر ۱۲ در برخي از تودههاي رازيانه.۱۶۲
شکل۳-۲۱: الگوي نواري آغازگر ۶ در برخي از تودههاي رازيانه.۱۶۲
شکل۳-۲۲: گروهبندي تودههاي آزاد گرده افشان رازيانه مورد مطالعه بر اساس ضريب JACARD165
شکل۳-۲۳: گروهبندي تودههاي خودگرده افشان رازيانه مورد مطالعه بر اساس ضريب JACARD 166
شکل۳-۲۴: نمودار تجزيه به مؤلفههاي اصلي تعديل شده دوبعدي براي ۲۳ توده آزادگرده افشان رازيانه۱۶۸
شکل۳-۲۵: نمودار تجزيه به مؤلفههاي اصلي تعديل شده دوبعدي براي ۲۳ توده خودگرده افشان رازيانه۱۶۸
چکيده
گياهان دارويي در ايران جزء ذخاير ژنتيکي ارزشمند محسوب ميشوند. از جمله اين گياهان، گياه دارويي رازيانه با نام علمي (.Mill Foeniculum vulgare) از خانواده چتريان (Apiaceae)، چند ساله و از قديميترين گياهان دارويي و ادويهاي مي‌باشدکه در مناطق مختلف کشور کشت ميشود. هدف از اجراي اين پژوهش، بررسي تأثير خويشآميزي و زمان برداشت روي ميزان متابوليتهاي ثانويه و بررسي تنوع ژنتيکي بين لاينهاي خودگرده افشان و دگرگرده افشان جمعيت رازيانههاي ايراني و خارجي با استفاده از نشانگرهاي مولکولي، مورفولوژيک و آناتوميک بوده است. علاوه بر اهداف ذکر شده، ترکيبات اصلي اسانس بذر هم به وسيله طيف سنجي کرماتوگرافي گازي مورد بررسي و مقايسه قرار گرفت. اين مطالعه به صورت آزمايش فاکتوريل در قالب طرح بلوک کامل تصادفي در سه تکرار در سالهاي ۹۳-۱۳۹۱ اجرا شد. در اين مطالعه ۱۵ ترکيب نشانگري ISSR در تودههاي دگرگرده افشان در مجموع، ۲۴۸ نوار چند شکل توليد نمودند که ۳۲/۸۸ درصد آنها چند شکل بودند و PIC در حدود ۴۳/۰ حاصل شد در حاليکه در تودههاي خودگرده افشان در مجموع ۲۱۷ نوار چند شکل توليد نمودند که ۳۲/۸۲ درصد آنها چند شکل بودند و PIC در حدود ۴۲/۰ حاصل شد. دادههاي حاصل از تجزيه و تحليل نرم افزارهاي مولکولي با نشانگر ISSR، ۲۳ توده دگرگرده افشان رازيانه را بر اساس مناطق جغرافيايي و اقليم منطقه به پنج گروه و ۲۳ توده خودگرده افشان را به چهار گروه تقسيم کردند. تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي تعديل شده (PCoA) در هر دو حالت خودگرده افشاني و دگرگرده افشاني نيز در اکثر موارد نتايج تجزيه خوشه‌اي را تاييد نمود. نتايج حاصله از تجزيه واريانس دادههاي مطالعات تشريحي بافتهاي اندامهاي رويشي (ساقه ودمبرگ) و زايشي (بذر) بيانگر وجود تنوع زيادي بين تودههاي دگرگرده افشان و خودگرده افشان از نظر اکثر صفات مورد مطالعه بود. خويشآميزي سبب افزايش ميانگين صفات فاصله غلافهاي آوندي کوچک تا اپيدرم شکمي ساقه، نسبت طول به عرض بذر و تعداد کانال ترشحي در ساختار بذر و ساقه شد. توده انگلستان با ۴۶ و توده لهستان با ۶۶/۳۵ کانال ترشحي بيشترين ميزان اين صفت را به ترتيب در بين تودههاي دگرگرده افشان و خودگرده افشان نشان دادند. نتايج نشان داد که ضريب تغييرات ژنتيکي در تودههاي دگرگرده افشان براي صفات تعداد انشعاب فرعي، نسبت قطر تاج پوش به ارتفاع، نسبت ارتفاع به تعداد انشعاب فرعي، وزن هزاردانه و تعداد بذر در چتر کمتر از تودههاي خودگرده افشان برآورد شد. در حاليکه ضريب تغييرات فنوتيپي در تودههاي خودگرده افشان براي صفات درصد سبز شدن، ارتفاع، تعداد انشعاب فرعي ، نسبت قطر تاج پوش به ارتفاع ، نسبت ارتفاع به تعداد انشعاب فرعي و تعداد بذر در چتر بيشتر از تودههاي دگرگرده افشان برآورد شد. بيشترين مقدار وراثت پذيري عمومي در تودههاي دگرگرده افشان مربوط به نسبت قطر تاج پوش به ارتفاع (۷۴/۹۹درصد) و بيشترين اين مقدار در تودههاي خودگرده افشان مربوط به وزن هزاردانه (۴۴/۹۹درصد) بود. نتايج نشان ميدهد که خويشآميزي سبب افزايش ميانگين درصد اسانس، عملکرد عصاره، فنول تام، فلاونوئيد تام و افزايش فعاليت آنتياکسيداني شده است. در تودههاي دگرگردهافشان توده شيروان بيشترين مقدار فنول تام(۲۹/۷۶) ميليگرم تانيک اسيد بر گرم ماده خشک، عملکرد عصاره(۳۳/۱۷درصد)، فلاونوئيد تام(۴۹/۱۴) ميليگرم کوئرستين بر گرم ماده خشک و بيشترين فعاليت آنتياکسيداني (۲۹/۷۶) ميکروگرم بر ميليليتر حجم عصاره را نشان داد در حاليکه توده تبريز بيشترين عملکرد عصاره، فلاونوئيد تام و فعاليت آنتي اکسيداني را در تودههاي خودگرده افشان داشت. ترکيب اصلي اسانس بذر رازيانه ترانسآنتول است که بيشترين مقدار آن در توده اصفهان (۳۸/۹۰ %) و کم‌ترين آن در نمونه همدان (۰۷/۸۵ %) مشاهده شد. در تودههاي دگرگرده افشان بيشترين و کمترين درصد اسانس به ترتيب به توده اصفهان (۴۲/۶ درصد) و تودههاي اردبيل و بوشهر(۴/۲ درصد) اختصاص داشت. در حاليکه بيشترين و کمترين درصد اسانس در تودههاي خودگرده افشان به ترتيب در تودههاي همدان (۵۰/۶ درصد) و شيروان (۵/۳ درصد) مشاهده شد. مقايسه ميانگين دادههاي تجزيه متابوليتهاي ثانويه در مراحل مختلف رشد نشان داد که ميزان فنول کل و فعاليت آنتياکسيداني در بذر و ميوه بيشتر از گل، ساقه، برگ و دمبرگ بود. در حاليکه ميزان فلاونوئيد در بذر و برگ بيشتر از ساير بخشهاي گياه بود. به طوريکه بالاترين ميزان فنول کل، ميزان فلاونوئيد و فعاليت آنتياکسيداني در بذر در مرحله اواخر رسيدگي بدست آمد.

کلمات کليدي: خويشآميزي، رازيانه، ترانس آنتول، پليفنول
۱
۱ فصل اول
مقدمه و بررسي منابع

۱-۱ کليات
گياهان از ابتداي تمدن بشر تاكنون كاربردهاي متنوعي داشتهاند، گروهي به عنوان ماده غذايي تأمين كننده نيازهاي تغذيهاي هستند، گروهي خاصيت دارويي داشته و آلام جسمي را تسكين ميدهند. گروهي نيز به صورت چند منظوره مورد استفاده قرار ميگيرند. گياهان دارويي طي قرون متمادي تنها منبع قابل دسترس جهت درمان دردها و آلام بودهاند. در عصر حاضر با وجود پيشرفت و توسعه چشمگير کاربرد داروهاي سنتزي، هنوز گياهان دارويي و اشکال دارويي حاصل از آنها در مقياس وسيعي مورد استفاده قرار ميگيرند، بطوريکه در برخي کشورها از اجزاء لاينفک سيستم دارودرماني محسوب ميشوند و بازار تجارت آنها نيز در مقايسه با ساير داروهاي شيميايي رونق افزونتري دارد[۱]. سازمان بهداشت جهاني۱ بعنوان مرکز سياستگزاري و نظارت جهاني در امر بهداشت، براي اولين بار در سال ۱۹۷۸ با صدور اعلاميه آلماآتا خاطر نشان نمود که هنوز بخش عمدهاي ازجامعه بشري به داروهاي گياهي اعتقاد دارند و جهت تأمين سلامت عمومي خود از آنها استفاده ميکنند [۱].
گياهان دارويي در ايران جزء ذخاير ژنتيکي ارزشمندي محسوب ميشوند. امروزه بسياري از تحقيقات علوم گياهي به جنبههاي مختلف کاربردي اين گياهان معطوف شده است. از اين رو محققان کشورهاي مختلف تحقيقات ارزشمندي را روي گياهان دارويي به انجام رساندهاند. متأسفانه با توسعه شهرها و عدم توجه به منابع طبيعي اين ذخاير ژنتيکي با ارزش روز به روز در معرض خطر انقراض قرار گرفتهاند. در کشور ايران اکثر تحقيقات بر روي شناسايي و استخراج اسانس اين گياهان اختصاص داشته و مطالعه محدودي روي آناتومي، خود ناسازگاري و فعاليت آنتي اکسيداني آنها صورت گرفته است. اصلاحگران ميتوانند از طريق مطالعه ژنوم اين گياهان، پيشرفتهاي چشمگيري در بهبود و افزايش کمي و کيفي اين محصولات حاصل کنند [۲۷].
نظر به اينکه مطالعات اندکي در گياه رازيانه در زمينه اصلاح و بهنژادي در ايران و جهان گزارش شده است و اغلب مطالعات در زمينه ترکيبات سيتوژنتيکي، بررسي تنوع ژنتيکي و مطالعات مربوط به اسانس گياه رازيانه انجام شده است. با توجه به اينکه تاکنون مطالعهاي در رابطه با بررسي آثار خويشآميزي در تودههاي مختلف رازيانه، تنوع صفات آناتوميک و فيتوشيميايي و تاثير مراحل فنولوژيک بر ميزان فعاليت آنتياکسيداني انجام نشده است و هيچگونه اطلاعاتي مبني بر بررسي تنوع ژنتيکي بين لاينهاي خودگرده افشان و آزاد گرده افشان در رازيانه با استفاده از نشانگر مولکولي وجود ندارد از اين رو در تحقيق حاضر تلاش گرديد تا آثار خويشآميزي و زمان برداشت را روي ميزان متابوليتهاي ثانويه تعيين گرديده و همچنين تنوع ژنتيکي بين تودههاي خودگرده افشان و آزاد گرده افشان جمعيت رازيانههاي ايراني و خارجي با استفاده از نشانگرهاي مولکولي، مورفولوژيک و آناتوميک مورد بررسي قرار گيرد.
۱-۲ مقدمه
برپا شدن نهضت جهاني “موج سبز” و بازگشت انسان به طبيعت و اعلام ممنوعيت سازمان بهداشت جهاني مبني بر استفاده از رنگها و اسانسهاي مصنوعي و عوارض جانبي داروهاي شيميايي در سالهاي اخير، سبب رونق کشت و کار گياهان دارويي شده است. گياهان دارويي داراي اهميت اقتصادي فراوان بوده و به عنوان محصولات سودآور تجاري شناخت شدهاند [۱۴].
سرزمين ايران از نظر تنوع گياهي، به خصوص از منظر گياهان دارويي، جايگاه منحصر به فردي در جغرافياي گياهي جهان دارد. بر اساس نظر گياه‌شناسان و پژوهشگران علوم مرتبط منابع طبيعي، تعداد گونه‌هاي گياهي ايران حدود ۸۰۰۰ گونه است و تحقيقات دانش‌پژوهان كشور نشان داده است كه از اين تعداد بيش از ۲۵۰۰ گونه داراي خواص دارويي، عطري، ادويه‌اي، آرايشي و بهداشتي، رنگ دهنده، طعم دهنده، مكمل غذايي، كنترل كننده حشرات و علف هرز و ساير موارد هستند. به‌علاوه، از تعداد كل گونه‌هاي شناخته شده، نزديك ۱۷۳۰ گونه به عنوان گياهان بومي ايران (اندميك) مي‌باشند كه تنها در سرزمين ايران رويش كرده و به عنوان يك ظرفيت انحصاري در كشور محسوب مي‌شوند [۶،۲۱،۲۲].
با توجه به اين که از نيمه دوم قرن گذشته در بيشتر کشورهاي جهان تحقيقات فارماکوديناميک۲ وسيع روي گياهان دارويي انجام گرفته و در ادامه داروهاي گياهي فراواني تهيه و به بازار عرضه گرديده است، مطالعه روي مواد مؤثره گياهان دارويي فلور غني ايران حائز اهميت است [۴].
رازيانه يا باديان سبز گياهي از خانواده چتريان (Apiaceae) با نام علمي (.Mill Foeniculum vulgare)، ديپلوئيد، علفي، پايا، دو يا چند ساله، روز بلند، معطر، به ارتفاع يک تا دو متر که داراي برگهايي با بريدگيهاي زياد است [۴]. تعداد کروموزومهاي پايه در اين گياه ۲۲=x2=n2 مي‌باشد [۳۵]. ريشهها در رازيانه، غدهاي، دوکي شکل، مستقيم و به رنگ سفيد مات است. ساقهها استوانهاي قائم، سبز روشن، منشعب و به ارتفاع ۱۵۰ تا ۲۰۰ سانتيمتر است. برگها به رنگ سبز تيره، متناوب، ظريف و داراي بريدگيهاي کم و بيش عميق هستند. گلهاي کوچک و زرد رنگ گياه در انتهاي ساقههاي اصلي و فرعي و به صورت مجتمع در چتر مرکب قرار ميگيرد. ميوهها دو فندوقه به طول ۱۰-۶ و عرض ۳-۲ ميليمتر، دوکي شکل با دو انتهاي باريک به رنگ سبز يا قهوهاي روشن مي‌باشد. چترها حاوي ۲۵-۱۸ گل نامساوي به طول ۴۰-۱۰ميليمتر و دم گل‌ها ۷-۱ ميليمتر طول دارد. [۴، ۴۴،۵۴]. اين گياه در مناطق زيادي از اروپا، مديترانه و آسيا ميرويد و از گياهان بومي اين مناطق به شمار ميآيد [۹،۱۹، ۲۲]. ظاهر کلي گياه رازيانه مخصوصاً برگهاي آن بيشباهت به شويد و زيره نيست ولي بوي مطبوع، معطر، ساقه مرتفع و ريشه ضخيم گياه رازيانه به سهولت آن را از شويد و زيره متمايز ميسازد. گلهاي آن زرد رنگ و مجتمع به صورت چتر مرکب است. همه قسمت‌هاي گياه معطر بوده و قسمتهاي مورد استفاده آن ريشه، برگ و بذر آن است ولي معمولاً کليه قسمتها مورد استفاده قرار ميگيرد. ميوه رازيانه علاوه بر داشتن ۱۰ تا ۱۲ درصد ماده روغني، کمي هم ماده قندي موسيلاژ و اسانس داشته و داراي اِترهاي فنولي است که عامل اصلي خاصيت دارويي آن محسوب ميشود. ميوه‌ها يا همان دانهي رازيانه حاوي دو تا شش درصد اسانس بوده و مهم‌ترين تركيبات آن شامل ترانسآنتول۳، ليمونن۴، و فنچون۵ ميباشد که بر حسب مرحله نمونهبرداري و شرايط محيطي و اقليمي موجود در هر اقليم و منطقهاي متفاوت است [۸]. اسانس رازيانه حاوي آنتول، استراگول، متيل اوژنول، فلاندرن، آلفاپينن، فنچون و … مي‌باشد. [۴۳،۵۸، ۸۲].
۱-۳ انتشار جغرافيايي و اهميت اقتصادي رازيانه
رازيانه بومي جنوب غربي آسيا، جنوب اروپا و منطقه مديترانه ميباشد و در فرانسه، اسپانيا، پرتغال و شمال آفريقا و ايران به حالت خودرو رشد ميکند. در حال حاضر اين گياه در نواحي وسيعي از روماني، روسيه، فرانسه، ايتاليا، هند، آمريکا و آرژانتين و بسياري از کشورهاي آفريقايي کشت ميگردد [۳۴،۳۷،۱۵۶]. همچنين کشورهاي ترکيه، چين، سوريه، ايران، ويتنام، افغانستان، لبنان و قبرس از عمده کشورهاي توليد کننده اين محصول هستند [۲۳]. رازيانه در سراسر ايران کشت ميشود و در بسياري از مناطق به صورت وحشي ميرويد[۳۹].
۱-۴ گياه‌شناسي رازيانه
۱-۴-۱ معرفي تيره چتريان
تيره جعفري (چتريان) داراي ۱۵۰ جنس و ۱۵۰۰ گونه است. وجه تسميه اين خانواده از کلمه Umbrella به معني چتر و Peare به معني حمل کردن گرفته شده است [۴۵]. گياهان اين تيره اغلب در نيم‌کره شمالي انتشار دارند و در مناطق استوايي گرمسيري بسيار نادرند. برخي از جنسهاي اين تيره مانند هويج، پراکندگي وسيعي دارند و تقريباً در همه مناطق دنيا مشاهده ميشوند. عرصه رويش اغلب جنسهاي تيره جعفري مناطق مديترانهاي، ترکيه، ايران و ترکمنستان است و همين مناطق را خاستگاه اين گياهان ميدانند [۴۵]. گياهان اين تيره گياهاني علفي، پايا، يک ساله و دو ساله بوده که سطح خارجي ساقه آنها داراي خطوط طولي برجسته و فرورفتگي‌هاي منظم طولي است. برگها متناوب و بدون گوشوارک ولي داراي نيام بسيار رشد يافته و گاهي به مراتب بزرگ‌تر از پهنک هستند. گلآذين اغلب چتري منفرد و يا چتري مرکب، به ندرت خوشهاي، خوشهاي گرزن و يا گرزن و معمولاً به صورت چتر انتهايي است. گل منظم، ساده و هميشه داراي پنج کاسبرگ، پنج گلبرگ، پنج پرچم و دو برچه است. جام گل داراي گلآذين آزاد يا برهم و نافه گل داراي پرچمهايي متناوب است. ميوه در ردهبندي و تقسيمات دروني تيره اهميت دارد و متشکل از دو فندقه يا در واقع دو مريکارپ توأم است[۴۵، ۱۷۲].
۱-۴-۲ معرفي جنس رازيانه
اين جنس با نام علميSubsp. vulgare Foeniculum vulgare Mill. مترادف است با F.officinale و Anethum foeniculcim L. مترادف بوده و نامهاي فارسي آن رازيانه، باديان، باديان سبز است. در عربي به آن رازيانج، شمر، بسباس، بارهليا، برهليا گفته ميشود. در انگليسي تحت نام Fennel، در آلماني به نامهاي Fenekel و Frauen و Fenchel و Anethdoux و Fenouli معروف است [۱۹،۳۷،۴۵]. اين جنس در ايران يک گونه علفي چند ساله دارويي دارد که هم به صورت خودرو و هم به صورت زراعي مشاهده ميشود [۴۵].
۱-۴-۳ معرفي گونههاي رازيانه
رازيانه گياهي است گل‌دار از راسته آپيالس (Apiales)، از تيره جعفري چتريان (Apiaceae) از سرده رازيانهها (Foeniculum)، ديپلوئيد ۲۲=x2=n2، علفي، افراشته و چند ساله که از مهم‌ترين و قديميترين گياهان دارويي ايران است. رازيانه در ايران فقط يک گونه به نام Foeniculum vulgare دارد که هم به صورت زراعي و هم وحشي يافت ميشود [۱۹،۴۵]. گونههاي رازيانه به دو زير گونه به شرح زير تقسيم ميشود[۴۴].
الف) Foeniculum vulgare Mill. Subsp. vulgare
گياهان اين گونه اغلب دو ساله، لبهاي برگ معمولاً به طول بيش از ۱۰ ميليمتر و شل، چتر انتهايي پايينتر از چترهاي پيرامون، تعداد شعاع چتر معمولاً ۲۵-۱۲ عدد و ميوهها داراي مزه شيرين است. اين زير گونه را به طور گسترده جهت مصارف غذايي و دارويي کشت مينمايند.
ب) F.vulgare Mill. subsp. piperitum
گياهان در اين زير گونه چند ساله، لبهاي بزرگ به ندرت بيش از ۱۰ ميليمتر، سفت و نسبتاً گوشتي است. چتر انتهايي معمولاً پايينتر از چترهاي پيرامون بوده، تعداد شعاعهاي چتر معمولاً ۱۰-۴ عدد و ميوهها داراي مزه تند هستند. اين زير گونه بر روي زمينهاي صخرهاي و خشک نواحي مديترانهاي ميرويد [۱۴۵].

دسته بندی : 22

پاسخ دهید