چکيده
هدف اصلي اين پژوهش ارزيابي کمّي و کيفي بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي علم و فناوري منتخب از نقشه جامع علمي کشور شامل فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي با استفاده از دادههاي بخشهاي نمايه استنادي گسترش يافته علوم و همايشهاي علوم پايگاه وب آو ساينس در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ در مقايسه با کشورهاي رقيب در چشمانداز ۱۴۰۴ بوده است. همچنين بررسي کمّي و کيفي ميزان همکاريهاي بينالمللي ايران، دانشگاهها و نويسندگان برتر ايراني و وضعيت مجلات علمي بينالمللي که به چاپ توليدات علمي ايرانيان پرداختهاند، از ديگر اهداف اين پاياننامه ميباشد. اين پژوهش از نوع مطالعات علمسنجي است که با استفاده از روش تحليل استنادي انجام ميگيرد. از روش تطبيقي و همچنين نرمافزارهاي SPSSو Excel براي تجزيه تحليل اطلاعات استفاده شده است. بروندادهاي علمي ايران در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي ده سال مذکور رشد صعودي داشته است؛ به طوري که نرخ رشد متوسط توليدات علمي ايران در حوزههاي اولويتدار فناوري نانو ۵۷ درصد، زيست فناوري ۲۹ درصد و در انرژي هستهاي ۴۲ درصد ميباشد. در رتبهبندي بر اساس تعداد توليدات علمي در زمينه فناوري نانو، کشور ايران در بين ۱۳۶ کشور جهان، با تعداد ۲۳۲۵ توليدات علمي حدود ۲۶/۱ درصد از کل توليدات علمي جهان در اين زمينه را دارا ميباشد و رتبه نوزدهم را دارد. در زيست فناوري در بين ۱۸۶ کشور جهان، در رتبه ۲۵ و با تعداد توليدات ۲۱۶۲ در حدود ۹/۰ توليدات کل جهان را دارا است. در انرژي هستهاي هم از بين ۱۳۷ کشور جهان، ايران با تعداد ۹۳۳ توليدات و حدود ۷۹/۰ درصد از کل توليدات جهان، در رتبه ۲۹ ميباشد. بيشترين همکاري علمي بينالمللي کشور ايران در هر سه اولويت علم و فناوري منتخب با کشور آمريکا ميباشد و ميانگين ضريب همکاري گروهي بين نويسندگان ايراني در حوزه زيست فناوري با ۶۶/۰ بيشتر از دو حوزه ديگر و در حوزه انرژي هستهاي با ۶۴/۰ بيشتر از حوزه فناوري نانو با ۵۹/۰ ميباشد. مطالعه ارتباط بين تعداد انتشارات و تعداد استنادات، تعداد انتشارات و شاخص اچ، تعداد نويسندگان و تعداد استنادات، و تعداد کشورهاي همکار در توليد بروندادهاي علمي و استنادات در کشورهاي رقيب مورد بررسي، وجود رابطه مستقيم و معناداري را نشان ميدهد. بين تعداد استنادات دريافتي در سه حوزه اولويتدار مورد بررسي هم تفاوت معناداري وجود دارد.
کليدواژه‌ها: ارزيابي بروندادهاي علمي، ايران، اولويتهاي علم و فناوري، نقشه جامع علمي کشور، همکاري علمي بينالمللي، شاخصهاي ارزيابي مجلات
فهرست مطالب
عنوانصفحه

چکيدهأ‌
فهرست جدول‌هاص‌
فهرست شکلهاك‌
فصل اول: کليات پژوهش۱
۱-۱٫ مقدمه۲
۱-۲٫ بيان مسأله۴
۱-۳٫ اهداف پژوهش۶
۱-۳-۱٫ هدف کلي۶
۱-۳-۲٫ اهداف فرعي۷
۱-۴٫ اهميت موضوع پژوهش۱۰
۱-۴-۱٫ اهميت و ضرورت نظري پژوهش:۱۰
۱-۴-۲٫ اهميت کاربردي پژوهش:۱۱
۱-۵٫ سؤالات پژوهش۱۱
۱-۵-۱٫ سؤال اصلي پژوهش۱۱
۱-۵-۲٫ سؤالات فرعي پژوهش۱۲
۱-۶٫ تعاريف متغيرهاي پژوهش۱۵
۱-۶-۱٫ تعاريف نظري اجزاي مسأله۱۵
۱-۶-۱-۱٫ بروندادهاي علمي۱۵
۱-۶-۱-۲٫ اولويتهاي علم و فناوري نقشه جامع علمي کشور جمهوري اسلامي ايران۱۵
۱-۶-۱-۳٫ همکاري علمي۱۶
۱-۶-۲٫ تعاريف عملياتي اجزاي مسأله۱۶
۱-۶-۲-۱٫ بروندادهاي علمي۱۶
۱-۶-۲-۲٫ اولويتهاي علم و فناوري منتخب(فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي)۱۶
۱-۶-۲-۳٫ همکاري علمي۱۷
۱-۷٫ جمعبندي۱۷
فصل دوم۱۸
مباني نظري و پيشينه پژوهش۱۸
۲-۱٫ مقدمه۱۹
۲-۲٫علمسنجي و ارزيابي بروندادهاي علمي۲۰
۲-۲-۱٫ تعريف علمسنجي۲۰
۲-۲-۲٫ تاريخچه پيدايش علمسنجي۲۲
۲-۲-۳٫ تعريف کتابسنجي۲۴
۲-۲-۴٫ ارتباط علمسنجي با کتابسنجي۲۵
۲-۲-۵٫ استناد۲۶
۲-۲-۶٫ کاربرد تحليل استنادي۲۷
۲-۳٫ شاخصهاي ارزيابي بروندادهاي علمي۳۱
۲-۳-۱٫ تاريخچه پيدايش شاخصهاي ارزيابي۳۱
۲-۳-۲٫ اهميت انجام مقايسه و نرمالسازي با رويکرد علم سنجي۳۵
۲-۴٫ تحليل بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران۳۸
۲-۴-۱٫ موانع توسعه علم و فناوري در کشور جمهوري اسلامي ايران۴۰
۲-۵٫ اهميت ارزيابي پژوهشگران و مؤسسات پژوهشي۴۱
۲-۵-۱٫ شاخصهاي بهنجار شده موجود براي ارزيابي دانشمندان و مؤسسات پژوهشي۴۳
۲-۵-۱-۱٫ شاخص اچ۴۳

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

۲-۵-۱-۲٫ شاخص جي۴۵
۲-۵-۱-۳٫ شاخص اچ جي۴۶
۲-۵-۱-۴٫ شاخص پي۴۶
۲-۶٫ اهميت مجلات۴۶
۲-۶-۱٫ شاخصهاي ارزيابي مجلات۴۷
۲-۶-۱-۲٫ ايجاد طرح وزندهي کردن۴۹
۲-۶-۱-۳٫ کاربرد عملي نفوذ مجلات نارين و ضريب تأثير گارفيلد در علمسنجي۵۰
۲-۷٫ همکاريهاي علمي۵۲
۲-۷-۱٫ ضريب همکاري گروهي۵۴
۲-۸٫چشمانداز و نقشه جامع علمي کشور ايران۵۴
۲-۸-۱٫ چشمانداز جمهوري اسلامي ايران در افق ۱۴۰۴ هجري شمسي۵۴
۲-۸-۲٫ مفهوم شناسي نقشه جامع علمي کشور به عنوان چشمانداز علمي کشور۵۶
۲-۸-۳٫ دستهبندي حوزههاي اولويت دار۵۷
۲-۸-۴٫ نرخ توليد علم و کيفيت توليد علم در نقشه جامع علمي کشور۵۸
۲-۸-۵٫ چشمانداز کشور ترکيه۵۹
۲-۹٫اولويتهاي علم و فناوري منتخب از نقشه جامع علمي کشور۶۰
۲-۹-۱٫ اهميت فناوريهاي نوين در جهان۶۰
۲-۹-۱-۱٫ فناوري نانو(تعريف، تاريخچه، اهميت)۶۰
۲-۹-۱-۲٫ زيستفناوري(تعريف، تاريخچه، اهميت)۶۳
۲-۹-۱-۳٫ انرژي هسته اي۶۷
۲-۱۰٫معرفي پايگاههاي استنادي مورد استفاده۶۸
۲-۱۰-۱٫ وب آو ساينس۶۹
شکل ۲-۲٫ صفحه جستجوي پيشرفته پايگاه وب آو ساينس۶۹
جدول۲-۱٫ انواع مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس(برگرفته از صفحه جستجوي پايگاه وب آو ساينس)۷۰
جدول ۲-۲ . انواع مختلف قالب مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس۷۱
۲-۱۰-۲٫ پايگاه اطلاعاتي جي سي آر۷۲
شکل ۲-۳ . صفحه اصلي پايگاه استنادي نشريات۷۲
۲-۱۰-۳٫ پايگاه اي اس آي۷۳
شکل ۲- ۴٫ صفحه اصلي پايگاه اطلاعاتي ESI73
2-11. جمع بندي مباني نظري۷۴
۲-۱۲٫ پيشينه پژوهش۷۵
۲-۱۲-۱٫ پيشينه در داخل ايران۷۵
۲-۱۲-۱-۱٫ ارزيابي بروندادهاي علمي در اولويتهاي علم و فناوري سطح الف منتخب از نقشه جامع علمي کشور۷۵
۲-۱۲-۱-۲٫ ارزيابي بروندادهاي علمي در حوزههاي مختلف علم و فناوري۷۸
۲-۱۲-۱-۳٫ بررسي جايگاه ايران در علوم جهاني۸۷
۲-۱۲-۱-۴٫ ارزيابي بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات۹۳
۲-۱۲-۲٫ پيشينه در خارج از ايران۹۶
۲-۱۲-۲-۱٫ ارزيابي بروندادهاي علمي در اولويتهاي علم و فناوري سطح الف نقشه جامع علمي کشور جمهوري اسلامي ايران۹۶
۲-۱۲-۲-۲٫ ارزيابي بروندادهاي علمي در حوزههاي مختلف علم و فناوري۱۰۸
۲-۱۳٫ جمعبندي از مرور پيشينهها۱۱۷
فصل سوم۱۲۰
۳-۱٫ مقدمه۱۲۱
۳-۲٫ روش پژوهش۱۲۱
۳-۳٫ جامعه آماري پژوهش۱۲۲
۳-۴٫ روش نمونهگيري و حجم نمونه۱۲۳
۳-۵٫ ابزار گردآوري دادهها۱۲۳
۳-۶٫ روش جمعآوري دادهها۱۲۴
۳-۷٫ روش تجزيه تحليل دادهها۱۲۷
۳-۸٫ جمعبندي۱۲۸
فصل چهارم۱۲۹
۴-۱٫ مقدمه۱۳۰
۴-۲٫ پاسخ به سؤالات پژوهش۱۳۱
۴-۲-۱٫ تعداد و سهم کل بروندادهاي علمي کشورهاي جهان در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در دوره زماني۲۰۰۲-۲۰۱۱ به تفکيک قارههاي جهان۱۳۱
۴-۲-۲٫ برترين کشورها از نظر کمّيت توليدات علمي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب۱۳۴
۴-۲-۳٫ بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در هر يک از حوزههاي اولويتدار علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي۱۳۸
۴-۲-۳-۱٫ تعداد کل بروندادهاي علمي، سهم جهاني از بروندادهاي علمي و رتبه جهاني و منطقهاي کشورهاي مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار منتخب۱۳۹
۴-۲-۳-۲٫ رتبه منطقهاي بروندادهاي علمي ايران و ساير کشورهاي رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي به طور کلي و بدون اعمال محدوديت زماني براي شناسايي جايگاه واقعي کشور ايران در حوزههاي مذکور۱۴۳
۴-۲-۴٫ ميزان رشد بروندادهاي علمي جهاني در سالهاي مختلف مورد بررسي در اولويتهاي علم و فناوري نانو، زيست و انرژي هستهاي۱۴۴
۴-۲-۴-۱٫ تعداد و ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي۱۴۷
۴-۲-۵٫ ميزان کيفيت بروندادهاي علمي ۲۳ کشور مورد بررسي در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي۱۴۸
۴-۲-۶٫ تعداد نويسندگان، دانشگاهها، کشورهاي همکار و تعداد نشريات در کشورهاي مورد بررسي براي ارائه فرمولي براي پيشبيني آينده۱۵۵
۴-۲-۶-۱٫ آزمون رگرسيون۱۵۸
۴-۲-۶-۱-۱٫ بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۵۸
۴-۲-۶-۱-۲٫ بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در رشته فناوري نانو۱۶۰
۴-۲-۶-۱-۳٫ بررسي عوامل مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار زيست فناوري۱۶۱
۴-۲-۷٫ دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با اولويتهاي علم و فناوري در بروندادهاي علمي کشور ايران۱۶۳
۴-۲-۸٫ وضعيت شاخصهاي کيفي علمسنجي مانند شاخص اچ، جي، اچجي، پي در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي بروندادهاي علمي کشور ايران۱۶۶
۴-۲-۹٫ ميزان همکاريهاي علمي بين المللي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي با ساير کشورهاي جهان۱۶۷
۲-۴-۹-۱٫ کشورهاي برتر از نظر تعداد همکاريهاي علمي بينالمللي با کشور ايران و همچنين شاخصهاي ارزيابي کيفيت مانند تعداد استنادات، ميانگين استنادات به ازاي انتشارات و شاخص اچ در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي۱۶۸
۲-۴-۹-۱-۱٫ کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه زيست فناوري۱۶۸
۲-۴-۹-۱-۲٫ کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه فناوري نانو۱۶۹
۲-۴-۹-۱-۳٫ کشورهاي برتر همکاري کننده با ايران در حوزه انرژي هستهاي۱۷۰
۴-۲-۹-۲٫ مقايسه بروندادهاي علمي با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي بر اساس شاخصهاي کمّي و کيفي در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي۱۷۱
۴-۲-۱۰٫ شبکه همنويسندگي براي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در هر يک از حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۲
۴-۲-۱۰-۱٫ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه زيست فناوري۱۷۳
۴-۲-۱۰-۲٫ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه فناوري نانو۱۷۴
۴-۲-۱۰-۳٫ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي ايران در حوزه انرژي هستهاي۱۷۵
۴-۲-۱۱٫ ضريب همکاري گروهي نويسندگان ايراني در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۶
۴-۲-۱۲٫ وضعيت نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي بر اساس شاخصهاي ارزيابي کمّي و کيفي۱۷۷
جدول ۴-۲۳٫ وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني در حوزه اولويتدار زيست فناوري در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۷
۴-۲-۱۳٫ برترين دانشگاهها و مؤسسات ايراني در حوزههاي اولويتدار زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۸۰
۴-۲-۱۳-۱٫ دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني از لحاظ دارا بودن بيشترين تعداد بروندادهاي علمي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري و بررسي کيفيت آنها بر اساس شاخصهاي بروندادي۱۸۰
۴-۲-۱۴٫ مجلات معتبر بينالمللي که بيشترين توليدات علمي نويسندگان ايراني در زمينههاي موضوعي مذکور در آنها چاپ شده است، کدامند؟۱۸۶
۴-۲-۱۵٫ مجلاتي که توليدات علمي ايرانيان در آنها به چاپ رسيده اند در مقايسه با مجلات بين المللي ، در حوزههاي موضوعي مورد بررسي به صورت تفکيک سالهاي مورد بررسي از نظر شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفيت در چه وضعيتي قرار دارند؟۱۹۲
۴-۲-۱۶٫ بررسي ارتباط بين تعداد انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت)۱۹۸
۴-۲-۱۶-۱٫ ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۹۸
۴-۲-۱۶-۲٫ ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو۱۹۸
۴-۲-۱۶-۳٫ ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار زيست فناوري۱۹۹
۴-۲-۱۷٫ بررسي ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي، فناوري نانو و زيست فناوري۱۹۹
۴-۲-۱۷-۱٫ ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۹۹
جدول۴-۳۸٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۹۹
۴-۲-۱۷-۲٫ ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۰
۴-۲-۱۷-۳٫ ارتباط بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۰
۴-۲-۱۸٫ بررسي ارتباط بين تعداد استنادات به ازاي انتشارات و شاخص اچ بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي ، نانو و زيست۲۰۰
۴-۲-۱۸-۱٫ رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۰۱
۴-۲-۱۸-۲٫ رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۱
۴-۲-۱۸-۳٫ رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۲
۴-۲-۱۹٫ بررسي ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري انرژي هستهاي، فناوري نانو و زيست فناوري۲۰۲
۴-۲-۱۹-۱٫ ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۰۲
۴-۲-۱۹-۲٫ ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۳
۴-۲-۱۹-۳٫ ارتباط بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۳
۴-۲-۲۰٫ بررسي ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي و استنادات دريافتي بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار انرژي هستهاي ، نانو و زيست فناوري۲۰۳
۴-۲-۲۰-۱٫ ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۰۴
۴-۲-۲۰-۲٫ ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در زمينه فناوري نانو۲۰۴
۴-۲-۲۰-۳٫ ارتباط بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۵
۴-۲-۲۱٫ آزمونهاي آماري مربوط به بررسي وجود و يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري در شاخصهاي ارزيابي بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي۲۰۵
۴-۲-۲۱-۱٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص اچ بروندادهاي علمي ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي در سه حوزه اولويتدار علم و فناوري منتخب۲۰۵
۴-۲-۲۱-۲٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص تعداد استنادات به ازاي انتشارات ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي۲۰۶
۴-۲-۲۲٫ آزمونهاي بررسي تفاوت براي بروندادهاي علمي کشور ايران۲۰۷
۴-۲-۲۲-۱٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار ميان ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور ايران در هر يک از اولويتهاي علم و فناوري نانو، زيست و انرژي هستهاي۲۰۷
۴-۲-۲۲-۲٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري تفاوت بين ميزان استناد به بروندادهاي علمي ايران در اولويتهاي علم و فناوري۲۰۷
۴-۲-۲۲-۳٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين نسبت بين استنادات و انتشارات نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي۲۰۸
۴-۲-۲۲-۴٫ بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار بين بروندادهاي علمي اولويتهاي علم و فناوري و ميزان استنادات دريافتي نويسندگان برتر ايراني۲۰۸
۴-۲-۲۲-۵٫بررسي وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار آماري بين شاخص اچ بروندادهاي علمي نويسندگان برتر ايراني در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي ۲۰۹
فصل پنجم۲۱۰
۵-۱٫ مقدمه۲۱۱
۵-۲٫ نتيجهگيري از يافتههاي پژوهش۲۱۱
۵-۲-۱٫ کمّيت و سهم بروندادهاي علمي جهان به تفکيک قارههاي مختلف در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري چگونه ميباشد؟۲۱۲
۵-۲-۲٫ برترين کشورهاي جهان از نظر تعداد بروندادهاي علمي و بررسي زبان و قالب بروندادهاي علمي جهاني و ايراني کدامند؟۲۱۲
۵-۲-۳٫ رتبه جهاني و منطقهاي ايران و کشورهاي رقيب در چشمانداز ۱۴۰۴، بر اساس کمّيت و سهم جهاني بروندادهاي علمي آنها، در طي ده سال مذکور به چه نحوي ميباشد؟۲۱۳
۵-۲-۴٫ ضريب رشد توليدات علمي کشورهاي مورد بررسي در هر يک از سه اولويت منتخب در طي سالهاي مذکور چقدر است؟۲۱۳
۵-۲-۵٫ وضعيت کيفي بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران و کشورهاي رقيب در چشمانداز ۱۴۰۴، به چه نحو ميباشد؟۲۱۴
۵-۲-۶٫ وضوعاتي که بيشترين تعداد بروندادهاي علمي را در هر يک از حوزههاي اولويتدار مورد بررسي دارا ميباشند کدامند؟۲۱۵
۵-۲-۷٫ کمّيت و کيفيت توليدات علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بين المللي و ملّي در اولويتهاي منتخب علم و فناوري به چه نحوي ميباشد؟۲۱۵
۵-۲-۸٫ ميانگين ضريب همکاري گروهي نويسندگان ايراني در هر يک از سه حوزه اولويتدار مورد بررسي در دوره زماني ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ به چه ميزاني ميباشد؟۲۱۷
۵-۲-۹٫ برترين نويسندگان ايراني از نظر تعداد بروندادهاي علمي و بررسي وابستگي سازماني و کيفيت بروندادهاي علمي آنها کدامند؟۲۱۷
۵-۲-۱۰٫ مجلات بينالمللي که بيشترين توليدات علمي محققان ايراني در آنها به چاپ رسيده است کدامند و کيفيت و نفوذ آنها به چه نحوي ميباشد؟۲۱۸
۵-۲-۱۱٫ آيا بين شاخصهاي مختلف بروندادي در ۲۳ کشور رقيب مورد بررسي رابطه معناداري وجود دارد؟۲۱۸
۵-۴٫ پيشنهادهاي حاصل از پژوهش۲۱۹
۵-۴-۱٫ پيشنهادهاي اجرايي۲۱۹
۵-۴-۲ پيشنهادهايي براي پژوهشهاي آينده۲۲۰
فهرست منابع۲۲۱
پيوست الف۲۳۰
چکيده انگليسي۲۳۲

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول۲-۱٫ انواع مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس۷۰
جدول ۲-۲ . انواع مختلف قالب مدارک نمايه شده در پايگاه وب آو ساينس۷۱
جدول ۳-۱٫ ليست کشورهاي منطقه چشم انداز ۱۴۰۴۱۲۳
جدول ۴-۱٫ تعداد بروندادهاي علمي در حوزه هاي اولويتدار علم و فناوري به تفکيک قارهها در سالهاي ۲۰۰۲-۲۰۱۱۱۳۲
جدول ۴-۲٫ درصد بروندادهاي علمي ۲۳ کشور مورد بررسي در حوزه هاي اولويت دار۱۳۸
جدول ۴-۳٫ تعداد، درصد برونداهاي علمي، رتبه جهاني و رتبه در بين کشورهاي رقيب در اولويتهاي علم و فناوري مذکور در کشورهاي مورد بررسي در سالهاي ۲۰۰۲-۲۰۱۱۱۴۰
جدول ۴-۴٫ انواع مختلف قالب مدارک علمي جهاني در اولويتهاي علم و فناوري زيست فناوري، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني ۲۰۰۲-۲۰۱۱۱۳۶
جدول ۴-۵٫ انواع مختلف قالب بروندادهاي علمي ايراني در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني ۲۰۰۲-۲۰۱۱۱۳۷
جدول ۴-۶ . تعداد، سهم و ضريب رشد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در سالهاي ۲۰۰۲-۲۰۱۱۱۴۴
جدول ۴-۷٫ ضريب رشد بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در اولويتهاي علم و فناوري منتخب در طول سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۴۶
جدول ۴-۸٫ تعداد و ميزان رشد بروندادهاي علمي کشور جمهوري اسلامي ايران در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در دوره زماني ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۴۷
جدول۴-۹٫ کيفيت بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري بر اساس شاخصهاي تعداد استناد، تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ۱۴۹
جدول۴-۱۰٫ وضعيت کشورهاي رقيب در شاخصهاي بروندادي پايگاه اي اس آي و رتبه آنها بر اساس نسبت بين استنادات و انتشارات در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي۱۵۳
جدول۴-۱۱٫ تعداد نويسندگان، نويسندگان به ازاي انتشارات، کشورهاي همکار و نشريات ۲۳ کشور رقيب در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۵۶
جدول۴- ۱۲٫ آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۵۹
جدول۴-۱۳٫ آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار فناوري نانو۱۶۰
جدول۴- ۱۴٫ آزمون رگرسيون بين متغيرهاي مؤثر بر رشد استنادات در حوزه اولويتدار زيست فناوري۱۶۲
جدول ۴-۱۵٫ دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه زيست فناوري در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۳
جدول ۴-۱۶٫ دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه فناوري نانو در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۴
جدول ۴-۱۷٫ دستهبنديهاي موضوعي مرتبط با حوزه انرژي هستهاي در بروندادهاي علمي ايران در طول سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۵
جدول ۴-۱۸٫ کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه زيست فناوري از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۸
جدول ۴-۱۹٫ کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه فناوري نانو از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۹
جدول ۴-۲۰٫ کمّيت و کيفيت کشورهاي برتر همکاري کننده در توليد بروندادهاي علمي حوزه انرژي هستهاي از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۰
جدول ۴-۲۱٫ کمّيت و کيفيت بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۱
جدول ۴-۲۲٫ ضريب همکاري علمي نويسندگان بروندادهاي علمي ايران در اولويتهاي علم و فناوري زيست، نانو و انرژي هستهاي در طول سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ و ميانگين آن۱۷۶
جدول ۴-۲۳٫ وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني در حوزه اولويتدار زيست فناوري در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۷
جدول ۴-۲۴٫ وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني برتر در حوزه اولويتدار فناوري نانو در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۸
جدول ۴-۲۵٫ وضعيت کمّي و کيفي نويسندگان ايراني برتر در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۹
جدول ۴-۲۶٫ دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه زيست فناوري بر اساس ميزان بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۸۱
جدول ۴-۲۷٫ دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه فناوري نانو بر اساس تعداد بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۸۳
جدول ۴-۲۸٫ دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه انرژي هستهاي بر اساس ميزان بروندادهاي علمي و شاخصهاي مختلف ارزيابي کيفي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۸۴
جدول ۴-۲۹٫ مجلات برتر در حوزه انرژي هستهاي از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي۱۸۷
جدول ۴-۳۰٫ مجلات برتر در حوزه فناوري نانو از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي۱۸۹
جدول ۴-۳۱٫ مجلات برتر در حوزه زيست فناوري از لحاظ شاخصهاي کمّي و کيفي۱۹۰
جدول ۴-۳۲٫شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۹۲
جدول ۴-۳۳٫ شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار زيستفناوري در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۹۴
جدول ۴-۳۴٫ شاخصهاي کمّي و کيفي مجلات ايراني در مقايسه با مجلات جهاني در حوزه اولويتدار فناوري نانو در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۹۶
جدول۴-۳۵ ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت)۱۹۸
۴-۲-۱۲-۲٫ ارتباط بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو۱۹۸
جدول۴-۳۶ ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۹۸
جدول۴- ۳۷٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين ميزان انتشارات(کمّيت) و استنادات(کيفيت) در حوزه اولويتدار فناوري نانو۱۹۹
جدول۴-۳۸٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۱۹۹
جدول۴- ۳۹٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۰
جدول۴-۴۰٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري زيست۲۰۰
جدول۴- ۴۱٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۰۱
جدول۴- ۴۲٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۱
جدول۴- ۴۳٫ رابطه بين تعداد استنادات به ازاي تعداد انتشارات و شاخص اچ در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۲
جدول۴-۴۴٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در زمينه انرژي هستهاي۲۰۲
جدول۴-۴۵٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۳
جدول۴- ۴۶٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد نويسندگان و تعداد استنادات دريافتي در زمينه زيست فناوري۲۰۳
جدول۴- ۴۷٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۰۴
جدول۴- ۴۸٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۰۴
جدول۴-۴۹٫ ضريب همبستگي اسپيرمن بين تعداد کشورهاي همکاري کننده در توليدات علمي و استنادات دريافتي در حوزه اولويتدار زيست فناوري۲۰۵
جدول ۴-۵۰٫ برونداد آزمون تجزيه واريانس براي تفاوت بين شاخص اچ بروندادهاي علمي حوزههاي اولويتفناوري………………………………………………………………………………………………… ۲۰۵
جدول ۴-۵۱٫ آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و شاخص تعداد استنادات به ازاي انتشارات۲۰۶
جدول ۴-۵۲٫ آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان رشد بروندادهاي علمي ايراني۲۰۷
جدول ۴-۵۳٫ آزمون تجزيه واريانس بين حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان استناد به بروندادهاي علمي ايران۲۰۷
جدول ۴-۵۴٫آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و نسبت بين استنادات و انتشارات نويسندگان برتر ايراني۲۰۸
جدول ۴-۵۵٫ آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي حوزه اولويتدار مورد بررسي و ميزان استنادات نويسندگان برتر ايراني۲۰۹
جدول ۴-۵۶٫ آزمون تجزيه واريانس بين بروندادهاي علمي نويسندگان برتر ايراني حوزه اولويتدار مورد بررسي و شاخص اچ۲۰۹
جدول الف-۱٫ گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار زيست فناوري…….۲۳۰
جدول الف-۲٫ گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار فناوري نانو۲۳۰
جدول الف-۳٫ گوناگوني نام سازمانهاي مورد بررسي در حوزه اولويتدار انرژي هستهاي۲۳۱
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار ۴-۱٫ تعداد بروندادهاي علمي جهاني فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي در سالهاي ۲۰۰۲ -۲۰۱۱ به تفکيک قارهها۱۳۳
نمودار ۴-۲٫ درصد بروندادهاي علمي کشورهاي مورد بررسي در فناوريهاي نانو، زيست و انرژي هستهاي در سالهاي ۲۰۰۲ -۲۰۱۱۱۳۸
نمودار ۴-۳٫ روند رشد تعداد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۴۵
نمودار ۴-۳٫ روند رشد تعداد بروندادهاي علمي جهاني در حوزههاي اولويتدار علم و فناوري منتخب در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۴۵
نمودار۴-۵٫٫شاخص اچ بروندادهاي علمي کشورهاي منتخب در اولويتهاي علم و فناوري مورد بررسي در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۵۱
نمودار۴-۶٫ شاخص نسبت بين تعداد استنادات و انتشارات بروندادهاي علمي کشورهاي منتخب در حوزههاي اولويتدار مورد بررسي در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۵۲
نمودار ۴-۷،وضعيت بروندادهاي علمي کشور ايران در اولويتهاي علم و فناوري بر اساس شاخصهاي سنجش کيفيت در دوره زماني ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۶۷
نمودار ۴-۸٫ وضعيت بروندادهاي علمي ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي و ملّي در اولويتهاي علم و فناوري بر اساس شاخصهاي کيفي تعداد استنادات به ازاي انتشارات و اچ در دوره زماني ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۲
نمودار۴-۹٫ وضعيت بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني در حوزه زيست فناوري در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ بر اساس شاخصهاي کيفي۱۸۲
نمودار۴-۱۰٫ وضعيت بروندادهاي علمي دانشگاهها و مؤسسات برتر ايراني در حوزه فناوري نانو در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ بر اساس شاخصهاي کيفي منتخب۱۸۴
نمودار۴-۱۱٫ مقايسه دانشگاهها و مؤسسات ايراني برتر در حوزه انرژي هستهاي بر اساس شاخصهاي کيفي در طي سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۸۶
نمودار ۴-۱۲٫ وضعيت مجلات حوزه انرژي هستهاي ايران در مقايسه با جهان از نظر شاخصهاي کيفي۱۹۳
نمودار ۴-۱۳٫ وضعيت مجلات چاپ کننده بروندادهاي ايراني در مقايسه با جهان در حوزه زيست فناوري از نظر شاخصهاي مختلف کيفي۱۹۵
نمودار ۴-۱۴٫ وضعيت کيفي مجلات جهاني حوزه فناوري نانو و مجلاتي که توليدات علمي ايرانيان در آنها به چاپ رسيده است۱۹۷

فهرست شکلها
عنوانصفحه
شکل ۲-۱٫ مثلث آري ريپ۳۷
شکل ۲-۲٫ صفحه جستجوي پيشرفته پايگاه وب آو ساينس۶۹
شکل ۲-۳ . صفحه اصلي پايگاه استنادي نشريات۷۲
شکل ۲- ۴٫ صفحه اصلي پايگاه اطلاعاتي ESI73

شکل ۳-۱٫ شيوه جستجوي بروندادهاي علمي کشورهاي مختلف در پايگاه وب آو ساينس۱۲۵
شکل ۳-۲٫ صفحه جستجوي مجلات در پايگاه گزارش استنادي مجلات بر اساس دستهبندي موضوعي پايگاه۱۲۶
شکل ۳-۳٫ صفحه جستجوي کشورها در پايگاه اطلاعاتي ESI127
شکل ۴-۱٫ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه زيست فناوري در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۳
شکل ۴-۲ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه فناوري نانو در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۴
شکل ۴-۳٫ شبکه همنويسندگي بروندادهاي علمي کشور ايران با همکاريهاي علمي بينالمللي در حوزه انرژي هستهاي در سالهاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱۱۷۵

فصل اول: کليات پژوهش

> مقدمه
> بيان مسئله
> اهداف پژوهش
o هدف کلي
o اهداف فرعي
> اهميت موضوع پژوهش و انگيزش انتخاب آن
o اهميت نظري پژوهش
o اهميت کاربردي پژوهش
> سؤالات پژوهش
o سؤال اصلي
o سؤالات فرعي
> تعاريف متغيرها و واژه هاي کليدي
o تعاريف نظري متغيرها
o تعاريف عملياتي متغيرها
> جمعبندي

۱-۱٫ مقدمه
علم و فناوري زيربناي توسعه پايدار هر کشور محسوب ميشود؛ از اين رو ارزيابي آن در سطح بينالمللي به عنوان فرايندي رو به رشد در سالهاي اخير، مورد توجه قرار گرفته است و هماکنون در بيشتر کشورهاي صنعتي به طور منظم و توسط مؤسساتي در بخش عمومي يا خصوص انجام ميشود؛ زيرا بدين طريق ميتوان نظام علم و فناوري هر کشور را توصيف و ساختار آن را شناسايي و نقاط ضعف و قوت آن را مشخص کرد تا بتوان با تعيين راهبردها و برنامهريزيهاي دقيق و منظم و اجراي عملي آنها به توسعه پايدار دست يافت(خالقي، ۱۳۸۶).
سياستها، برنامهها و فعاليتهاي علوم و تکنولوژي در کشورهاي مختلف مبين اين حقيقت است که دستيابي به اهداف عالي توسعه علم وتکنولوژي، بدون سياستها و برنامههاي روشن و مشخص و ساختاري مناسب ممکن نبوده و اتلاف وقت، منابع و سرمايههاي ملّي را به همراه خواهد داشت(مهدوي، ۱۳۷۸، ص.۲). پژوهش در پيشينه چشمانداز در جهان نشان ميدهد که اين موضوع بسيار جوان و نوظهور بوده و قدمت آن حدود ۳۰ سال است. جوامع مختلف در سطح جهاني، با استفاده از علم آيندهشناسي، آيندهنگري و آيندهپژوهي، توانستهاند چشمانداز مطلوبي براي آينده خويش تصوير کنند. در ايران برنامهريزيهاي بلند مدت از اواخر دهه ۱۳۲۰ شروع شده و همواره در مراحل مختلف براي تدوين يک چشمانداز مناسب براي کشور تلاش شده است(رضايي ميرقائد و مبيني دهکردي، ۱۳۸۶، ص.۱۶۹-۱۷۰).
امروزه با تدوين نقشه جامع علمي کشور که مجموعهاي است جامع، هماهنگ، پويا و آيندهنگر، شامل مباني، اهداف، سياستها و راهبردها، ساختارها و الزامات تحول راهبردي علم و فناوري مبتني بر ارزشهاي اسلامي براي دستيابي به اهداف چشمانداز بيست ساله كشور(شوراي عالي انقلاب فرهنگي،۱۳۹۰، ص. د)، برنامهريزي اصولي براي رسيدن به همه اهداف پيشبيني شده در آن و سنجش و ارزيابي وضعيت کشور در اولويتهاي مختلف علم و فناوري ضروري به نظر ميرسد؛ به اين دليل که در جوامع امروزي به دليل انفجار اطلاعات و مسائل و محدوديتهاي اقتصادي و… علم نه تنها محصولي فکري و فرهنگي است، بلکه بخش جدايي ناپذير توسعه اقتصادي و اجتماعي و از جمله مهمترين مؤلفههاي آن محسوب مي شود(حيدري، ۱۳۸۸، ص ۷۹).

دسته بندی : 22

پاسخ دهید